Manava Dharmashastra 13.36.2
Manuṭīkā 13.36.2
- Language
- Sanskrit
13.36.2
43 || indriyāṇāmiti | cakṣurādīnāmindriyāṇāṃ viṣayaśaktiparihāre nityakālamabhiyogaṃkuryāt | sajitendriyaḥprajāvaśīkartuṃśaknoti | 44 || daśeti | daśakāmodbhavānivakṣyamāṇāni nityavyasanāni krodhajāni cāṣṭau duḥkhāvasānāni yatnataḥpariharet | 45 || kāmajeṣviti | yasmātkāmodbhaveṣu vyasaneṣu rājāprasaktodharmārthahārniṃprāmoti | krodhajeṣu ca saktaḥsarvadravyatvātmakatikopesati prāṇairviyujyate | 46 || mṛgayeti | ākheṭakārthamṛgavadhākṣādikrīḍāsakalamapivigrahetubhūtodivāsvāmaḥṛdoṣavacanaṃstriyomadomadyapānakṛtaḥtūryatrikonnṛtyagītavāditrāṇi animittaśvānugamanamityeṣadaśaparimāṇovyasanavargo'bhilāṣaviśeṣājjāyate | 47 || paiśūnyamiti | paiśūnyaṃ avijñātadoṣatriṣkaraṇam | sāhasaṃsādhornihṛṣṭakarmaviniyogobandhanaṃvā | drohaśchadmavadhaḥ | īrṣyā parasyātmanāsadguṇasāmānyākṣamaṇam | asūyā paraguṇastavāmarṣaṇam | arthadūṣaṇaṃmāprānāṃ arthānāmadānaṃprapahārovā | vākpāruṣyamākrośādi daṇḍapāruṣyaṃtāḍanādi | itiaṣṭaparimāṇovyasanasaṃghaḥkrodhājjāyate | 48 || dvayoriti | dvayorapyetayoḥkāmaḥkrodhavyasanavargayoḥsvayaṃkāraṇabhūtaṃsarvaismṛtyupanibandhagranthakārāmanyante | taṃlobhaṃyatnataḥpariharet | yasmādettasamudbhavametadguṇadvayaṃsarveṣāṃlobhomūlaṃkaściddhanalipsayā kaciccharīrasukhalobhena pravṛtteḥ | 49|| pānamiti | madaparyantaṃpānamakṣa krīḍāstrī saṃgayogomṛgayācetyetatkramapaṭhitaṃ kāmajagaṇamdhvādhīneṣuvyasaneṣu catuṣkamatiśayena duḥkhahetuṃbahutaraduḥkhahetutvānjānīyāt |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit