Dharmapradipa 15.p4

15.p4

dvā012-atra śakradhvajotthāpanamuktamaparārke gargeṇa | “dvādaśyāṃ tu site pakṣe māsi bhādrapade tathā | śakramutthāpayedrājā viśvaśravaṇavāsave ||” uttarāṣāḍhāśravaṇadhaniṣṭhāsu | iyameva śravaṇadvādaśī | tatraikādaśyāṃ dvādaśīśravaṇayoge saivopoṣyā|‘ekādaśī’ ityādiviṣṇudharmokteḥ|nāradīyamātsyayorapyevam| dinadvaye dvādaśīśravaṇayogepi pūrvā| hemādrimate ekādaśyāḥ śravaṇayogābhāve'pi tadyutadvādaśīyogamātreṇaviṣṇu śṛṅkhalaṃ bhavati| nirṇayāmṛtamate tu śravaṇasyaikādaśīdvādaśībhyāṃ yoga eva tannānyatheti | yadā niśīthānantaraṃ sūryodayāvadhi vā kalāmātramapi śravaṇarkṣaṃ bhavati tadāpi pūrvaiva‘tithinakṣatrayoḥ’ ityādi tatraiva nāradīyāt | iyaṃ budhavārayoge atipraśastā | yaccodayavyāpinīti tacchuddhādhikā dvādaśī paradine evodaye śravaṇayogaḥ pūrvehni ca taddine kāle yogastatparaṃ dinadvaye udayayoge saṃpūrṇatvāt pūrvaiva| śravaṇadvādaśīvrataṃ tu śravaṇa yuktāyā dvādaśyā alābhe ekādaśyāśca tadyuktāyāḥlābhe tatraiva kāryam|‘yadā nai’tyādimadanaratne nāradīyāt | yadā paraiva śravaṇayutā tadā parā| tatra śaktenopavāsadvayaṃ kāryamaśaktenaikādaśīniyamavataikādaśyāmevāniyamavatā dvādaśyāmeva | atra pāraṇantūbhayānte'nyatarānte vā tithyante mukhyam | atra madhyāhne vāmanāvatārastatra tadvyāpinī | atra dugdhavrate pūrvāhnavyāpinī |' iyaṃ kalkidvādaśī | tra013-atra gotrirātrivratamuktaṃ skānde | kaiścidāśvinā sitatrayodaśyāmuktam | naktakālo'sya vratārke | ca014-iyamanantacaturdaśī| atrodaye muhūrttamātrāyāṃ ghaṭikāmātrāyāṃ vā anantavratamuktaṃ bhagavantabhāskare tithidarpaṇe ca | “muhūrttamapi cedrātre pūrṇimāyāṃ caturdaśī | saṃpūrṇāṃ tāṃ vidustasyāṃ pūjayedviṣṇumavyayam||” ityādyukteḥ | “upavāsavratādīnāṃ ghaṭikaikāpi yā bhavet |” iti rāmaprakāśasthakāṇvokteḥ “upavāsādiviṣaye ghaṭikaikā tu yā bhavet | udaye sā tithirgrāhyā śrāddhādāvastagāminī ||” ityādyukteścātra ghaṭikāpadaṃ muhūrttasyaiva stāvakadityapi tatraiva | nirṇayasindhudīpikayormadhyāhnavyāpinīti mataṃ, tanna manoharaṃ ‘pūrvāhno vai devānām’ ityādiśrutyā ‘pūrvāhne daivikaṃ karma’tyādismṛtyā ca pūrvāhnasya daive vidhānāt | “tṛtīyekādaśī ṣaṣṭhī aṣṭamī ca caturdaśī | pūrvaviddhā kriyamāṇā dhanāpatyaharā smṛtā ||”