Pramāṇa · Search · About · API

Kalasara 14.p16

Kālasāra 14.p16

Language
Sanskrit

14.p16

tathāca śaṅkaḥ,— mātuḥ sapiṇḍīkaraṇaṃ kathaṃ kāryyaṃ bhavet sutaiḥ | pitāmahyādibhiḥ sārddhaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ smṛtam || iti | patyā caikena kartavyaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ striyāḥ | sā mṛtāpi hi tenaikāṃ gatā mantrāhutirvrataiḥ || iti yamavākyam | yacca,— mṛtaṃ yānugatā nāryya sā tena sahapiṇḍitām | arhati svargavāsañca yāvadābhūtasaṃplavam || iti | anvārohe'pi śātātapavākyaṃ tatphalaśravaṇāt kāmyaṃ, dūti tannādriyate | evamanye'pi ye stroviṣaye bhedāḥ smṛtiṣu uktāḥ, te daivādivivāhotpannaputraviṣayā iti kairapi nādriyante | pitāmahādijauvane brāhmachandogapariśiṣṭayoḥ,— mṛte pitari yasyātha vidyate ca pitāmahaḥ | tena deyāstrayaḥ piṇḍāḥ prapitāmahapūrvvakāḥ || sumanturapi,— trayāṇāmapi piṇḍānāmekenāpi sapiṇḍanam | pitṛtvamaśnute preta dūti dharmo vyavasthitaḥ || evaṃ puruṣatrayasya niyatatvāt pitāmahe jauvati prapitāmahāditrayeṇa pitāmahaprapitāmahayorjīvatorddha prapitāmahāditrayeṇa saha sapiṇḍanam | mātṛviṣaye'pi brāhma,— mātaryyatha mṛtāyāṃ tu vidyate cetpitāmahī | prapitāmahīpūrvvantu kāryyastatrāpyayaṃ vidhiḥ || iti pūrvvavat | sannyāsināṃ sapiṇḍanābhāvo'śaucaprastave'lekhi | daivātpituḥ paścāt pitāmahādimaraṇe teṣāṃ putrāntarābhāve pautrādibhiḥ mapiṇḍanaṃ kāryyaṃ | tathā ca chandogapariśiṣṭe, — pitāmahaiḥ pituḥ paścāt pañcatvaṃ yadi gacchati | pautreṇaikādaśāhādi karttavyaṃ śrāddhaṣoḍaśaṃ || naitat pautreṇa karttavyaṃ putravāṃścet pitāmahaḥ | dūti pitāmahapautraśabdaḥ prapitāmahaprapautrādyupalacaṇam| ṣoḍaśaśabdasya ṣoḍaśake lakṣaṇā | tathā ca, ekādaśāhādisapiṇḍīkaraṇāntāni śrāddhānyeva kuryyāt, na dargābdikāni ityarthaḥ | sapiṇḍīkaraṇānantaraṃ pitureva tasyaivoktau tadvidhānāt || tathā ca, — pituḥ sapiṇḍatāṃ kṛtvā, kuryyānmāsānumāsikam || iti | māsānumāsikaṃ darśaśrāddhamityarthaḥ | etacca śrāddhamātropalakṣaṇamiti nārāyaṇabhāṣyam | yasya pitāgre mṛtaḥ tadvarṣamadhye pitāmahaprapitāmahau paścānmṛtau, tasya pitṛsapiṇḍanakālaprāptau akṛtasapiṇḍanābhyāmeva tābhyāṃ saha pituḥ sapiṇḍanaṃ kāryyam || tatraiva, — asaṃskṛtau na saṃskāryau pūrvvau pautraprapautrakaiḥ | pitaraṃ tatra saṃskuryyāt dūti kātyāyano'bravīt || pāpiṣṭhamapi śuddhena śuddhaṃ pāpaqatāpi vā | pitāmahena pitaraṃ kuryyāditi viniścayaḥ

Linked texts (4)