Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 4

Dānasāgara 4

Language
Sanskrit

4.1

atha dānapraśaṃsā
tatra vyāsaḥ :—
yaddadāsi viśiṣṭebhyo yaccāśnāsi dine dine
tatte vittamahaṃ manye śeṣaṃ kasyāpi rakṣasi

4.2

(416)
yaddadāti yadaśnāti tadeva dhanino dhanam
anye mṛtasya krīr̤anti dārairapi dhanairapi

4.3

(417)
ahanyahani yācantamahaṃ manye guruṃ yathā¹
mārjanaṃ darpaṇasyeva yaḥ karoti dine dine

4.4

āyāsaśatalabdhasya² prāṇebhyo'pi garīyasaḥ
gatirekaiva vittasya dānamanyā vipattayaḥ

4.5

kiṃ dhanena kariṣyanti dehino bhaṅgurāśrayāḥ
yadarthaṃ dhanamicchanti taccharīramaśāśvatam

4.6

(419)
yadi nāma na dharmāya na kāmāya na kīrtaye³
yat parityajya gantavyaṃ⁴ taddhanaṃ kiṃ na⁵ dīyate

4.7

(420)
jīvite yasya jīvanti viprā mitrāṇi bāndhavāḥ
saphalaṃ jīvitaṃ tasya hyātmārthe⁶ ko na jīvati

4.8

(421)
kiṃ kāyena supuṣṭena balinā cirajīvinā | (4122kha)
yanna sarvopakārāya⁷ tajjīvitamanarthakam

4.6-2

grāsādaddhamapi grāsamarthibhyaḥ kiṃ na dīyate
icchānurūpo vibhavaḥ kadā kasya bhaviṣyati

4.10

(4123)
adātā puruṣastyāgī dhanaṃ santyajya gacchati
dātāraṃ kṛpaṇaṃ manye mṛto'pyarthaṃ na muñcati

4.11

(4124)
yamaḥyamināṃ¹ paramo dharmastvanāhāro vanaukasām
dānameva gṛhasthānāṃ śuśrūṣā brahmacāriṇām
²[yatīnāñcāpyu]paramaḥ³ saṃsārasya nivartakaḥ

4.12

bṛhaspatiḥdvāvevāpsu praveṣṭavyau gale baddhvā dṛḍhāṃ śilām
dhanavantamadātāraṃ daridrañcātapasvinam

4.13

matsyapurāṇe (274|1) :nyāyenārjanamarthasya⁴ vardhanañcābhi⁵rakṣaṇam
satpātra⁶pratipattiśca sarvaśāstreṣu paṭhyate

4.14

nandipurāṇedānaṃ paraṃ praśaṃsanti dānameva parāyaṇam
dānaṃ bandhurmanuṣyāṇāṃ dānaṃ koṣamanuttamam

4.15

dānaṃ kāmaphalā vṛkṣā dānaṃ cintāmaṇirnṛṇām
dānaṃ putrakalatrārthaṃ⁷ dānaṃ mātā tathā pitā⁸

4.16

na dānena vinā⁹ kiñcit prārthitaṃ phalamāpyate
api bāṇāgramātrasya lābho naiveha vidyate
śradānaśālināṃ puṃsāṃ tasmāddānaṃ samāśrayet

4.17

chāyāvṛta-¹⁰patākaugha-dhvajemendraprayāyinam
rājānaṃ buddhimān¹¹ budhyed dānasyānaśvaraṃ phalam

4.18

dhāvato¹² dehi dehīti kvacit kvaciditastataḥ
dṛṣṭvā dānaṃ prayatnena matimānāśrayennaraḥ

4.16-2

hāranūpuranirghoṣapūritottamamandiram
lāvaṇyaguṇasampattisarvasvanilayāḥ striyaḥ
ekasya bhuktaye¹ tasmādṛṣṭvā dānaṃ samāśrayet

4.20

durbhagām malinān krūrān svadārairapi nirdhutān
vilokya puruṣo buddhyeddānasyāpadamuttamām

4.21

mahābhārate ( anuśāsanaparva-dānadharme )—
adbhirgātrānmalamiva² tamo hyagnibhayād yathā
dānena tapasā caiva sarvapāpamapohyate

4.22

dhane khidyanti puruṣā na ca tat kasyaciddhanam
śraddadhānastato loke dadyāccaiva yajeta ca

4.23

³hutena śāmyate pāpaṃ svādhyāyaiḥ śāntiruttamā
dānena bhogā ityāhustapasā sarvamāpyate

4.24

yāni yānyuttamānīha vedoktāni praśaṃsasi
teṣāṃ śreṣṭhatamaṃ dānamiti me nāsti saṃśayaḥ

4.25

dānakṛdbhiḥ kṛtaḥ panthā yena yānti manīṣiṇaḥ
te hi prāṇasya dātārasteṣu dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

4.26

yathā vedāḥ svadhītāśca yathā cendriyasaṃyamaḥ
sarvatyāgo yathā ceha tathā dānamanuttamam

4.27

dhanena kiṃ yanna dadāti cārthine
balena kiṃ yena ripuṃ na bādhate
śrutena kiṃ yena na dharmamācaret
kimātmanā yo na jitendriyo bhavet⁴

4.28

viṣṇudharmottare—( 3|300|1-2 )
dānaṃ devāḥ praśaṃsanti manuṣyāśca tathā dvijāḥ
dānena kāmānāpnoti yān kāṃścinmanasepsitān⁵

4.26-2

śradattadānān kṛpaṇān dṛṣṭveha paratarkakān
pāratrikaṃ vidhiṃ kuryāddānaṃ vipreṣu mānavaḥ

4.30

¹kāle deśe tathā pātre dhanaṃ nyāyagataṃ tathā
yattattaṃ brāhmaṇaśreṣṭhaistadanantaṃ prakīrtitam

4.14-2

( 3|200

Linked texts (5)