Pramāṇa · Search · About · API

Devatarcana 12

Devatārcana 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

ācamya, prāṇānāyamya, deśakālau smṛtvā, asmadubhayakulasamastapitṛṇāṃ niratiśayānaṃdabrahmalokāptaye ātmano devarṣyācāryapitṛtṛptidvārā śrīparameśvaraprītyarthe brahmayajñākhyaṃ karma kariṣye
vidyudasīti maṃtrasya agni ṛṣiḥ varuṇo devatā udako
pasparśane viniyogaḥ || oṃ vi̱dyuda̍si̱ vi̱dya me̍ pā̱pmāna̱mṛ̱tātsa̱tyamupai̍mi
ityapa upaspṛśya, vāmajānūpari dakṣiṇapādaṃ nidhāya, dakṣiṇajānuni,
nirmālyadarbhasahitaṃ brahmāṃjaliṃ kṛtvā, brahmayajñapūrvabhāginīṃ gāyatrīṃ sapraṇavāṃ
savyāhṛtikāṃ pacchaḥ ardharcaśaḥ ṛkśaḥ japaṃ kuryāt
praṇavasya parabrahmaṛṣiḥ paramātmā devatā daivī gāyatrī
cchaṃdaḥ || vyāhṛtīnāṃ viśvāmitrajamadagnibharadvājabhṛgavaṛṣayaḥ
agnivāyusūryaprajāpatayo devatāḥ || gāyatryuṣṇiganuṣṭubbūhatyaśchaṃdāṃsi || gāyatryā gāthino viśvāmitrassavitā
gāyatrī || agnimīḷe ityādīnāṃ chaṃdasāṃ madhucchaṃdādaya
ṛṣayaḥ || agnyādayo devatāḥ || gāyatryādīni cchaṃdāṃsi
brahmayajñe viniyogaḥ
oṃ bhūrbhuva̱svaḥ || oṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇyaṃ0 || iti pādaśaḥ,
ardharcaśaḥ, ṛkśaḥ japet
oṃ a̱gnimī̍ḷe pu̱rohi̍taṃ ya̱jñasya̍ de̱vamṛ̱tvija̍m || hotā̍raṃ rat‍na̱dhāta̍mam || a̱gniḥ pūrve̍bhi̱rṛṣi̍bhi̱rīḍyo̱ nūta̍nairu̱ta || sa de̱vām̐ eha va̍kṣati || a̱gninā̍ ra̱yima̍śnava̱tpoṣa̍me̱va di̱vedi̍ve || ya̱śasa̍ṃ vī̱rava̍ttamam || agne̱ yaṃ ya̱jñama̍dhva̱raṃ vi̱śvata̍ḥ pari̱bhūrasi̍ || sa idde̱veṣu̍ gacchati || a̱gnirhotā̍ ka̱vikra̍tuḥ sa̱tyaści̱traśra̍vastamaḥ || de̱vo de̱vebhi̱rā ga̍mat

12.2

yada̱ṅga dā̱śuṣe̱ tvamagne̍ bha̱draṃ ka̍ri̱ṣyasi̍ || tavettatsa̱tyama̍ṃgiraḥ || upa̍ tvāgne di̱vedi̍ve̱ doṣā̍vastardhi̱yā va̱yam || namo̱ bhara̍nta̱ ema̍si || rāja̍ntamadhva̱rāṇā̍ṃ go̱pāmṛ̱tasya̱ dīdi̍vim || vardha̍māna̱ṃ sve dame̍ || sa na̍ḥ pi̱teva̍ sū̱nave'gne̍ sūpāya̱no bha̍va || saca̍svā naḥ sva̱staye̍

12.1-2

vāya̱vāyā̍hi darśa̍ta0 || agnirvai devānāmavamo viṣṇuḥ
paramaḥ || atha mahāvratam || eṣapaṃthā etatkarma || athātaḥ
saṃhitāyā upaniṣat || vidā maghavanvidā || mahāvratasya
paṃcaviṃśatiṃ sāmidhenyaḥ || oṃ i̱ṣe tvo̱rje tvā̍ vā̱yava̍stho
pā̱yava̍stha de̱vo va̍ḥ savi̱tā prārpa̍yatu̱ śreṣṭha̍tāya̱ karma̍ṇe
āpyāya̍dhvamaghniyā deva̱bhāgamūrja̍svatīḥ paya̍svatīḥ
pra̱jāva̍tīranamī̱vā a̍ya̱kṣmā mā va̍stena ī̍śata̱māghaśa̍so ru̱drasya̍ he̱tiḥ pari̍vo vṛṇaktu dhruvā a̱smingopa̍tau
syāta ba̱hvīryaja̍mānasya pa̱śūnpā̍hi

12.2-2

oṃ agna
āyā̍hi vī̱taye̍ gṛṇā̱no ha̱vyadāta̍ye || nihotā̍
satsi ba̱rhiṣi̍

12.3

oṃ śanno̍de̱vīra̱bhiṣṭa̍ya̱ āpo̍
bhavaṃtupī̱taye̍ || śaṃyora̱bhisra̍vaṃtumaḥ

12.1-3

athaitasya
samāmnāyasya || samāmnāyaḥ samāmnātaḥ || ma ya ra sa ta
ja bha na la ga saṃmitaṃ || gauḥ gmāḥ || paṃcasaṃvatsaramayaṃ
athaśikṣāṃ pravakṣyāmi || vṛddhirādaic || yogīśvaraṃ yājñavalkyaṃ
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃcaiva narottamam || devīṃ sarasvatīṃ
vyāsa tato jayamudīrayet || athāto dharmajijñāsā
athāto brahmajijñāsā || oṃ tacchaṃyorāvṛ̍ṇīmahe || gā̱tuṃ
ya̱jñāya̍ || gā̱tuṃ ya̱jña pata̍ye || daivī̍ sva̱stira̍stunaḥ
sva̱stirmānu̍ṣebhyaḥ || ū̱rdhvaṃ ji̍gātu bheṣa̱jaṃ || śaṃrno
astu dvipade̍ || śaṃ catu̍ṣpade || oṃ namo̱ brahma̍ṇe namo̍
astva̱gnaye̱ nama̍ḥ pṛthivyai̱ nama̱ oṣa̍dhībhyaḥ || namo̍ vā̱ce
namo̍ vā̱caspata̍ye̱ namo̱ viṣṇa̍ve maha̱te karomi || brahma
bhūrbhuvaḥsvarauṃ || śāṃtiḥ śāṃti śāṃtiḥ
oṃ dṛṣṭi̍rasi̱ vṛśca̍me pā̱pmānamṛtā̍tsa̱tyamupā̍gām
tīrthadevatā tṛpyaṃtu || prajāpati tṛpyatu || brahmā tṛpyatu
vedā stṛpyaṃtu || devā stṛpyaṃtu || ṛṣaya stṛpyaṃtu || sarvāṇi
chaṃdāṃsi tṛpyaṃtu || oṃkāra stṛpyatu || vaṣaṭkāra stṛpyatu
vyāhṛtaya stṛpyaṃtu || sāvitrī tṛpyatu || yajñā stṛpyaṃtu
dyāvāpṛthivī tṛpyetām || aṃtarikṣaṃ tṛpyatu || ahorātrāṇi
tṛpyaṃtu || sāṃkhyā stṛpyaṃtu || siddhā stṛpyaṃtu || samudrā
stṛpyaṃtu || nadya stṛpyaṃtu || giraya stṛpyaṃtu || kṣetrauṣadhivanaspatigaṃdharvāpsarasa stṛpyaṃtu || nāgā stṛpyaṃtu || vayāṃsi
stṛpyaṃtu || gāva stṛpyaṃtu || sādhyā stṛpyaṃtu || viprā stṛpyaṃtu
yakṣā stṛpyaṃtu || rakṣāṃsi tṛpyaṃtu || bhūtāni tṛpyaṃtu
eva maṃtāni tṛpyaṃtu
athanivītī ṛṣitīrthena kuśa madhyena dviḥ pratyekaṃ tarpayet
śatarcina stṛpyaṃtu || mādhyamā stṛpyaṃtu || gṛtsamada stṛpyatu
viśvāmitra stṛpyatu || vāmadeva stṛpyatu || atri stṛpyatu
bharadvāja stṛpyatu || vasiṣṭha stṛpyatu || pragāthā stṛpyaṃtu
pāvamānya stṛpyaṃtu || kṣudrasūktā stṛpyaṃtu || mahāsūktā
stṛpyaṃtu
athaprācīnāvītī pitṛtīrthena kuśa mūlai striḥ pratyekaṃ tarpayet
sumaṃtujaimini vaiśaṃpāyanapailasūtrabhāṣyabhāratamahābhāratadharmācāryā stṛpyaṃtu || jānaṃti bāhavigārgyagautamaśākalyabābhravyamāṃḍavyamāṃḍūkeyā stṛpyaṃtu || gargīvācakkavī tṛpyatām || vaḍavāprācītheyī tṛpyatām || sulabhāmaitreyī tṛpyatām || kahoḷaṃ ta0 kauṣītakaṃ ta0 mahākauṣītakaṃ ta0
paiṃgyaṃ ta0 mahāpaiṃgyaṃ ta0 suyajñaṃ ta0 sāṃkhyāyanaṃ ta0 aitareyaṃ ta0 mahaitareyaṃ ta0 śākalaṃ ta0 bāṣkalaṃ ta0 sujātavaktraṃ ta0 audavāhiṃ ta0 mahaudavāhiṃ ta0 saujāmiṃ
ta0 śaunakaṃ ta0 āśvalāyanaṃ ta0 yecānyeācāryāstesarve
tṛpyaṃtu
tataḥ pitṛṃstarpaye tpratyekamaṃjalitrayam
asmatpitaraṃ amuka śarmmāṇaṃ amuka gotraṃ vasurūpaṃ svadhānama starpayāmi

12.2-3

pitāmahaṃ amuka śarmmāṇaṃ amuka gotraṃ rudrarūpaṃ sva0

12.3-2

prapi
tāmahaṃ amuka śarmmāṇaṃ amuka gotraṃ ādityarūpaṃ sva0

12.3-2.p1

asmat mātaraṃ
amukadāṃ amukagotrāṃ vasurūpāṃ sva0||pitāmahīm, prapitāmahīṃ, sāpatla
mātaraṃ, mātāmahaṃ, mātuḥpitāmahaṃ, mātuḥprapitāmahaṃ, mātāmahīṃ, mātuḥpitāmahīṃ,
mātuḥprapitāmahīṃ, ātmapatnīṃ, sutaṃ, bhrātaraṃ, pitṛvyaṃ, mātulaṃ, (sapatnīkān) duhitaraṃ, bhaginīṃ, pitṛṣvasāraṃ, mātṛṣvasāraṃ, (sabhartṛkāḥ) śvaśuraṃ,
śyālakaṃ, bhāvukaṃ, guruṃ, ācāryaṃ, svāminaṃ, sakhāyaṃ, svadhānamastarpayāmi
ābrahmastaṃbaparyaṃtaṃ devarṣipitṛmānavāḥ || tṛpyaṃtupitarassarve
mātṛmātāmahādayaḥ || atītakulakoṭīnāṃ saptadvīpanivāsinām || ābrahmabhuvanāllokādidamastu tilodakam || iti
trirdadyāta || yekecāsmatkulejātā aputrā gotriṇo mṛtāḥ
te gṛhṇaṃtu mayādattaṃ vastraniṣpīḍanodakam
upavītī vastraṃ vāmabhāge niṣpīḍayet || anena devarṣyācāryyapitṛtarpaṇākhyena karmaṇā bhagavāñchrīparameśvaraḥ prīyatām
itibrahmayajñaḥ

12.3-2.p2

agneḥpaścātprāṅmukhaupaviśya

12.3-2.p3

ācamya prāṇānāyamya deśakālau saṃkīrtya mamopātta
durita kṣayadvārā śrīparameśvaraprītyarthaṃ paṃcasūnādoṣaparihāradvā
rātmānnasaṃskārārthaṃ sāyaṃ prātarvaiśvadevau taṃtreṇa kariṣye || iti
saṃkalpya || juṣṭo damūnā ātreyo vasuśruto'gniriṣṭup
ehyagne rāhūgaṇo gautamo 'gnitriṣṭup | abhyāhvānoviniyogaḥ || oṃju̱ṣṭoda̱mūṃnā̱ ati̍thirdu̱roṇa̍ i̱maṃno̍ ya̱jñamupa̍yā
hi vi̱dvān || viśvā̍ agne a̱bhiyujo̱viha̍tyā̱ śatrūya̍tā̱ mabha̍rā̱ bhoja̍nāni || || oṃehya̍gna i̱ha hotā̱
niṣī̱dāda̍bdhaḥ su̱pura̍ etā bha̍vānaḥ || ava̍tāṃ tvā̱roda̍sī vi̱śvami̍nve yajā̍mahe saumana̱sāya̍ de̱vān || ityakṣatai rātrādyācchādanaṃ dūrīkṛtya samastavyāhṛtīnāṃ parameṣṭhī
prajāpatiḥ prajāpatirbṛhatī | agnipratiṣṭhāpane viniyogaḥ
oṃbhūrbhuva̱ssvaḥ rukmanāmānamagniṃ pratiṣṭhāpayāmītyagniṃ pratiṣṭhāpya | prokṣiteṃdhanāni nikṣipya veṇudhamanyā prabodhya dhyāyet
catvāriśrṛṃgā gautamo vāmadevo'gnistriṣṭup agnimūrti
dhyāneviniyogaḥ || || oṃca̱tvāri̱śrṛṃgā̱ trayo̍ asya̱
pādā̱ dve śīrṣe̍ sa̱ptahastā̍ so asya || tridhā̍ba̱ddho vṛ̍ṣa̱bhoro̍ravīti ma̱hode̱vomartyā̱m̐ āvi̍veśa || || saptaha
staścatuḥśṛṃgassaptajihvo dviśīrṣakaḥ || tripātprasannavadana ssukhāsīnaśśucismitaḥ || svāhāṃtu dakṣiṇepārśve devīṃ vāme
svadhāṃtathā || bibhraddakṣiṇahastaistu śaktimannaṃ srucaṃstruvam
tomaraṃ vyajanaṃ vāmai ghṛtapātraṃca dhārayan || meṣārūḍho jaṭābaddho gauravarṇo mahaujasaḥ || dhūmradhvajo lohitākṣaḥ saptārcissarvakāmadaḥ || ātmābhimukhamāsīna evaṃ rūpo hutāśanaḥ || || agne śāṃḍilyagotra meṣārūḍha dhūmradhvaja kapila
jaṭa vaiśvānaravaraprada prāṅmukhāgne mama saṃmukho varado bhava
evaṃ dhyātvā parisamūhana paryukṣaṇe kṛtvā || oṃ acaṃtastvā
havāma̱hercaṃtaḥ sami̍dhīmahi || agne̱ acca̍ta ū̱taye̍ || agnaye namaḥ dhyānādyupacārān samarpayāmi || ātmānamalaṃ kṛtya
hastaṃ prakṣālya || siddhamannamannāvadhiśrityodagudvāsyaprokṣyāgneḥ paścimatò nidhāyābhidhāryaṃ || dakṣiṇahastena samaṃtraṃ juhuyāta || taccaprātarittham || || oṃ sūryāyasvāhā || sūryāyedaṃ namama || oṃ prajāpataye svāhā || oṃ somāya vanaspataye svāhā || oṃ agnīṣomābhyāṃ svāhā || oṃiṃdrāgnibhyāṃ svāhā || oṃ dyāvāpṛthivībhyāṃ svāhā || oṃ dhanvaṃtaraye
svāhā || oṃ iṃdrāya svāhā || oṃ viśvebhyo devebhyaḥ svāhā
oṃ brahmaṇe svāhā || || sāyaṃtu || oṃ agnaye svāhā
agnayadaidaṃ namama || prajāpataya ityādibrahmaṇa ityaṃtaṃ pūrvvavannavāhutīrjuhuyāt || oṃ bhūḥ svāhā agnaya idaṃ namama||oṃ
bhuvaḥ svāhā vāyava i0|| oṃ svaḥ svāhā sūryāyedaṃ 0 || oṃ
bhūrbhuvassvaḥ svāhā prajāpataya idaṃ 0 || tristriḥ parisamūhana paryukṣaṇekṛtvā'gnimalaṃkṛtya paṃcopacārapūjāṃte || agnistu viśrava ityātreyo vasūyavognistriṣṭup || oṃ a̱gnistu̱
vi̱śrava̍stama̱ṃtu vipra̍ṃhlāṇamutta̱maṃ || a̱tūrta̍ṃ śrā̱vaya̍tpatiṃ putraṃ
da̍dātidā̱śuṣe̍ || iti puṣpāṃjaliṃ samarpya vibhūtiṃ dhārayeta || mānastoketi kutso rudro jagatī || vibhūti grahaṇe
viniyogaḥ || oṃmāna̍sto̱ketana̍ye̱ māna̱ āyu̍ṣi̱ māno̱
goṣu̱ māno̱ aśve̍ṣurīriṣaḥ || vī̱rānmāno̍ rudrabhāmi̱to
va̍dhīrha̱viṣma̍nto̱ nama̍sā vidhemate || tryāyuṣaṃ jamadagneriti
lalāṭe || kaśyapasya tryāyuṣamiti kaṃṭhe || agastyasya tryāyuṣamiti nābhau || yaddevānāṃ tryāyuṣamiti dakṣiṇaskaṃdhe || tanme
astu tryāyuṣamiti vāmaskaṃdhe || sarvamastu śatāyuṣamiti
śirasi
oṃ ca̱ṃme svara̍ścame ya̱jñopa̍rca te̱nama̍śca̍ || yatte̱nyūna̱ṃ
tasmai̍ta̱ upa̍ya̱tte ti̍ri̱ktaṃ tasmai̍ te̱nama̍ḥ || agnaye namaḥ
svasti || śraddhāṃ medhāṃ yaśaḥ prajñāṃ vidyāṃ buddhiṃ śriyaṃ
balam || āyuṣyaṃ teja ārogyaṃ dehi me havyavāhana
gotroccāraḥ
pramādātkurvatāṃ karma pracyavetādhvareṣu yat
smaraṇādeva tadviṣṇo saṃpūrṇaṃ syāditi śrutiḥ
anena sāyaṃ prātarvaiśvadevākhyena karmaṇā bhagavān yajñarūpī
parameśvaraḥ prīyatām
itivaiśvadevaḥ
aiṃdravāruṇavāyavyāyāmyānairṛtikāśca ye
tekākāḥ pratigṛhṇaṃtu bhūmyāṃ piṃḍaṃ mayojjhitam
saurabheyyassarvahitāḥ pavitrāḥ puṇyarāśayaḥ
pratigṛhṇaṃtu me grāsaṃgāvastrailokya mātaraḥ
oṃ tat sat