Tithididhiti 3.p3
Tithidīdhiti 3.p3
- Language
- Sanskrit
3.p3
yugabhūtānāmiti yugmavākyasya-pañcamī tu prakartavyā ṣaṣṭhyā yuktā
tu nārada | iti brahmavaivartavākyasya ca virodhe-śuklapakṣe tithiryāhyeti vacanābhyāṃ pakṣabhedena vyavasthāpanāt | yadvā-pratipatpañcamī
caiva upodhyā pūrvasaṃyutā | iti jābālivacanādupavāse pūrvaviddhā, anyatra paraviddheti vyavastheti hemādriḥ | naitanmādhavānusāriṇo manyante | caturthīsaṃyutā kāryā pañcamī parayā na tu
daive karmaṇi pitrye ca kṛṣṇapakṣe tathā site | iti mādhavodāhatena hārītavacanena pakṣadvaye'pi karmamātre'pi pūrvaviddhāvidhānāt | brahmavaivartavākyaṃ tu-skāndopavāse svīkāryā pañcamī
parasaṃyuteti tatratyavacanāntarādeva skandopavāsaviṣayam | na ca
ṣaṣṭhyāmeva skandopavāsavidhānāt paraviddhapañcamyāḥ kathaṃ skandopavāsānuvādena niyamanamiti vācyam-āṣāḍhaśuklaṣaṣṭhī tu
tithiḥ kaumārikī smṛtā | kumāramarcayettatra pūrvatropogya vai
dine | iti nirṇayāmṛtodāhṛtavārāhavacanena pañcamyāmapi
skandopavāsavidhānāt, deśabhedena pañcamyāṃ ṣaṣṭhyāṃ vā skandopavāsa iti tatraiva vyavasthokteśca | nāgavrate pañcamī paraviddhā
grāhyā | śrāvaṇe pañcamī śuklā saṃproktā nāgapañcamī | tāṃ parityajya
pañcamyaścaturthīsahitā hitāḥ | iti madanaratnodāhṛtavacanāt,
nāgapañcamīmātropalakṣaṇametat tathaivācārāditi madanaratnokteśca
ataśca pūrvedyustrimuhūrtacaturthīviddhā paredyustrimuhūrtā cennāgapañcamī
tadā parā grāhyā | anyā pūrvaviddhaiveti vṛddhāḥ | nacaivaṃ skandanāgavratātiriktakarmamātre pūrvaviddhāvidhau satyupavāse pūrvaviddhāvidhānaṃ vyarthamiti cet karmamātropalakṣaṇamupavāsagrahaṇamiti kecit | vastutastu pūrvaviddhāyāṃ kenāpi nimittenāsaṃbhavādupavāsasya
pratipannirṇaye mādhavoktanyāyena gauṇakālatayā paraviddhapañcamīprasaktau tanniṣedhārthaṃ pūrvaviddhapañcamyāmupavāsavidhānam | ataśca
pūrvaviddhāyāmeva putrādidvāropavāsaḥ karaṇīyaḥ | upavāsapratinidhitvena vā brāhmaṇabhojanādi svayamanuṣṭheyam | na tu kadācidapi paraviddhāyāṃ skandopavāsātiriktopavāso'nuṣṭheya iti
siddham | upavāsātirikteṣu tu karmasu paraviddhāpi gauṇatvena
svīkāryā | iti pañcamīnirṇayaḥ
Linked texts (1)
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit