Pramāṇa · Search · About · API

Virasimhavaloka 12.p1

Vīrasiṃhāvaloka 12.p1

Language
Sanskrit

12.p1

atha kramaprāptasya muṣkavṛddhirogasya sanidānaṃ cikitsitamāha rugviniścayāt || kruddho'nūrdhvagato vāyuḥ śophaśūlakaraścaran | muṣkau vaṃkṣaṇataḥ prāpya phalakośābhivāhinīḥ || prapīḍya dhamanīvṛddhiṃ karoti phalakośayoḥ | doṣāmramedomūtrāṃtre savṛddhiḥ saptadhā gadaḥ || gugguluṃ ruvutailaṃ vā gomūtreṇa pibennaraḥ | vātavṛddhiṃ nihaṃtyāśu cirakālānubaṃdhinīm || sakṣīraṃ vā pibettailaṃ māsameraṃḍasaṃbhavam | tailaṃ nārāyaṇaṃ yojyaṃ pānābhyaṃjanavastiṣu || triphalākvāthagomūtraṃ pibetprātarataṃdritaḥ | koṣṭhavātodbhavaṃ śophaṃ nihanyādvṛṣaṇodbhavam || caṃdanaṃ madhukaṃ padmamuśīraṃ nīlamutpalam | kṣīrapiṣṭaiḥ pralepaḥ syāddāhaśopharujāpahaḥ || paṃcavalkalakalkena saghṛtena pralepanam | sarvaṃ pittaharaṃ kāryaṃ raktaje raktamokṣaṇam || vacāsarṣapatailena pralepaḥ śophanāśanaḥ | śigrutvaksarṣapaiḥ piṣṭaiḥ śophaśleṣmānilāpahaḥ || tailameraṃḍajaṃ pītaṃ balāsiddhaṃ payo'nvitam | ādhmānaśūlopacitāmaṃtavṛṛddhiṃ jayennaraḥ || gomūtrasiddhāṃ ruvutailabhṛṣṭāṃ harītakīṃ saiṃdhavacūrṇayuktām | khādennaraḥkoṣṇajalānupānannihaṃti vṛddhāṃcirajāṃtravṛddhim gavyaṃ ghṛtaṃ saiṃdhavacūrṇayuktaṃ śaṃbūkabhāṇḍe nihitaṃ prayatnāt| saptāhamādityakarairvipakkaṃ nihaṃti kauraṃḍakamaṃtravṛddhim || iti kuraṃḍakaghṛtam | atyābhiṣyaṃdigurvamlasevanānnicayaṃ gataḥ | karoti graṃthivacchophaṃ doṣo vaṃkṣaṇasaṃdhijaḥ || jvaraḥśūlāṃgadāhāḍhyaṃ taṃ vardhmamiti nirdiśet | mūlaṃ bilvakapitthayorulakasyāgnerbṛhatyordvayoḥ śyāmāpūtikaraṃjaśigrukatarorviśvauṣadhāruṣkaram | kṛṣṇāgraṃthikacavyapaṃcalavaṇakṣārājamodānvitaṃ pītaṃ kāṃjikakoṣṇatoyamathitaiścūrṇīkṛtaṃ vardhmajit || bhṛṣṭa eraṃḍatailena kalkaḥ pathyāsamudbhavaḥ | kṛṣṇāsaiṃdhavasaṃyukto vardhmarogaharaḥ paraḥ || avikṣīreṇa godhūmacūrṇaṃ kuṃdurakasya ca | pralepanaṃ sukhoṣṇaṃ syādvardhmarogaharaṃ param || iti vardharmādhikāraḥ | iti vīrasiṃhāvaloke muṣkavṛddhyaṃtravṛddhivardharmādhikāraḥ | atha jyotiṣaśāstrābhiprāyeṇa galagaṃḍagaṃḍamālā'pacīrogahetumāha tatpratīkāraṃ ca | gaṃḍodarākṣirogaiḥ kṣitipatinā baṃdhanādibhistaptaḥ | śukradaśāyāṃ sūrye vicarati nūnaṃ bhavetpuruṣaḥ || aparaṃca śiraso ruggalarogaḥ śvitraṃ sahasā jvaraḥ śūlam | tapanadaśāyāṃ śukre deśatyāgo bhavedaribhiḥ || aparaṃca śiroruggalarogaśca jvarātīsāraśūlakaiḥ | śarīrakleśamāpnoti sūryasyāṃtargate bhṛgau || aparaṃ ca śirorogo galagrāho nānākleśavimarddanam | corātaṃkabhayavyādhirbudhasyāṃtargate kuje || śukrāṃtarvarttamānasūryajanitagalagaṃḍagaṃḍamālārogapratīkārāya sūryaprītaye yathoktamapi sakalaṃ kuryāt tathāca || sūryāṃtarvarttamānaśukrajanitagalagaṃḍagaṃḍamālopaśāṃtaye śukroktaṃ kāryam | anyacca || budhāṃtaśśukrajanitagalagraharogapratīkārāya bhaumaprītaye yathoktaṃ kuryāt | tenopaśāṃtiḥ | gurudveṣī paracittaduḥkhakārī gulmī gaṃḍamālāvyādhimāṃśca jāyate | etadbārhaspatye'bhihitam || aparaṃca brāhmaṇaṃ pratārya yo'dhyāpayati śiṣyaśca guruṃ vaṃcayitvā yo'dhīte sa gaṃḍamālī bhavati | asya prāyaścitta manuktaniṣkṛtitvāccāṃdrāyaṇaṃ kuryāt | etanmānave'bhihitam|| gaṃḍamālāgalagaṃḍopaśāṃtayepuruṣasūktam ṛpicchaṃdodaivatāni jñātvaiva japet

Linked texts (7)