Kalamayukha 8.p1
Kālamayūkha 8.p1
- Language
- Sanskrit
8.p1
atha pañcamī | sā caturthīyutaiva grāhyā | 'yugaṃbhūtānām' iti yugmavacanāt | pañcamī saptamī caiva daśamī ca trayodaśī | pratipannavamī caiva kartavyā saṃmukhī tithiḥ || iti paiṭhīnasivacanāt | saṃmukhī sāyāhnavyāpinī | brahmavaivarte'pipratipatpañcamī bhūtasāvitrī (?) vaṭapūrṇimā | navamī daśamī caiva nopoṣyāḥ parasaṃyutāḥ || iti | mādhavīye skāānde'pipañcamī ca tathā kāryā caturthīsaṃyutā vibho || iti | mātsyebrahmaṇo yo dinasyādiḥ kalpādiḥ saṃprakīrtitaḥ | vaiśākhasya tṛtīyā yā yā kṛṣṇā phālgunasya ca || pañcamī caitramāsasya tathaivānyā tathāparā | śuklā trayodaśī māghe kārtikasya tu saptamī || navamī mārgaśīrṣasya saptaitāḥ saṃsmarāmyaham | kalpānāmādayo hyetā dattasyā'kṣayakārakāḥ || atraitāḥ śuklāḥ paurvāhnikyaḥ kṛṣṇā āparāhnikya iti yugādivyavasthā | śuklapakṣe tithirgrāhyā yasyāmabhyudito raviḥ | kṛṣṇapakṣe tithirgrāhyā yasyāmastamito raviḥ || itivākyāt | atra pakṣaviśeṣānupādāne śuklo jñeyaḥ | śrāvaṇaśuklapañcamī nāgapañcamītyucyate | sā paraviddhā grāhyā | taduktaṃ camatkāracintāmaṇaupañcamī nāgapūjāyāṃ kāryā ṣaṣṭhīsamanvitā | tasyāṃ tu tuṣitā nāgā itarā sacaturthikā || iti || pratāpamārtaṇḍe smṛtyantare'piśrāvaṇe pañcamī śuklā saṃproktā nāgapañcamī | tāṃ parityajya pañcamyaścaturthīsahitā hitāḥ || iti || atra kartavyamuktaṃ kāśīkhaṇḍeyaḥ snāto nāgapañcamyāṃ kuṇḍe vāsukisaṃjñake | na tasya viṣasaṃsargo bhavetsarpasamudbhavaḥ || kartavyā nāgapañcamyāṃ yātrā varṣāsu tatra vai | nāgāḥ prasannā jāyante kule tasyāpi sarvadā || iti | govindārṇave bhaviṣye'piśrāvaṇe māsi pañcamyāṃ śuklapakṣe narādhipa | dvārasyobhayato lekhyā gomayena viṣolbaṇāḥ || pūjayedvidhivatkṣīradadhidūrvāṅkuraiḥ kuśaḥ | gandhapuṣpopahāraiśca brāhmaṇānāṃ ca tarpaṇaiḥ || ye tasyāṃ pūjayantīha nāgānbhaktipurassarāḥ | na teṣāṃ sarpato vīra bhayaṃ bhavati kutracit || iti | bhādraśuklapañcamī ṛṣipañcamītyucyate || taduktaṃ brāhmenabhasye śuklapakṣe tu yadā bhavati pañcamī | nadyādike tadā snātvā kṛtvā niyamameva ca || brāhmaṇī kṣatriyā vaiśyā śūdrā vā'pi varānane | kṛtvā naimittikaṃ karma gatvā nijagṛhaṃ punaḥ || vediṃ samyak prakurvīta gomayenopalipya tām | raṅgavallisamāyuktāṃ nānāpuṣpopaśobhitām || tatra saptaṛṣīndivyānbhaktiyuktā prapūjayet || iti | tatra pañcamī pūrvayutā grāhyeti madanaratne | yugmavākyāt || mādhavīye'pyevam | āśvinasya śuklapañcamyāmupāṅgalalitāvratam | tadyadyapi mahānibandheṣvanuktaṃ tathāpyatipracāratvānnirṇoyate | tatra pañcamī madhyāhnavyāpinī grāhyā, tatraiva pūjāvidhānāt | mādhavīye smṛtyantarepipūjāvrateṣu sarveṣu madhyāhnavyāpinī tithiḥ || iti | mārgaśīrṣaśuklapañcamyapi nāgapañcamīśukle mārgaśire puṇyā śrāvaṇe yā ca pañcamī | snānadānairbahuphalā nāgalokapradāyinī || iti hemādrau skāndāt || iyamapi parayutaiva grāhyā | pañcamī nāgapūjāyāṃ kāryā ṣaṣṭhīsamanvitā
Linked texts (2)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit