Cikitsasarasangraha (Vangasena) 81

Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 81

Language: Sanskrit

81.1

atha strīrogādhikāramāha
gṛhacirasthitamaṅgala cūtadalaiḥ saskṛtaṃ jalaṃ peyam
maricāsanogramadirā pānastārasalilasya

81.2

ikṣvākubījadantī capalāguḍamadanakiṇvayāvaśūkaiḥ
sasuk kṣīrairvarttiyonigatā kusumamañjananī

81.3

salilanipatita kusumaṃ raktajavāyā guhāmbusammrītam
janayati kusumaṃ nāryyā sṛṣṭaṃ jyotiṣmatīpavam

81.4

paṅkeruhāṇā mūlaṃ piṣṭakanaśita tathā surābījam
himamalilena nipīta bhavatīha kusumāya nārīṇām

81.5

viruddhamaṃyādhyaśanādajīrṇādgarbhapratāpādatimaithunācca
yānādhvaśokādatikarṣaṇācca bhārābhighātācchayanāddivā ca

81.6

asṛgdara bhavetsarvaṃ sāṅgamardaṃ savedanam

81.7

tasyātivṛddhau daurbalya bhramo mūrcchā madastṛṣā
dāhaḥ pralāpaḥ pāṇḍutvaṃ tandrā rogāśca vātajāḥ

81.8

taṃ śleṣmapittānilasannipātaiścatuḥprakāraṃ pradaraṃ vadanti
āma sapicchāpratimaṃ sapāṇḍu pulāktoyapratima kaphāttu

81.6-2

sapītanīlāsitaraktamuṣṇaṃ pittārttiyukta bhṛśavegi pittāt
rūkṣāruṇa phenilamalpamalpa vātārttaṃ vātātpiśitodakābham

81.10

sakṣaudrasarpiḥ haritālavarṇaṃ
majja. prakāśa kṛṣṇa tridoṣam
taṃ cāpyasādhya pravadanti tajjñā
na tatra kurvīta bhiṣak cikitsām

81.11

śaśvat sravantīmāsrāva tṛṣṇādāhajvarānvitām
kṣīṇaraktāṃ durbalāñca tāmasādhyā vinirdiśet

81.12

māsānniḥpicchadāhārttiḥ pañcarātrānubandhi ca
naivātibahulātyalpa mārttava śuddhamādiśet

81.13

śaśāsṛk pratima yacca yadvā lākṣārasopamam
tadārttavaṃ praśaṃsanti yadvāso na virañjayet

81.14

asṛgdaraḥ prāṇaharaḥ strīṇā sarvatra kīrttitaḥ
tasmāttasya praśamane para yatna samācaret

81.15

nārīṇā pradarārttānā yogān vakṣyābhyataḥparam
yoniśūlāpahān siddhān garbhasaṃsthāpanān parān

81.16

sarveṣu pūrvaṃ vamana praśasta rasaikṣudrākṣodakatarpaṇaiśca
sapippalībhirmadhusaṇḍakalkermustā yavānāñca guḍāmbumiśraiḥ

81.17

padmakotpalabījāni cāpusāni śatāvarī
vidārī cettumūlañca piṣṭvā dhautaghṛtāyutam
yonyā śirasi gātre ca pradeho'sṛgdarāpahaḥ

81.18

mudgaparṇīvipakvena tailena picudhāraṇam
karttavyaṃ raktanāśāya mārddavāya sukhāya ca

81.16-2

daghnā sauvarcalājājī madhuka nīlamutpalam
pivet kṣaudrayuta nārī vātāsṛgdarapīḍitā

81.20

tilacūrṇaṃ dadhighṛta phāṇita śaukarīṃ vasām
kṣaudreṇa sayutaṃ peyaṃ vātāsṛgdaranāśanam

81.21

vārāhasya raso medhyaḥ sakaulattho niśādhikaḥ
vātāsṛgdaraśāntyarthaṃ pivet daghnā varāṅganā

81.22

pittāsṛgdaraśāntyarthaṃ pivedikṣurasena vā

81.23

pivedaiṇeyaka rakta śarkarāmadhusaṃyutam
vāsakasvarasaṃ paitte guḍūcyā rasameva vā

81.24

candanośīrapattaṅga madhukaṃ nīlamutpalam
trapusairvārubījāni dhātakīkadalīphalam

81.25

kolalākṣāvaṭāroha padma kaṃ padmakeśaram
etān kalkan madhuyutān pāyayettaṇḍulāmbunā

81.26

vyahādyaśamayedetat yoṣitāṃ paittikaṃ rajaḥ

81.27

śarkarākṣaudrasaṃyuktaṃ yakṣyāhnaṃ nāgara dadhi
payasyotpalaśālūka bisakālīyajaṃ rajaḥ
payasā śarkarākṣaudrayutenāsṛgdare pivet

81.28

kapitthaveṇupatrañca samamekatra peṣayet
madhunā saha dātavya tībrapradaranāśanam

81.29

aśokabalkalakvātha śṛta dugdha suśītalam
yathā bala pivetprāta strīṇāsṛgdaranāśanam

81.30

kṣaudrayukta phalarasa kākoḍumbarajaṃ pivet
asṛgdaravināśāya saśarkarapayo'nnabhuk

81.31

madhukaṃ triphalālodhra muṣṭa saurāṣṭrikā madhu
mayairnimbaguḍūcī tu kaphaje'sṛgdare pivet

81.32

rohitakānmūlakalkaṃ pāṇḍure'sṛgdare pivet
jalenāmalakībījakalkaṃ vā sasitāmadhu
piveddinatrayeṇaiva śvetapradaranāśanam

81.33

kākajaṅgākamūla vā mūla kārpāsameva vā
pāṇḍupradaranāśāya pivettaṇḍulavāriṇā

81.34

takrāśanaratā samyak sapivennāgakeśaram
tryaha takreṇa saṃpīḍya śvetapradaraśāntaye

81.35

phalatrikaṃ dāruvacā savāsā lājā sadūrvā kalaśīsamaṅgā
kṣaudrānvita kvāthamidaṃ suśīta sarvātmake peyamasṛgdare hi

81.36

dārvīrasāñjanavṛṣābdakirātavilvabhallātakairavakṛto madhunā kaṣāyaḥ
pīto jayatyatibalaṃ pradaraṃ saśūlaṃ
pītāsitāruṇavilohitanīlaśuklam

81.37

lipte lalāṭapaṭṭe balatarakhañjanaitrakalkena
pradaraḥ śāmyati nityaṃ vicitritā dravyaśaktiriyam

81.38

ākhoḥ purīṣaṃ payasā niṣevyaṃ valrbalāṭaika mahaddvahaṃ vā
striyo mahāśoṇitaveganadyāḥ kṣaṇena pāraṃ paramāpnuvanti

81.39

madhunā tārkṣyasaṃyuktaṃ mūlaṃ syāttaṇḍulīyakam
taṇḍulāmbuyutaṃ pānāt sarvapradaranāśanam

81.40

kuśamūlaṃ samāhṛtya pāyayettaṇḍulāmbunā
etatpītvā tryahaṃ nārī pradrātparimucyate

81.41

pradaraṃ śamayati nāryyāḥ kvathitaḥ salilena vā payasā
mūlaṃ vāstukājayoḥ pītaṃ divasatrayeṇaiva

81.42

bhūmyāmalakībījantu pītaṃ taṇḍulavāriṇā
dinadvayatrayeṇaiva strīroga nāśyed dhruvam
dinadvayatrayeṇaiva strīrogaṃ nāśyed dhruvam
mer̤hagaṃ rudhirasrāvaṃ raktātisāramulbaṇam

81.43

asitotpalaśālūkaṃ nistuṣā raktaśālayaḥ
yavānīgairikaṃ yāsāḥ samabhāgena cūrṇitāḥ
kṣaudreṇa tāṃśca sayojya lihyāt pradarapīḍitā

81.44

taṇḍulīyakamūlañca sakṣaudraṃ taṇḍulāmbunā
rasāñjanañca lākṣāñca chāgena payasā pibet

81.45

pradaraṃ hanti balāyā mūla dugdhena samadhunā pītam
kuśavātyālakamūlaṃ taṇḍulasalilena raktākhyam

81.46

dagdhvā mūṣikaviṣṭhāṃntu lohite pradare pibet

81.47

śarkarāyāḥ palaṃ piṣṭvā madhukasya catuṣpalam
taṇḍulodakasaṃyuktaṃ lohitapradare pibet

81.48

kāśmaryyavaṭaśṛṅgāṇi pṛthagdantyāstathaiva ca
ghṛtaṃ siddhaṃ bhavecchreṣṭhaṃ śoṇitapradare pibet

81.49

taruṇyāhitasevikhyāstadalpopadravaṃ bhiṣak
raktapittavidhānena yathāvat samupācaret

81.50

hitañcātra viśeṣeṇa lehyeṣa kuṭajāṣṭakaḥ

81.51

pāṭhājambāmrayormadhyaṃ bhilābhedaṃ rasāñjanam
ambaṣṭakaumocarasaḥ samaṅgāpadmakesaram

81.52

bāhīkātivipāmustaṃ vilvaṃ lodhraṃ sagairikam
kaṭphalaṃ maricaṃ śuṇṭhī mṛdvīkā raktacandanam

81.53

kaṭṅgavatsakānantā dhātakīmadhukārjunam
puṣyeṇoddhṛtya tulyāni ślakṣṇacūrṇāni kārayet

81.54

tāni kṣaudreṇa saṃyujya pāyayettaṇḍulāmbunā
asṛgdarātisāreṣu raktaṃ yaccopaveśyate

81.55

doṣāgantukṛtā ye ca bālānā tāṃśca nāśayet
yonidoṣaṃ rajadoṣaṃ śvetanīlaṃ sapītakam

81.56

strīṇāṃ śyāvāruṇa yacca tat prasahma nivarttayet
cūrṇaṃ puṣyānugaṃ nāma hitamātreya pūjitam

81.57

aśokavalkalaprasthaṃ toyāḍhakavipācitam
caturbhāgāvaśiṣṭena ghṛtaprasthaṃ vipācayet

81.58

taṇḍulāmbu tvajākṣīraṃ ghṛtatulyaṃ pradāpayet
jīvakasya rasaścāpi keśarājodbhavastathā
jīvanīyaiḥ priyālaiśca paruṣaiḥ sarasāñjanaiḥ

81.59

yaṣṭyāhvāśokamūlañca mṛdvīkā ca śatāvarī
taṇḍulīyaka mūlañca kalkairebhiḥ palārddhikaiḥ

81.60

śarkarāyāḥ palānyaṣṭau garmaṃ dattvā sucūrṇitam
puṣyayogena tatsarpiḥ śanairmṛdvagninā pacet

81.61

pītametad ghṛtaṃ hanyātsarvadoṣasamudbhavam
śvetaṃ nīlaṃ tathā kṛṣṇaṃ pradaraṃ hanti dustaram

81.62

kukṣiśūlaṃ kaṭiśūlaṃ yoniśūlañca sarvvagam
mandāgninamaruci pāṇḍu klamatvaṃ śvāsakāsakam

81.63

āyuḥ puṣṭikāraṃ dhanya balavarṇaprasādanam
deyametadvara sarpirviṣṇunā parikīrttitam

81.64

kumudaṃ padmakośīraṃ godhūmā raktaśālayaḥ
mudgaparṇī payasyā ca kāśmarī madhuyaṣṭikā

81.65

balātibalayormūlamutpalaṃ tālamastakam
vidārīśatamūlī ca śālaparṇī sajīvakā

81.66

phalaṃ trapusavījāni pratyagraṃ kadalīphalam
eṣāmarddhapalān bhāgān gavāṃ kṣīraṃ caturguṇam

81.67

pānīya dviguṇaṃ dattvā ghṛtaprasthaṃ vipācayet
pradare raktagulme ca raktapitte halīmakaṃ

81.68

bahurūpañca yatpittaṃ kāmalāvātaśoṇite
arocake jvare jīrṇe pāṇḍuroge made bhrame

81.69

taruṇī cālpapuṣpā yā yā ca garbhaṃ na vindati
ahanyahani ca strīṇāṃ bhavati protivarddhanam
śītakalyāṇakaṃ nāma paramukta rasāyanam

81.70

śatāvarīrasaprasthaṃ kṣodāyitvā ca pīḍayet
ghṛtaprasthasamāyuktaṃ kṣīraṃ dviguṇitaṃ tathā

81.71

antaḥ kalkānimāndadyā kārṣikān ślakṣṇapeṣitān
jīvanīyāni yānyaṣṭau yaṣṭī candanapadmake

81.72

śvadaṃṣṭrā cātmaguptā ca balā nāgabalā tathā
śālaparṇī pṛśniparṇī vidārī śārivādvayam

81.73

śarkarā ca samā deyā kāśmaryyāśca phalāni ca
samyak siddhantu vijñāya tadetadavatārayet

81.74

raktapittavikāreṣu vātapittakṛteṣu ca
vātaraktaṃ kṣayaṃ śvāsaṃ hikkā kāsañca dustaram

81.75

aṅgadāhaṃ śirodāha raktapittasamudbhavam
asṛgdaraṃ sarvabhūta mūtrakṛcchrañca dāruṇam
etān rogān śamayati bhāskarastimira yathā

81.76

iti śatāvarīghṛtam
mudgamāṣasya niryūhe rāsnācitrakanāgaraiḥ
siddhaṃ sapippalīviśvaiḥ sarpiḥ śreṣṭhamasṛgdare

81.77

iti mudgaghṛtam
śālmalīpuṣpaniryāsaḥ pṛśniparṇyastathaiva ca
kāśmaryaṃ candanañcaiṣāṃ kalkena svarasena ca

81.78

ebhiḥ paced ghṛtaprasthamavatāryya suśītalam
pivetsapiṃrida nārī sarvvaḥ daraśāntaye

81.76-2

iti śālmalīghṛtam
kāśmarīvadarānantā guḍūcīmadhukaiḥ śṛtam
ājina payasā siddha metad ghṛtamasṛgdare

81.80

iti kāśmarīghṛtam | iti asṛgdaranidānacikitsā
strīṇāmatiprasaṅgādvā śokādvāpi śramādapi
atisārakarogādvā garadoṣāttathaiva ca

81.81

āpa. sarvaśarīrasthāḥ kṣubdha te prasravanti ca
tasyāstāḥ pravyutāḥ sthānā mūtramārge vrajanti hi

81.82

prasannā nirmalāḥ śītā gandhā nīrujāḥ sitāḥ
sravanti cātimātra tāḥ sā na śaknoti durbalā

81.83

vegaṃ dhārayituṃ tāsāṃ na vindati sukhaṃ kvacit
śirasaḥ śithilatvañca mukhatālukaśoṣa ṇam
mūrcchā jṛmbhā pralāpaśca tvagrūkṣā cātimātrataḥ

81.84

bhakṣyairbhojyaiśca peyeśca tṛptiṃ na labhate sadā
somaroga iti jñeyo dehe somakṣayāt striyāḥ

81.85

śarīradhāraṇāccāpi somadravyābhiśabditaḥ
tasmātsomakṣayāddeho niśceṣṭaśca bhavetsadā

81.86

atha somarogacikitsāmāha
kadalīnāṃ phalaṃ pakvaṃ dhātrīphalarasaṃ madhu
śarkarāsahitaṃ khādet somadhāraṇamuttamam

81.87

māṣacūrṇaṃ samadhukaṃ vidārīṃ madhuśarkarām
payasā pāyayet prāta strapāṃ dhāraṇamuttamam

81.88

kadalīnāṃ phalaṃ pakvaṃ vidārīñca śatāvarīm
kṣīreṇa pāyayet prāta strapāṃ dhāraṇamuttamam

81.86-2

sa eva sarujaḥ somo mūtreṇa sravate muhuḥ
tatrailāpatracūrṇena pāyayettaruṇīṃ surām

81.60-2

atha mūtrātisāramāha
somalakṣaṇasaṃsṛṣṭā kālātikrāntayogataḥ
sā'tikrāntakrameṇaiva sravenmūtramabhīkṣṇaśaḥ

iti strīṇā somopakrama
atha strīṇāṃ vidveṣamabhidhāsye sa trividho vidveṣaḥ tadyathā
daivakṛtaḥ adakṣapuruṣatvayogakṛtaḥ sapatnīkṛtaśceti | tatra prathamo
viruddhanakṣatrakṛtapariṇayatādidoṣāt ādita eva jāyate
dvitīyaśca vidagdhapuruṣasaṃyogāt | tṛtīyastvauṣadhakṛta aniyata eva kāle prajāyate | tatra prathame vivāhakālaka iti
taddhomaḥ karttavyaḥ | tataḥ pradoṣe bhaktaputtalikāṃ kṛtvā gandhadhūpādipūjitā vastrāvṛtajīvantikāṃ dīpasahitāṃ śuklapuṣpamālārcitāṃ kuśacaṇḍikāṃ koṇeṣu ca caturvarṇadhvajāyuktām
tasyā darśanaṃ pūjanañca kṛtvā vinayānvito mantra japet, tataḥ
kumārīśca pūjayedbhojayecca | tataḥ sampadyate sukhaṃ o drū ṃ hva kaṃ
vaśīkaraṇaṃ kuruṣva svāhā | iti vaśīkaraṇamantraḥ
dvitīye ca lajjālumūlena gajānvitena karpūramiśritena
varāṅge pralepa kṛtvā prasiddhanaranārīvibhramadhūmadhūpena kṛtāṅgadhūpaḥ | samālambanādikṛtaśṛṅgārakāveśaḥ | nārīṃ gṛhasambandhabaddhastriya cāṭuvacanāṃ viṣayocitā samāhitaḥ puruṣo'nicchantīmabhigacchet kumārīṇāñca bhojanamutsṛjet | tataḥ
sampadyate śubham
tṛtīye priyaṅkamayūraśikhāśvetapunarnavāmūlaṃ piṣṭvā chāgalapayasāloḍya yoniṃ prakṣālayet | piṣṭasūkaramāṃsena racitāṃ
strīpramāṇāṃ puttalikāṃ kṛtvā gandhādinā samālabhya pūjayitvā striyaṃ nirmathayitvā śmaśāne rātripraharaikagate dāpayet | kumārīñca pūjayet tataḥ sampadyate śubham | oṃ ghorākhyai
priyajanani hraṃ svāhā | ityapi vaśīkaraṇamantraḥ | iti nāgārjunakṛtau yogasāre strīdoṣacikitsā paricchedaḥ
viṃśatirvyāpado yone rnirdiṣṭā rogasaṃgrahe
mithyācāreṇa tāḥ strīṇā praduṣṭenārttavena ca

81.62-2

jāyante bījadoṣācca daivācca śṛṇu tāḥ pṛthak

81.63-2

sā phenilamudāvarttā rajaḥ kṛcchreṇa muñcati
bandhyā naṣṭārttavāṃ vidyā dviplutā nityavedanām

81.64-2

parivlutāyāṃ bhavati grāmyadharmeṇa rugbhṛśam
vātalā karkaśā stabdhā śūlanistodapīḍitā
catasṛṣvapicādyāsu bhavantyanilavedanāḥ

81.85-2

sadāhaṃ kṣīyate raktaṃ yasyāṃ sā lohitakṣayā
savātamudgiredvījaṃ kāminī rajasāyutam

81.86-3

prasrasinī srasate tu kṣobhitā duḥprajāyinī
sthitaṃ sthitaṃ hanti garbhaṃ pucadyo raktasaṅgayāt

81.87-2

atyantapittalā yonirdahapākajvarānvitā
catasṛṣvapi cādyāsu pittaliṅgocchrayo bhavet

81.88-2

atyānandā na santoṣaṃ grāmyadharmeṇa gacchati
karṇinthā karṇikāyonau śleṣmasṛgbhyāñca jāyate

81.89

maithunācaraṇātpūrvvaṃ puruṣaṃ datiricyate
bahuśaścāticaraṇā tayorbījaṃ na vindati

81.100

śleṣmādicchitāyoniḥ kaṇḍūyuktātiśītalā
catasṛṣvapi cādyāsu śleṣmaliṅgocchrayo bhavet

81.101

anāttaṃvāḍastanīṣaṇḍo kharasparśā ca maithune
atikāyastanītāyā kharasrāstrakhaṇḍinī bhavet

81.102

vivṛtātimahāyoniḥ sūcīvaktrā tisaṃvṛtā
sarvvaliṅgāsamutthānā sarvvadoṣaprakopajā

81.103

catasṛṣvapi cādyāsu sarvvaliṅgocchrayo bhavet
pañcāśāṣyā bhavantīha yonayaḥ sarvvadoṣajāḥ

81.104

yonivyāpatsu bhūyiṣṭhaṃ varttavyaṃ karma vātajit
snehasvedanavastyādi viśeṣādvātajāsu ca

81.105

snigdhasvinnā tathā yoni duḥsthitāṃ sthāpayecca tām
madhurauṣadhasiddhāṃśca vemavarāṃśca yoniṣu

81.106

nikṣipya dhārayeccāpi picutailaṃ yathā balam
yonimūtrarujādauḥkhya śophasrāvapraśāntaye

81.107

karṇinthā varttayo deyā śodhanadravyasaṃyutā

81.108

sraṃsanīṃ ca ghṛtābhyaktāṃ kṣīrasvinnāṃ praśāntayet
vidhāya veśavāraiśca tato bandhaṃ samācaret

81.106-2

pāṇinā nāmayejjihvāṃ saṃvṛtāṃ varddhayet punaḥ
praveśayenniḥsṛtāñca vicchinnā parivarjayet

81.110

vacopakuñcikājājī kṛṣṇāvṛṣakasaindhavam
ajamodā yavakṣāraṃ citrakaṃ śarkarānvitam

81.111

piṣṭvā prasannayāloḍya khādettad ghṛtabharjitam
yonipāśvārttihṛdroga gulmārśovinivṛttaye

81.112

sukhaṃ nārī pivetkāle yoniśūlanipīḍitā
rāsnāśvagandhāvṛṣakaiḥ śṛtaṃ śūlaharaṃ payaḥ
guḍūcītriphalādantī kvāthaiśca pariṣecanam

81.113

suṣavīmūlavilepāt praviṣṭayonestu bhavati niḥsaraṇam
mūṣakavasāyābhyaṅgo niḥsṛtayoneḥ praveśāya

81.114

guḍūcītriphalābhīru śukkanāsāniśādvayaiḥ
śrīyaparṇīairyyakadrākṣā kāsamardakavilva kaiḥ

81.115

paruṣakānvitairakṣasamaiḥ prastho ghṛtaḥ śṛtaḥ
yoniyātavikāraghno garbhadaḥ paramo bhavet

81.116

tailaprastha gavāṃ mūtre kṣīre dviguṇite pacet
guḍūcyādestu kalkena tadyuktañca bhigagvaraḥ
vātārttāyā picu dadyādyonau sañcārayetsadā

81.117

natavārttākinokuṣṭha saindhavāmaradārubhiḥ
tailaprasādhito dhāryyaḥ picuryyonau rujāpahaḥ

81.118

pittalānāntu yonīnāṃ sekābhyaṅgapicukriyāḥ
śītāḥ pittaharāḥ kāryyāḥ snehanāthaṃ ghṛtāni ca

81.118-2

varīghṛtaṃ balātaila yuñjyātpittavikāranut
doṣaṃ jñātvāsṛjaṃ yojya pradaraghna kriyākramam

81.120

kāśmarīkuṭajakvāthe siddhamuttaravastinā
hṛtayonyarajaskā yā'putrā tāsā hita ghṛtam

81.121

yonyā valāsaduṣṭāyā sarvaṃ rūkṣoṣṇamauṣadham
tailaṃ sindhuyavānaśca yathāriṣṭaśca yojayet

81.122

pippalyāḥ maricairmāṣaiḥ śatāhvākuṣṭhasaindhavaiḥ
vartti stulyā pradeśinyā dhāryyā yoniviśodhinī

81.123

hiṃsrākalkantu vātārttā koṣṇamabhyajya dhārayet
pañcakalkasya pittārttā śyāmādīnā kaphārditā

81.124

stabdhāyā karkaśāyāñca kuryyānmārdavakārakam
sannipātasamutthāyā kramaṃ sādhāraṇa hitam

81.125

elā sadhātakījambū samaṅgāmocarasarjakam
dugdhne picchile svinne stambhite cūrṇamiṣyate

81.126

durgandhānā kaṣāya syāt taila tu kalka eva ca
cūrṇo vā sarvagandhānāṃ pūtigandhāpakarṣaṇam

81.127

atha garbhapradūryogānāha
lakṣmaṇācandanaṃ lodhra suśīraṃ padmakra śaṭī
dve haridre vacā kuṣṭhaṃ padmakeśaramutpalam

81.128

śārive dve viḍaṅgāni sumanaḥ kusumāni ca
māsīdāru śvadaṃṣṭrā ca reṇukaṃ cotpala tathā

81.129

madhukaṃ śatapuṣpā ca mātraiṣāṃ kārṣikā bhavet
ebhirvājighṛtaprasthaṃ kṣīra dattvā caturguṇam
tatkaṣāya daśaguṇaṃ snehapākavidhau pacet

81.130

guṇāstasya pravakṣyāmi ghṛtasyāsya mahātmanaḥ
garbhiṇīnāñca nārīṇā pānābhyañjanabhojanaiḥ

81.131

bālānā grahajuṣṭānā ghṛtametat praśasyate
bandhyāpuṣṭipradaṃ pauṃśya maputrāṇāñca putradam

81.132

śreṣṭha vā yoniroge syā dasṛgdaravināśanam
yanmayā nirmita hyeta lakṣmaṇādya ghṛta mahat

81.133

sahacare dve triphalāṃ guḍūcīṃ sapunarnavām
śukanāsāṃ haridre dve rāsnā medā śatāvarīm

81.134

kalkīkṛtya ghṛtaprastha pacet kṣīracaturguṇam
tansiddha prapivennārī yoniśūlanipīḍitā

81.135

pīḍitā calitā yoni niḥsṛtā vihatā ca yā
pittayoniśca visrastā ṣaṇḍayoniśca yā smṛtā

81.136

prapadyante tu tāḥ sthānaṃ garbhaṃ gṛhṇanti cāsakṛt
etat phalaghṛta nāma yonidoṣahara param

81.137

evaṃ yoniṣu śuddhāsu garbhaṃ vindanti yoṣitaḥ
aduṣṭe prākkate bīje bījopakramaṇe sati

81.138

bījasya plavana na syāt hṛdi mūtrañca phenilam
pumān syāllakṣaṇairetairviparītaistu ṣaṇḍakaḥ

81.139

śiśu. syācchukrabāhulyād duhitrī cārttavādhike
napuṃsakaṃ tayoḥ sāmye yathecchā parameśvarī

81.140

sakṣīraśālyannabhujā tilamāṣottarāśanā
pramadā samudā sevyā ceme hyuccāryya mantrake

81.141

oṃ ahirasi āyurasi sarvataḥ pratiṣṭhāsi dhātā tvādadhātu
brahmavarcase bhavediti | oṃ brahmāprajāpatirviṣṇuḥ somaḥ sūryyastathāśvinau | bhago'tha mitrāvaruṇau vīraṃ dadhatu me sutamitīme
dve mantre
ucittānanadehā strī tiṣṭhedatyāḥ śrama tyajet
evaṃ sā sutamāpnoti rūpāyurbalaśālinam

Linked texts (25)

Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
Vāgbhaṭasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Rasamañjarī — Śālinātha, Sanskrit
Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
Śubhasantatiyogaprakāśa — Rāmaprasāda, Sanskrit
Bhaiṣhajyaratnāvalī — Sanskrit
Nityanāthatantra — Sanskrit
Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
Nidāna (Mādhava Bhaṭṭa) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
Jvaratimirabhāskara (Cāmuṇḍa Kāyastha) — Cāmuṇḍa Kāyastha 1598, Sanskrit
Siddhisāra — Sanskrit
Vīrasiṃha — Bhoja, Sanskrit
Bṛhatpākāvalī — Gaṅgāprasādapāṇḍeya Kavirāja, Sanskrit
Kumāratantra (Rāvaṇa) — Rāvaṇa, Sanskrit
Arkaprakāśa — Mādhava Bhaṭṭa 1700, Sanskrit
Arkaprakāśa (Laṅkeśvara Rāvaṇa) — Laṅkeśvara Rāvaṇa, Sanskrit
Vīramitrodaya — Rāmamiśra, Sanskrit
Arkacikitsā (Laṅkeśvara Rāvaṇa) — Laṅkeśvara Rāvaṇa, Sanskrit
Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit
Añjananidāna — Agniveśa, Sanskrit