Pramāṇa · Search · About · API

Acarasara (Gadadhara) 4.p42

Ācārasāra (Gadādhara) 4.p42

Language
Sanskrit

4.p42

śiṣṭāḥ,— anantaśayanādūrddhaṃ na paṭhetsaptamaṃ kratum | chedanaṃ barhirāddhīnāṃ nāroheccarmmapāduke || nakāraḥ, kākākṣigolakanyāyena ubhayatrāpi anveti | tatrāpavādamāha, marīciḥ,— māse nabhasyamāvāsyā tasyāṃ darbhoccayomataḥ | ayātayāmāste darbhā viniyojyāḥ punaḥpunaḥ || nabhasyāmāvāsyā kṛṣṇapakṣādimāsābhiprāyeṇa, atra cheditā ayātayāmā ityukteḥ harikhāpamadhye'nyatithau cheditā yātayāmā ityuktaṃ bhavati | atra kecit, hariśayanamadhye chedananiṣedhasyātikrame kimaniṣṭaphalamityākāṃkṣāyāṃ tatra cheditānāṃ yātayāmatvaṃ doṣaḥ kalpyate, bhādrāmāvāsyācchinnānāmayātayāmatvavidhānasāmarthyāt | ataevāsmaddeśe cāturmāsyacchinnakuśaiḥ sadya eva karmma kurvvanti na dināntare | śiṣṭāḥ,— saṃgrahādvatsaraṃ yāvacchuddhiḥ syādidhmabarhiṣām | ataḥparaṃ na gṛhṇīyādyajñādau japakarmaṇi || gṛhyapariśiṣṭaṃ,— darbhāḥ kṛṣṇājinaṃ mantrā brāhmaṇā haviragnayaḥ | ayātayāmānyetāni niyojyāni punaḥ punaḥ || ye tu piṇḍāstṛtā darbhā yaiḥ kṛtaṃ pitṛtarpaṇam | amedhyāśuciliptā ye teṣāṃ tyāgo vidhīyate || laghuhārītaḥ, - citau darbhāḥ pathi darbhā ye darbhā yajñabhūmiṣu | staraṇāsanapiṇḍeṣu ṣaṭkuśān parivarjayet || mūtrocchiṣṭe smṛtā ye ca teṣāṃ tyāgovidhīyate | śiṣṭāḥ, - valmokodakachāyāsu bhūmidagdhāścaye kuśāḥ | śūdrotpāṭitagokṣuṇṇā āplutācchedvitā nakhaiḥ || brahmayajñe ca ye darbhā ye darbhāḥ pitṛkarmaṇi | te tyājyā ityarthaḥ | darbhamātrasyāyātayāmatvoktau tatrāyamapavādaḥ | laghuhārītaḥ, - nīvimadhye ca ye darbhā brahmasūtre ca ye sthitāḥ | pavitrāṃstānvijānīyādyathā kāyastathā kuśāḥ || tena sandhyādidhṛtasya pavitropagrahāderhomādau viniyoge anyatra upayukta rūpaninirdiṣṭakaviniyogo naiveti siddham | kātyāyanaḥ, - anantagarbhitaṃ sāgraṃ kauśaṃ dvidalameva ca | prādeśamātraṃ vijñeyaṃ pavitraṃ yatra kutracit | caturdarbhapiñjalīrūpaṃ pavitraṃ, patratrayeṇa pavitramityādi sarvvaṃ sandigdhapramāṇakamanādṛtañca | yattu parāśaraḥ, - snāne dāne jape home daive pitrye ca karmmaṇi | savyāpasavyau karttavyau sapavitrakarau dvijaiḥ || tat yatra karmmaṇi kuśamuṣṭidhāraṇe'nirbvāhastatkuśavaṭoḥ karttavyatāyāṃ savye'pi pavitralakṣaṇalakṣitakuśadvayena vaṭukaṇaparaṃ boddham | tathā ca, bhojane varttulaṃ proktamevamācamane smṛtam | iti vaṭuparaṃ, tena granthiryasya pavitrasya na tenācamanañcarediti niṣedho brahmagranthiviṣayaḥ | na bhuñjīyānnacācāmedbrahmagranthau kare sthite | iti niṣedhāt | śiṣṭāḥ,― saṃnyajya viṣṭaraṃ mārgaṃ brahmamārgavinirgatam | sakṛtpradakṣiṇīkṛtya 'pavitramabhidhīyate || dakṣāvartto bhavedbrahmā vāmāvarttastu viṣṭaraḥ | iti granthidvayam | atra sakṛditi vacanādbrahmagranthirūpatā nāsti | dviveṣṭane hi brahmagranthiprasiddhiḥ, tena brahmagranthivyatiriktagranthiyuktapavitradvayaṃ sandhyādivyatiriktakarmmāṅgaṃ vaṭurūpamaviruddham | yatta, ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ viprairddarbhapavitrakau | dhāraṇīyau prayatnena brahmagranthisamanvitau || iti | tat, brahmayajñe jape home brahmagranthiḥ vidhīyate | iti vidhau kutra brahmagranthirityapekṣāyāṃ hastadvayapavitrayoḥ brahmagranthiparamiti na kuśavaṭurūpeṇa sarvvāṅgapavitre brahmagranthiprasaṅgaḥ | iti | śiṣṭāḥ,― anāmikāyāḥ prathamaṃ parvva svarṇena pūrayet | dvitīyaṃ darbhasaṃyuktaṃ kāryyaṃ vipreṇa nityaśaḥ

Linked texts (2)