Danasagara 25
Dānasāgara 25
- Language
- Sanskrit
Contents
- 25.1 — 4 parts
25.1.1
prayogaḥ atra yajamānaḥ samupajātabrahmāṇḍamahādānadānecchastulāpuruṣamahādānalikhitaṃ khaḍgacarmamayaḍhāla3sannāha—tulābhyāpanīyaharipratimā—4[ sālaṅkāratulā ]—hastaprāṇapratimā—bahiḥsarvasambhāram, adhikatvena viṃśatisaṃkhyapalebhyaḥ ūrddhaṃ sahasrapalāvadhi abhimatakāñca[naghaṭitaṃ]5, dairghyaprastārābhyāṃ vitastimārabhyāṅgulaśataparyantam, sampuṭamelanīyakhaṇḍadvayarūpam, antarutakhātitacaturmukhabrahma-vasvaṣṭaka-dvādaśāditya-saptamarudgaṇapratimaṃ, vahiḥ svakhadikkramotakhātitairāvatādi-10 diggajāṣṭakendrādilokapālapratimam, abhimata-11 sthānapaṅkyutakhātitaśikṣākalpaniruktacchandojyotiṣavyākaraṇarūpa-vedāṅgaṣaṭkapratimam, uparikhaṇḍorddha-12bhāgotkhātita-śivācyutārkemālakṣmīpratimam, abhrodyotakṛdratnakhacitaṃ brahmāṇḍaṃ; brahmāṇḍa-13[pūrvādidigava]sthāpanārthaṃ kāñcanāntaraviracitapatrotkhādita-jalaśāyi-pradyumna-prakṛti-saṅkarṣaṇa-vedacatuṣṭayā niruddhāmivā sudevapratimāḥ, jalaśāyyādipratimāsthāpanārthamaṣṭau guḍapiṇḍān, brahmāṇḍācchādanārthaṃ koṣakāratantu 14-nirmitaṃ vastraṃ, brahmāṇḍasthāpanārthaṃ tiladroṇaṃ, brahmāṇḍa-15pārśvasthāpanārthamaṣṭādaśa17[dhānyāni, daśa]kumbhān, tadveṣṭanārthaṃ 17daśa vastrāṇi, brahmāṇḍapārśva-18sthāpanārthaṃ daśa dhenūḥ, tadalaṅkaraṇārthaṃ daśa hemaśṛṅgayugavastrāṇi, upadohanārthaṃ daśa kāṃsyapātrāṇi, brahmāṇḍa-19pārśvasthāpanārthañca kāṣṭhamayapādukāyugopānadyugacchatracāmarāsanadarpaṇapiṣṭakasāmagrayannasāmagrī-20 juphalamūlamālyānulepanasāmagrīrutpādayet | tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya
25.1.2
pūrvataredine yajamāna-¹gurṛtvigjāpakāstulāpuruṣavadviṣyabhojanādikaṃ² kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne brahmāṇḍapadaṃ prakṣipya yathāyathaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ | tato'paradine yajamānastulā-³puruṣavad govindāyorādhanādi-madhuparkadānāntaṃ karma govindāya-rcanabrāhmaṇānujñāpana'-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu tulāpuruṣapadasthāne brahmāṇḍapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurṛtvig yajamānajāpakā upavaseyuḥ | aparadine ca kṛtanityāstulāpuruṣavadagnisyāpanādi-madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthamattūmandhāyopānuṣṭhātavyam | tata ṛtvijaḥ pūrvaghaṭitaṃ yathoktarūpaṃ sampuṭamilita-¹ºśakaladvayanirmitaṃ brahmāṇḍamānīya, pradhānavedyāṃ likhitacakropari tiladroṇaṃ vikīrya, ''tadupari sthāpayitvā, kauṣeyavastreṇācchāya, brahmāṇḍasya ¹²sarvapārśveṣvaṣṭādaśadhānyāni āropayeyuḥ | tato brahmāṇḍasya pūrvādikrameṇa guḍa-¹³piṇḍānāmupari pūrvokta-¹⁴jalaśāyyādipratimāḥ sthāpayeyuḥ | guruśca tāḥ¹⁵ krameṇaiva praṇavādicaturthyantena namo'ntena svanāmamantreṇa pratyekaṃ pūjayet | tata ṛtvijo brahmāṇḍapārśve¹⁶ vastraveṣṭitagrīvān daśa pūrṇakumbhān, ¹⁷hema48||rvastrācchāditāḥ sakāṃsyadohanā daśa dhenūḥ, pādukādyupakaraṇāścā¹⁸ropayeyuḥ | tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu satsu kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena yajamānaṃ snāpayeyuḥ tato yajamānaḥ śuknamālyāmbaradharo dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya brahmāṇḍaṃ triḥ
25.1.3
pradakṣiṇīkṛtya 'namo'stu viśveśvare'tyādi mantradvayaṃ paṭhitvā puṣpāñjalinābhyarcya praṇamya ¹⁹gurṛtvigbhyo dadyāt | ²⁰[ tad yathā - oṃ ] adyāmukāmukagotrebhyo'mukāmukavedā mukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo yuṣmabhyaṃ matsyapurāṇokta-brahmāṇḍamahādāna-²¹dānaphalaprāptikāmo'haṃ matsyapurāṇoktabhāgavyavasthayā ²²etanmahāratnabhūṣitaṃ kauṣe²³-yavastrasaṃvītaṃ tiladroṇasthāpitamaṣṭādaśadhānyasahitaṃ guḍapīṭhasthakāñcanānantaśayana'-pradyamna-prakṛti-saṅkarṣaṇa-vedacatuṣṭayāniruddhāgni-vāsudeva-pratimāsahitaṃ vastrasaṃvītapūrṇakumbhadaśaka2-hema śuklā vastrācchāditasakosya-dohanadhenudaśaka-sahitaṃ pādukopānacchatracāmarāsanadarpaṇabhakṣyabhojanadīpakumālyaphalānulepana-puṣpaphalopaśobhita-pañcavarṇa-vitānakasahitaṃ brahmāṇḍaṃ dadāni pratigrahītāraḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā, brahmāṇḍamidaṃ viṣṇudaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ' | tata oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni dadāni, pratigrahītāraḥ svastītyuktvā brahmāṇḍaṃ spṛśeyuḥ | tatastulāpuruṣavrajāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthāditarpaṇaṃ puṇyāhādivācanañca '[kṛtvā, brahmāṇḍaṃ] daśadhā vibhajya, bhāgadvayaṃ gurave, ṛtvigbhyaścāṣṭau bhāgān tvarayā pratipādayet | yathoktasvalpabrahmāṇḍadāne tu 'gururekāgnivat 'sarvam ṛtvigādikarttavyaṃ svagṛhyoktavidhinā śāntikādhyāyajapavahniḥ" kuryāt | "jāpakāstu "pūrvavadeva kāryāḥ| kuśamayaśca brahmā kāryaḥ| tadā ca yajamāno gurave tat '[sarvaṃ mahādānaṃ] sampradānaikavacaneneha dadyāt
25.1.4
iti brahmāṇḍamahādānaṃ samāptam" tathā kalpapādapamahādānam | ( matsyapurāṇam-277 aḥ ) kalpapādapadānākhyamataḥ paramamuttamam mahādānaṃ pravakṣyāmi sarvapātakanāśanam
25.2
puṇyaṃ dinamathāsādya tulāpuruṣadānavat
puṇyāhavācanaṃ kṛtvā lokeśāvāhanaṃ tathā
25.3
ṛtviṅmaṇḍapasambhārabhūṣaṇācchādanādikam
kāñcanaṃ kārayedvṛkṣaṃ nānāphalasamanvitam
25.4
nānāvihagavastrāṇi bhūṣaṇāni ca kārayet
śaktistastipalādūrddhvamā1-sahasrāt prakalpayet
25.5
arddha-2klṛptaṃ suvarṇasya kārayet kalpapādapam
guḍaprasthopariṣṭhācca 3sitavastrayugāvṛttam
arddha-4klṛptaṃ yāvadapāttatsuvarṇasyārddhena nirmitam
brahmaviṣṇuśivopetaṃ pañcaśākhaṃ sabhāskaram
25.6
kāmadevamadhastācca sakalatraṃ prakalpayet
santānaṃ 5pūrvatastadvat 6turīyāṃśena kalpayet
mandāraṃ dakṣiṇe pārśve śriyā sārddhaṃ ghṛtopari
25.7
paścime pāribhadrantu10 sāvitryā saha jīrake
surabhīsaṃyutaṃ tadvat11 tileṣu haricandanam
tṛtīyāṃśena kurvīta saumyena phalasaṃyutam
25.8
kauṣeyavastrasaṃyuktāninsumālyaphalānvitān
tṛtīyāṃśena santānaghaṭanāvasthitasuvarṇatṛtīyabhāgena | saumyena uttara¹-digbhāgena
tathāṣṭa² pūrṇakalasān pādukāsanabhājanān³
25.6-2
dīpi⁴kopānahacchatracāmarāsanasaṃyutam
phalapañciyutaṃ tadvaduparīṣṭā⁶[dvi vitānakam | ]
tathāṣṭādaśadhānyāni samantāt parikalpayet
25.10
homādhivāsanānte tu snāpito vedapuṅgavaiḥ
triḥ pradakṣiṇāmāvṛtya mantrametamudīrayet
25.11
namaste kalpavṛkṣāya cintitārthapradāyine⁷ | .
viśvambharāya devāya namaste viśvamūrttaye⁸
25.12
' yasmāttva⁹meva viśvātmā brahmā sthāṇurdivākaraḥ
¹⁰mūrttamūrttaṃ paraṃ bījamataḥ pāhi sanātana
25.13
tvamevāmṛtasarvasvamanantapuruṣo'vyayaḥ
santānādyairupetaḥ san¹¹ pāhi saṃsārasāgarāt
25.14
evamāmantrya taṃ ¹²dadyāt gurave kalpapādapam
caturbhyaścāpi ṛtvigbhyaḥ santānādīni kalpayet
25.15
svalpeṣvekāmivat kuryād ¹⁵gururevābhipūjitaḥ
na vittaśāṭhyaṃ kurvīta na ca vismayavān bhavet¹⁶
25.16
'[na ca vismayavān] iyanmayā dattamiti nāhaṅkāravān bhavedityarthaḥ
anena vidhinā yastu [pradadyāt kalpapādapam ]2
sarvapāpavinirmuktaḥ so'śvamedhaphalaṃ labhet
25.17
3[apsarobhiḥ parivṛtaḥ] siddhacāraṇakinnaraiḥ
bhūtān bhavyāṃśca manujāṃstārayedātmasammitān
25.18
stūyamāno divaḥ pṛṣṭhe putrapautraprapautravān
vimānenārkavarṇena viṣṇulokaṃ sa gacchati
25.19
divi kalpaśataṃ tiṣṭhedrājarājyo bhavettataḥ
4nārāyaṇa-balopeto nārāyaṇaparāyaṇaḥ
nārāyaṇakathāsakto nārāyaṇapuraṃ vrajet
25.20
yo vā paṭhet kanakakalpatarupradānaṃ
yo vā śṛṇoti puruṣo'lpadhanaḥ smared vā
so'pīndralokamadhigamya sahāpsarobhirmanvantaraṃ vasati pāpavimuktadehaḥ
Linked texts (7)
- Bhaviṣyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Dānakalpataru — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Dānamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1600, Sanskrit