Pramāṇa · Search · About · API

Acaradarsha p6

Ācārādarśa p6

Language
Sanskrit

p6

vesnānaṃnakuryāt asāmarthyamutpannerogatam aprāpatyesamutpannesnānamevasa mācaret snānamevenivāraṇasnānaparam jāvālaḥ aśira skaṃbhavetsnānesnānāśaktautu karmiṇām ārdreṇavāsasā vāpimārjanaṃdaihikaṃviduḥ hārītaḥ āgneyaṃbhasmanā snānamadbhirvāruṇamucyate ā pohiṣṭhetica brāhmaṃvāyavyaṃgorajaḥsmṛtaṃ yattusātapavarṣeṣu snānaṃdivyaṃbhihocyate eteṣumaṃtrataḥ snātvātīrthānāṃphalamāpnuyāt maṃtratara ninapaṃcasvapisnāneṣumaṃtravidhāyakaṃ brāhmavāruṇayomaṃtrasyaprāptatvāt kiṃtutadanuvādakameva phalasaṃvaṃdhaparatvāt atrayogiyājñavala kyenamṛdālaṃbhastupārthivamiti mānasaṃviṣṇuciṃtanamiti snānadvayamadhikamuktam kātyāyanaḥ athānonityasnānam nadyādaumṛdgomaya kuśatilasumanasa āhṛtyodākāṃtegatvā śucaudeśe pratiṣṭhāpyaprakṣālyapāṇipādaṃku śopagraheāhastaśikhīyajñopavītyācamyauruṃhrīti toyamāmaṃtryāvartayedyedyeneśanamiti sumitriyānaitiyoñjalimādāya durmitriyāitidveṣyaṃpratiniṣiṃcatkaraṃ vastūrū jaṃghacaraṇaukaraumṛdātri striḥ pralpālyācyamanamaspodakamālabhedaṃgāni mṛdaitaṃdviṣṇuiriti sūryyābhimukhonimajjedāpoasmānitisrātvādidābhyaityunmajjenānma jyācamya gomayenavilippenmānastokaiti tatobhiṣiṃcedimaṃmevaruṇa iticana surabhimīpauduttamaṃsuṃcaṃtvaḍavabhṛthetyetecaitannimajjeānamaṃjyā campadarbhārya pāvyedāpohiṣṭhenitisṛbhiridamapohaviṣmatīrdevīrāpaitidvābhyāmāpodevādrupadādiva śannodevīrāpoasmamapodevīpunaṃnumeni nevabhiścaitpanirmaitpākāraṇamāha tibhirauṣadhrādāvaṃnecā'tarjaleghamarṣaṇaṃ trirāvarttaye drupadāṃvā āyaṃgauritivāṛcaṃ prāṇāyāmavāsaśira oṃmitivāviṣṇovīsmaraṇam athetitṛtīyabhāgānaṃtaryyyartha yataḥ snānenanakarmodhikāraḥ ato nityamaharahaḥ snānaṃkarttavyamityarthaḥ yadā haviṣṇuḥ snātodhikāreī bhavatidaivepitryecakarmaṇi pavitrāṇāṃtathā japyedānecavividhidarśite nannaharahaḥ snānaspanitpatavalādevakarttavyatā kathaṃśuddhirvidhīyate jātavedāḥ suvarṇaṃcasomamārgaṃtathaivaca brāhmaṇānumatenaivadṛṣṭāsnātvācaśudhyati ācāṃtamanugarnavāniśisnānaṃvi dyate snānamācamanaṃproktaṃdivāudghṛtajalenaca jātavedāḥ agniḥ somamārgaṃākāśama brāhmaṇānumatesnātvā bhasmādikaṃsyṛṣṭvāśuddhyatītyarthaḥ ācāṃnama ācamanam anugatejalāśayam praviśaṣaniśītyubhayatrayojyam śaṃkhaḥ nityaṃnaimittikaṃcaivakriyāṃgamalakarṣaṇam tīrthābhāvepi karttavyamuṣṇādakaparodakaiḥ nityaṃprātaḥsnānaṃ paraṃnaimittikaṃ cāṃḍālādisparśanimittaṃ kriyāṃgaṃjapādikamīdhikārahetuḥmalakarṣaṇamabhyaṃ gapūrvakaṃ jyotiḥśāstroktapuṣyasnānādikāmyaṃ nadyādyādhārakaphalārthakriyāsnānaṃ cādāyaṃśaṃikhena ṣoḍhāsnānamuktam atrakriyāsnānee vatenadharmāvihitāḥ prātaḥsnāneyathāhaninathāprāptaityatideśādbhūmīḥ aharahaḥsnānekātyāyanenoktāḥ snānāṃtarāṇiinamajjanamātrarū pāṇi dharmasaṃbaṃdhepramāṇābhāvāt nacātideśaḥ sarveṣāṃsadharmatveviśeṣoddeśanadharmavidhivaiphalyāt nacaguṇaphaleviśeṣaḥ tadabhāvāt apicanaimittikedharmābhāvauktaeva kāmyapuṣyasnānādimalākarṣaṇayostu laukikayornīlaukikaṃkamīṃgamititallakṣaṇasadbhā āttvānnālaukikāṃgasaṃbaṃdhaḥ kriyāṃgasnāneṣvadbhirevaśuddhāibhadhānāddharmābhāvaḥ ataevahetvaṃtaraprayuktenimajjanamātreipakriyāsnāna syāthaganuāśanaṃ hariharopi kriyāsnānaprātaḥsnānayorevadharmānāha kriyāsnānaṃkiṃcidaṃphalārthitayā kathikamapyaharahaḥsnānādiibha nnaṃ tatrāpipāpakṣayarūpasyasatvādiinabhaṭṭanayenaviśeṣamāha evaṃsnānānukalpepiśnatamātramanuṣṭheyaṃ snānānukalpamāha yogiyājñava lkyaḥ kāladoṣādasāmarthyānnaśaknotiyadāhyasau tadāsmṛtānṛṣiibhyastumaṃtrairhṛṣṭaṃtumārjanam śannaāpastudupadāāpohiṣṭhāghamarṣaṇaṃ etaiścaturbhirmaṃtraistumaṃtrasnānamudāhṛtaṃ kāladoṣo'tivṛṣṭyādiḥ tenarogahīnopyativṛṣṭyādaisnānajanayitavyarogasaṃbhāvanāyāmāpta siddhau adarśanahetvabhidhānamarthaṃ maivaṃ prāsaṃgikāmīdhikārasiddhirityevaṃ paratvāt na ca nityasnānaṃ prātaḥ snānaṃ asnāto hi pumānnā harheṇaṇā gnihavanādiṣu prātaḥ snāne tadarthtu nityasnānamudāhṛtamiti śaṃkhasmaraṇānnitivācyaṃ snātottarāṃ kātyāyanenamadhyānha kṛtasasyābhidhānāt ataeva kāmadhenvādau caturthabhāgakṛteyelikhitaṃ mṛdādau kruṣaṇarektaviśeṣaḥ prayogādevādhigaṃtavyaḥ atrayogiyājñavalkyena tridhāsyā pitamṛdomayābhyāṃmadhyemādhamonabhāgaprakṣālanamuktaṃ tatkātyāyanasūtravirodhānnāgrāhyaṃ evamanyadapyadhikamantrakalpa kaṃsaktama āca mananimittapaṇetunasautrakramaviroghaitidarśaneśiṣṭā kope kuśopagrahaḥ kuśahastaḥ upagṛhyate'nenesupagrahohastayajñopavītīti puruṣārtha vidhiprāpteyajñopavītileyajñopavītīti dvitīyavastra dhāraṇārthamitikātyāyanabhāṣyaṃtadyuktaṃ parisaṃkhyāpatteḥ tasmānkratvarthaśravaṇapraka raṇān tenadaivādūneṣṭepi yajñopavītenaduṣṭādyasnānamitisidhyati eṣamaniyatakeśaveśāḥ sarveṣāmukkaśikhāvarjanamitiniṣedhātpuruṣārtha taḥ śikhābaṃdhanalābhavaddarśiravītikratvaṃgatālābhāyai dveṣmaṃpratinidhiṃcet dveṣmaṃ buddhisyā kṛttyayasyāṃdiśidveṣyosiyunitaspāṃsipedityarthaḥnama syanamaskṛtyaālabhetaspṛśet nacādāvitupakramyasūryābhimukhaityabhidhānānnadyotsavetsucasnāyātyatiśrotaḥ sthitodvijaitināsi hapurāṇe viṣayāṃtaresnānetiśravaṇāta punarnimajjanaṃ nimajyānmajjeticāparamitimajjanatrayasiddhiḥ abhiṣiṃcet hastenaśirasija laṃkṣipet aṃtecaitaddrusamāemārjanāṃtepi uktamaṃtrakaraṇābhiṣekakarmakuryādityarthaḥ tathaivaprakṛtatvāt natenamaṃtrajātaṃvakṣamā ṇamārjanenemūrjanaevetikalpanā tatrābhiṣekomārjanaṃcapratyekamevetiliṃgāt catasṛbhiścisrabhirityāditenekatvaprāptyarthamevacana tumilitaviniyogārthamapi darbhairitibahutvetritvaparyavasitaṃkapiṃjalanyāyāt pāvayainmārjane kuryāt mārjanamudakabikṣūnāṃśirasinikṣe paḥ citpatirmāaitipratipratīkenacitpatirmāyunātvityācchidreṇetivākyasahitasekasyevamaṃtragrahaṇedvitvādisaṃkhyāyāaśravaṇātka lpasūtretuvitpatirmāaitipāvayatipratimaṃtramacchidreṇetisarvatreti dīkṣināpāvaneviśeṣaśravaṇānmaṃtragraha eṃśrunāvapipratyekamevamaṃtra pāṭhāt vyāhṛtibhistisṛbhirlīghavān praṇavobhūrbhuvaḥsvarityādauaśravaṇācca gāyatryādau anteca āyohiṣṭhetyādimaṃtrasādhyamārjanādyaṃ nayogīyamārjanamitiyadyapipratibhātisaṃnihita saṃbaṃdhenevopapatteḥ tathāpyādauvoṃkāra gyāhṛtyanuṣṭhānadarśanāttatsaṃvedhyepikātyā yanāśayaunnīyate prāṇāyāmaḥkarttavyaitiśeṣaḥ saśiraitikriyāviśeṣaṇatvānnapuṃsakatvamārṣatvācca omitiśrānuvartayeditiava hitasaṃbaṃdhaḥ āvarttayedvāpraṇavamiti yogiyājñavalkyadarśanāt viṣṇorvāsmaraṇaṃ karttavamabhiniśeṣaḥ gottamaḥ aṃtaraṃjalevāghamarṣaṇatri rāvartyasarvasmādenasomucyate manuśaṃkhayogiyājñavalkyāḥ yathāśvamedhaḥkraturāṭ sarvapāpapraṇodanaḥ tathāghamarṣaṇaṃ sūktaṃsarvapāpapra ṇodanaṃ bṛhaspatiḥ drupadādivayomaṃtrovedevājaseneyike aṃtaraṃjaletrirāvartyasarvapāpaiḥ pramucyate aṃtaraṃjale ṛcyādikaṃsmartavyam avi dvittānuyaḥ kuryādājanādhyāyanaṃjapam homamaṃtarjalādīnitasyabālaṃphalaṃbhavediti yogiyājñavalkyadarśanāt athakānīyasnā naprayogaḥ yathoktamṛttikāmārdgomayaṃ kuśān kṛṣṇatilān surabhipuṣpāṇi ādāya sumanānadyādikaṃgatvātīre śucaudeśepṛthak sthāpayet tataḥ pāṇipādaṃprakṣālya kuśahastobaddhaśikho upavītī ācamet oṃuruṃ 3 hirājāvaruṇaścakārasūryāyapaṃthāmanvetavāuḥ apadepādāpratidhānave kurutāpavaktā hṛdayāvidhaścit namovaruṇāyābhiṣṭhitovaruṇasyapāśaititoyamaṃtra oṃyeteśatevaruṇaye sahasraṃyakriyāḥ pāśāvitatāmahāṃtaḥ tebhirno adyasavinotaviṣṇurviśvemuṃcaṃtumarutaḥsakī ititriḥ pradakṣiṇaṃjalama़āvaneyet tataḥ oṃ sumitriyā na āpa oṣadhayaḥ saṃtu iti jalāñjalimādāya oṃ durmitriyāstasmai saṃtu yo smāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣma iti dveṣye prati nikṣipe t tataḥ kaṭiṃ varastūrū jaṃghe ca caraṇau karau pratyekaṃ mṛttoyābhyāṃ tristriḥ prakṣālya ekaṃ pādaṃ jale 'paraṃ ca sthale nidhāyācāmet tataḥ udakainamaskṛ tya oṃ idaṃ viṣṇurvi cakrame tredhā ni dadhe padaṃ samūḍhamasya pā꣯sure iti mṛttikāmaṃgā nisaṃspṛśya nābhimātrajalaṃ praviśya oṃ āpo asmā nmātaraḥ śudhayaṃt ghṛtena no ghṛtapvaḥ punaṃtu viśva꣯ hiripraṃ vahaṃti de vīriti maṃtreṇa rathyobhimukho nimajjet tataḥ snātvā oṃ uduttyaṃ jā tavedasaṃ sucirā pūtaemid iti nimajjyonmajjyācamya oṃ mānastoke tanaye māna āyau māno goṣu māno aśveṣu rīriṣaḥ māno vīrān rudra bhāmino va dhīrhaviṣmantaḥ sadamittvāhavāmahe iti maṃtreṇa gomayenāṃgāni viliṃpet tataḥ oṃ imaṃ me varuṇa śrudhī ha vamadyā ca mṛḍaya ttvāmavasyurācake oṃ tvāyā mi brahmaṇā vaṃdamāna stadā śāste yajamāno ha virbhiḥ eḍamāno vvaruṇai ha bodhyuru śa꣯ sa māna āyuḥ pramoṣīḥ oṃ tattvā a gne varuṇasya vidvān devasya heḍau avayāsi sīṣṭhāḥ yajiṣṭho vvahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣā꣯si pramumugdhyasmat oṃ sa tvanno agne vamo bhavatī ne diṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau ava yakṣva no varuṇa꣯ rarāṇo vo hi mṛḍīkaṃ꣯ suha vo na edhi oṃ mā yo mī ṣa dhīrhi꣯ sīddhānno dhānno rā jaṃstato varūṇa no muṃca yadāhuraghnyā iti vvaruṇeti śayā mahe tato varuṇeno muṃca oṃ uduttamaṃ vvaruṇa pāśamasmadavādhamaṃ vimadhyama꣯ śrathāya athā vvayamāditya vrate tavānāgaso aditaye syāma oṃ muṃ catu mā śapa thyā datho vvaruṇa pā dut atho yamasya pa dvī sā tsa rvasmā devakilvi ṣāt oṃ avabhṛtha nicuṃpuṇa nicerurasi nicuṃpuṇa ava devairdevakṛtameno yāsiṣamava martyairmartyakṛtaṃ puruṣaṇo deva riṣaspā hi ityaṣṭabhi rmaṃtrairhastena pratyekaṃ śirasi jalaṃ prakṣipet tato vahati jale pravāha‍ābhimukhaḥ sthire sū ryābhimukho mau nī śaśvatrinnimajjet tata ācamya

Linked texts (8)