Ahnikaprakasha 8.p41

8.p41

smṛticandrikāyāṃ pitāmahaḥ, hemarūpyamayaṃ pātraṃ tāmraṃ kāṃsyasamudbhavam | pitṝṇāṃ tarpaṇe pātraṃ mṛnmayaṃ tu parityajet || tatraiva smṛtyantare khaḍgamauktikahastena karttavyaṃ pitṛtarpaṇam | maṇikāñcanadarbhairvā na śuddhena kadācana || yogiyājñavalkyaḥ, anāmikādhṛtaṃ hema tarjanyāṃ rūpyamevaca | kaniṣṭhikādhṛtaṃ khaḍgaṃ tena pūto bhavennaraḥ || smṛticandrikāyāṃ satyatapāḥ, devapitṛmanuṣyādīn svaśākhāvidhicoditān | ekaikāñjalinā tṛptiḥ prathamāntena kārayet || tatraiva vyāsaḥ,. ekaikamañjaliṃ devā dvaudvau tu sanakādayaḥ | arhanti pitarastrīṃstrīṃstriyaścaikamañjalim || evaṃ manuṣyatarpaṇe svagṛhye viśeṣānuktau ekāñjalinā añjalidvayasya vikalpaḥ | evaṃ satyatapovacane ādipadagrāhyaṛṣitarpaṇe'pi svagṛhye viśeṣānuktau ekāñjaliḥ| divyapitṛtarpaṇe'pyeka evāñjaliḥ| divyapitṝnabhidhāya sakṛditi chandogapariśiṣṭokteḥ| svapitṝṇāṃ tu atha svān pitṝnmātāmahān triḥ pratipuruṣamabhyaset iti chandogapariśiṣṭavākyātpratyekamañjalitrayam | evaṃ ca pūrvodāhṛtavākyadvaye pitṛpadaṃ svapitṛparam|pitṛvyādīnāṃ tu eka evāñjaliḥ|chandogapariśiṣṭena pitrādīnāṃ ṣaṇṇāmevābhyāsābhidhānāt | striyastvekaikamañjalimityukteḥ strīṇāmekaika evāñjaliḥ | ācāramādhavadhṛtapracetovākyātpunarmātrāditisṛṇāṃ pratyekamañjalitrayaṃ sidhyati | yathā, mātṛmukhyāśca yāstisrastāsāṃ dadyāttrisñjalīn | yamatarpaṇe tu yamānuktvā - ekaikasya tilairmiśrāṃstrīṃstrīn dadyājjalāñjalīn | iti kātyāyanavākyātpratyekamañjalitrayamiti śrīdattādayaḥ | atrāñjalyāvṛttyā prasañjali tyāgabodhakamantrāvṛttiḥ | tṛpyatāmiti sektavyaṃ nāmnā tu praṇavādinā | ityanena seke mantrasya karaṇatvāvagamāt | ata eva ekamantrakaraṇakaikadevatākanānāhomeṣu mantrāvṛttiḥ saṃmatā | smṛticandrikāyāṃ kūrmapurāṇe, anvārabdhena savyena pāṇinā dakṣiṇena tu | devarṣīstarpayeddhīmānudakāñjalibhiḥ pitṝn || etena devāditarpaṇaṃ vāmapāṇyanvārabdhena dakṣiṇapāṇinā, pitṛtarpaṇaṃ tu añjalineti siddham | devādyanuktvā yogiyājñavalkyo'pi, anvārabdhena savyena pāṇinā dakṣiṇena tu | tṛpyatāmiti sektavyaṃ nāmnā tu praṇavādinā || iti | ekaikamañjaliṃ devā ityādipūrvodāhṛtavyāsavākyād devādīnāmapyañjaliḥ siddhayati | evaṃ ca devāditarpaṇe vāmahastenānvārabdhadakṣiṇapāṇinā samamañjalervikalpaḥ | chandogapariśiṣṭam, dakṣiṇaṃ pātayejjānuṃ devānparicaransadā | pātayeditaraṃ jānuṃ pitṝnparicarannapi || manuḥ, prācīnāvītinā samyagapasavyamatandriṇā | pitryamānidhanāt kāryaṃ vidhivaddarbhapāṇinā