Arogyacintamani (Damodaramishra) 93.1.2
Ārogyacintāmaṇi (Dāmodaramiśra) 93.1.2
- Language
- Sanskrit
93.1.2
vamane triguṇaṃ toyamardhabhāgāvaśeṣitam
virecanakaṣāyaḥ
virecane ṣaḍguṇitamaṣṭabhāgāvaśeṣitam
snānòdakakaṣāyaḥ
snānatoyaṃ catuṣṣaṣṭiguṇamardhāvaśeṣitam
yavāgūkaṣāyaḥ
yavāgvāmardhabhāgasthaṃ catuḥṣaṣṭiguṇaṃ jalam
snehakaṣāyaḥ
snehe caturguṇaṃ dravyājjalaṃ pādāvaśeṣitam
iti bhojena kathitāḥ kvāthabhedāḥ salakṣaṇāḥ
matāntaram
ardhaṃ pādaṃ padārdhaṃ padapadaśakalaṃ pañcabhāgāvaśiṣṭaṃ
dvātriṃśāṃśāvaśiṣṭaṃ carakamatamidaṃ (?) śāstratattvārthakāraiḥ
seke snehe kaṣāye vraṇamalaharaṇe caivamāścyotanārthe
gaṇḍūṣārthe nirūhe kramaparipaṭhitāḥ saptabhedāḥ kaṣāyāḥ
snehakaṣāyapākakramaḥ
śuṇṭhīdhānyarasonalājakusumaṃ māṃsaṃ ca sadyaḥ pacedvallīkandaphalatvacastridivasaṃ mūlaṃ ca sāraṃ kramāt
saptadvādaśavāsareṣvapi ca tat kvātheṣu pakva kramāt
mūlatvaksārakāṇḍādyaṃ kvāthyamātapaśoṣitam
chedayitvā'ṇuśaśchedyaṃ bhedyaṃ sarvaṃ vibhidya ca
prakṣālya salilaiḥ śuddhairyavakṣuṇṇamulūkhale
kṣitpvā piṣṭaiḥ pralipte tu ślakṣṇamṛdgomayādibhiḥ
tāmre kaṭāhe sumahatyāyase mṛnmaye tathā
saṃśliṣṭakaṇṭhe sūtreṇa salohavalayena ca
buddhvā bahvalpapānīyagrāhitāmauṣadhasya ca
yāvatā muktarasatā kvāthyadravyasya jāyate
tāvatā secayettoyaṃ śeṣayecca tathā śrutam
ṣoḍaśaguṇapakṣe kaṣāyakalpanā
dravyāṇi ṣoḍaśaguṇe salile kvāthayedbhiṣak
caturthaśeṣaḥ pūtastu kaṣāyo grāhya iṣyate
yadi kvāthyeṣvabhīṣūktatoyādanyad dravaṃ bhavet
rasamūtrasurākṣīramastutakrāmlakāñjikam
jalavat ṣoḍaśaguṇaṃ tatsyātpādāvaśeṣitam
snehādi¹sādhanāyokto niryūho yatra yatra vai
tatrāpi ṣoḍaśaguṇapakṣo'yaṃ parigṛhyate
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit