Kalasara 11.p61

11.p61

dhikapakṣayoreva māṃsadānam | ṣāṭpauruṣikapakṣe eva māṃsadānamiti samācāraḥ samīcīnaḥ | māṃ samannaṃ tathā śrāddhaṃ gṛhe yaccopasādhitam | ityukteśca | etannityaśrāddhaṃ aputrabhrātṛpitṛvyādīnāṃ ekapuruṣātmakaṃ kāryyam | bhrātrādīnāmuttarakriyāsvapi kartṛlokeḥ | kecittu jīvatpitṛkasyāpi sāgnikatve,na jīvatpitṛkaḥ śrāddhaṃ kuryyādagnimṛte dvijaḥ | yebhyo vāpi pitā dadyāttebhyo dadyāttu sāgnikaḥ | iti sumantūktairvaikalpikamiti tanna | "na jīvanmatimatidadyāt” iti pratyakṣaśruteḥ | sapituḥ pitṛkṛtyeṣu adhikāro na vidyate | iti viṣṇusmṛtivirodhāt | tathā ca jīvatpitṛkasya sāgnikatve'pi pacānnameva vaiśvadevaṃ nityaśrāddhābhāvaśceti samācāraḥ samīcīnaḥ nityaśrāddhavaiśvadevā dikaṃ tu pitṛputrabhrātrādīnāmavibhaktānāmekena karaṇe sarveṣāṃ pratyavāyaparihārāt sarvvaiḥ pṛthak pṛthak na kāryyam | ekapāke niva satāṃ pitṛdevadvijārttanam | ekaṃ bhavet vibhaktānāṃ tadeva syād gṛhe gṛhe || ityukteḥ | yadyapi,evaṃ saha vaseyurvā pṛthak vā dharmakāṅkṣayā | pṛthak hi varddhate dharmastasmāt dharmyāḥ pṛthak kriyāḥ || iti brahmalokaprāptyādiphalārthaṃ punaḥ kāmyatayā pṛthak pṛthak karaṇaṃ avibhaktānāṃ manunāktaṃ | tathāpi tathācāraḥ kadāpi na dṛśyate | tathāpi,– pitaro yatra pūjyante tatra mātāmahā api | iti gautamaukte rmātāmahādiśrāddhasya pitṛśrāddhādhīnatvena avibhaktasapatnībhrātṛṇāmapi ekena nityaśrāddhe kṛte anyena svamātāmahādyarthaṃ punaḥ pacāntaraṃ na kriyate | evamamāvāsyādiśrāddheṣvapi pṛthakkaraṇasamācārābhāvaḥ | brahmacārī bhavecchrāddhe bhuktā śrāddhaṃ tu naimittakam | ityukternityaśrāddhe śrāddhadinavihitaśrāddhaniyamābhāvaḥ | gṛhakhāmino'nupanītatve tu nityaśrāddhasyāsya pañcayajñāntargatatvāt karaṇābhāvaḥ | pāraskarasūtre samāvarttanamuktā,– “athātaḥ pañcayajñā iti” samāvarttanānantarameva pañcayajñeṣvadhikārokteḥ | api vā vedatulyatvādupāyena nivartteran | iti ṣaṣṭhe ca jaiminīyasūtrācca,– smṛtīnāṃ vedatulyatvādupāyena upanayanādūrddhaṃ smārttadharmāḥ pravartteranniti tasyārthaḥ | avibhaktānāṃ pravāse gṛhāntarāvasthāne pṛthakpāke satyapi na pṛthakvaiśvadevakaraṇam | laukike vaidike vāpi hutocchiṣṭe jale kṣitau | vaiśvadevastu karttavyaḥ pañcasūnāpanuttaye || iti śātātapādyuktau pañcasūnādoṣasyaiva vaiśvadevaniimittatvamiti ekena yatra kutrāpi tatkaraṇe(1) doṣanivṛtterutpannatvāt | etena