Danasagara 30.1
Dānasāgara 30.1
- Language
- Sanskrit
30.1
prayogaḥ
suvarṇa-1palotkhāṭi-2[tāśvārūr̤hāśvinī]-kumārapratimādvayaṃ-3rathamadhyyāropaṇārtham abhimatasuvarṇa4ghaṭiteṣṭadevatāpratimāṃ, rathāropaṇārthaṃ kṛṣṇājinaṃ tilāṃśca, rathapārśvasthāpanārthaṃ kalasacatuṣṭayam
aṣṭādaśadhānyāni bahuvidhamālyasāmagrīm 5ikṣūṃ phalāni chatra-cāmara-kauṣeyavastropānatpādukāyugāni 6yathecchanirmitaṃ śayanīyam āsanañca, 7[yathāśakti gāḥ] yathāśakti 8[aṣṭau 9[caturo dvau]
vā svarūpāśvān,] rathorddhamaṇḍapabandhanārthaṃ kauṣeyavastrasaṃyuktaṃ yathoktaṃ vitānañcotpādayet
tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya pūrvataradine yajamāna-gurṛtvig-jāpakāstulāpuruṣavadviṣyabhojanādi10 kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne hiraṇyāśvarathapadaṃ prakṣipya yathāyathaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ | aparadine ca yajamānastulāpuruṣavad govindārādhanādimadhuparkadānāntaṃ karma, govindābhyarcana-brāhmaṇānujñāpana-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu
tulāpuruṣapadasthāne hiraṇyāśva-11rathapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurṛtvigyajamānajāpakā
upaviśeyuḥ | aparadine ca kṛtanityā12-stulāpuruṣavadagnisyāpanādi madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma
yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthamanusandhāya anuṣṭhātavyam
tata ṛtvijaḥ pradhānavedyāṃ likhitacakropari kṛṣṇājinamāstīrya tatra tilān dattvā tadupari
13rathamāropya tanmadhye 14ghaṭiteṣṭadevatāpratimāmāropya, agracakra-15dvayasannidhāvaśvinī16kumārā17vāropya, upari chatraṃ vivṛtya, adhaḥ pādukopānadyuge dattvā, rathapārśve 18[cāmaramāropya,
kauṣeyavāsomālyai rathamalaṅkṛtya, rathapārśve pūrṇakumbhacatuṣṭayamaṣṭādaśadhānyāni phalānīkṣudaṇḍaṃ
śayyāmāsanaṃ gā uktaruṃkhyānāmanyatamasaṃkhyamaśvañca] sthāpayeyuḥ | tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu satsu yajamānaṃ kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena snāpayeyuḥ | tato yajamānaḥ19śuklamālyāmbaradharo dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya rathaṃ triḥ' pradakṣiṇīkṛtya 'namo namaḥ pāpa2vināśanāye'tyādi mantradvayaṃ paṭhitvā, puṣpāñjalināmabhyarcya gurṛtvik-pramukhanānābrāhmaṇebhya
utsṛjya dadyāt| ³[tad yathā-] oṃ adya yathāsambhavagotranāmabhyo gurṛtvikpramukhabrāhmaṇebhyo matsyapurāṇokta-hiraṇyāśvaratha-mahādāna-dānaphala-prāptikāmo'ham etaṃ
kṛṣṇājinanyastatilāropitaṃ '[haimāśavārūḍhāśvinī]-kumāradvayasahitaṃ "[sauvarṇā-'mukapratimānvitaṃ chatracāmarakauṣeyavastrapādukāyugopānadyugmamālyapūrṇakumbhacatuṣṭayāṣṭādaśadhānyakauṣeyavastrasaṃyuktavitānaketu10-phaleyadrū' 'vīśayanā' 12 saneyadaśvasahitaṃ ] hiraṇyāśvarathaṃ dadāni
tato gurṛtvijaḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā 'hiraṇyāśvaratho'yaṃ viṣṇudaivata' ityuktvā
yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ | tato yajamāno 13 gurṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadyāt | tad yathā
–oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni
'“dadāni | gurṛtvijaḥ svastītyuktvā pratyekaṃ svaṃ svaṃ suvarṇabhāgaṃ spṛśeyuḥ | yadvā gurṛtvigbhya
eva dadyāt | taddānavākye oṃ adyāmukāmukasagotrebhyo'mukāmukavedā mukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo yuṣmabhyamiti, matsyapurāṇīya-tulāpuruṣoktabhāgavyavasthayeti ca viśeṣaḥ
tatastulāpuruṣavajjapakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthādi-1" prīṇanaṃ brāhmaṇavācanaṃ tvarayā yathāyathaṃ
hiraṇyāśvarathapratipādanañca kuryāt
iti hiraṇyāśvarathamahādānaṃ " samāptam
'tathā hemahastirathamahādānam| (matsyapurāṇam-282 aḥ )
athātaḥ saṃpravakṣyāmi hemahastirathaṃ śubham
yasya pradānādbhuvanaṃ vaiṣṇavaṃ yāti vai naraḥ