Manava Dharmashastra 13.60.2
Manuṭīkā 13.60.2
- Language
- Sanskrit
13.60.2
66 || savidyāditi | sadbhūto'prakāśābhirākāraceṣṭābhirātmīyābhiḥ parasya rājñomukhavikāśavaivarṇādyākāraṃharṣaviṣādasūcitaṃiṅgitāsvedavepathuromāñcādyātmakaṃ pañcasandhivigrahasabhiprāyasūcakaṃceṣṭāṃca vāhanāyudhasaṃskārodāsīnātmikāmutsāhamūcanīṃjānīyāt | abhilaṣitaṃtunopekṣitamiti jānīyāt kṛtyeṣu ca kruddhalubdhabhītāvamāniteṣu taddhṛtyeṣu kartumiṣṭasaṃgrahaṇam |
67|| buddhveti | pararājasaṃvandhi kartumiṣṭamaśeṣaparamārthatojhātvā tathā dūtoyateta yathā svāmināśa dvāreṇa tasyātmanāśona bhavati|
68||jāṅgalaṃ sasyasaṃpannamāryaprāyamanākulamiti | alpodakatṛṇoyastu pravātaśca rātapaḥ jñeyaḥ saṅgaṅgalodeśaititathāvidhaṃdeśaṃpracuradhānyādikaṃ bahudhārmikajanaṃ rogamaśakādyupadravānākulaṃ phalakusumodyānādiyutaṃ nacāṭavikādisāmantanivāsinaṃ karṣakādīnāṃsukhopajīvyaṃ āśritya rājānivāsaṃkuryāt |
69 || dhanvadurgamiti | dhanvadurgamantarudakaṃ bāhyataḥ samantātpañcayojanamātramarubhūmyupetam | mahīdurgaṃ dṛḍhaṃvapropaniruṃtaṃ vistārādviguṇocchrāyadvādaśahastādhikocchratopariyuddhārthagavākṣādiprākāropetam | aṃbudurgaṃ bāhyato'gādhānāśnāvakodakaparivṛtam | vṛkṣadurgaṃ bahiḥsamaṃtāt tatoyojanamātraṃvyāpyāsti saṃhatamahāvṛkṣopetam | manuṣyadurgaṃsamantato'vaschāpitahastyaśvapādavyupetaṃ āyudhāvikrāntapuruṣam | giridurgaṃ parvatapṛṣṭhamatidurārohaṃ atisaṃkaṭairvārmāgānugatam | antarnadīprasravaṇādi udakayuktaityevameteṣu durgeṣu madhyādanyatamaṃdurgamāśritya puraṃkuryāt |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit