Danakhanda 1.p4
Dānakhaṇḍa 1.p4
- Language
- Sanskrit
1.p4
bṛhaspatiḥ| taporddharmaḥ kṛtayuge jñānaṃ tretāyuge smṛtaṃ | dvāpare cādhvarāḥ proktāḥ kalau dānaṃ dayā damaḥ || atrārthe śatapathaśrutiḥ | tadetat trayaṃ śikṣet damaṃ dānaṃ dayāmiti | dānena bhogī bhavati medhāvī vṛddhasevayā | ahiṃsayā ca dīrghāyuriti prāhurmanīṣiṇaḥ || yamaḥ| yatīnāntu śamo dharmastvanāhāro vanaukasāṃ | dānameva gṛhasthānāṃ śuśrūṣā brahmacāriṇāṃ || pāpakarmasamāyuktaṃ patantaṃ narake naraṃ | trāyatedāna mekantu pātrabhūte dvije kṛtaṃ || tathā nyāyenārjanamarthānāṃ varddhanaṃ cābhirakṣaṇaṃ | satpātrapratipattiśca sarvvaśāstreṣu paṭhyate || kūrmmapurāṇaṃ| dānadharmmātparo dharmo bhūtānāṃ neha vidyate | tasmādviprāya dātavyaṃ śrotriyāya dvijātibhiḥ || dvijātibhirityupalakṣaṇaṃ dānasya sarvvasādhāraṇatvāt | mahābhārate| āyāsaśatalabdhasya prāṇebhyo'pi garīyasaḥ | gatirekaiva vittasya dāna manyā vipattayaḥ || brāhmaṇāyābhirūpāya yo dadyādarthamarthine | nidadhāti nidhi śreṣṭhaṃ pāralaukikamātmanaḥ || kūrmmapurāṇe| na hi dānāt parataramanyadastīti me matiḥ | dhanadhānyavataḥ kiñciddhārthyaṃ rājataskaraiḥ || vahnipurāṇe| tapaḥsu caiva tīrtheṣu vrateṣu niyameṣu ca | samyak caurṇeeṣu viprarṣe paścāddānaṃ samācaret || yasya vittaṃ na dānāya nopabhogāya dehināṃ | nāpi kīrttyai, na dharmmāya tasya vittaṃ nirarthakaṃ || tasmādvittaṃ samāsādya daivādvā pauruṣādatha | dadyātsamyak dvijātibhyaḥ kīrttanānica kārayet || vyāsaḥ| ahanyahani yācantamahaṃ manye guruṃ yathā| mārjjanaṃ darpaṇasyeva yaḥ karoti dine dine || kiṃ dhanena kariṣyanti dehino bhaṅgurāśrayāḥ| yadarthaṃ dhanamicchanti taccharīramaśāśvataṃ || yadi nāma na dharmmāya na kāmāya na kīrttaye| yatparityajya gantavyaṃ taddhanaṃ kiṃ na dīyate || icchānurūpo vibhavaḥ kadā kasya bhaviṣyati | adātā puruṣastyāgī dhanaṃ santyajya gacchati || dātāraṃ kṛpaṇaṃ manye mṛto'pyarthaṃ na muñcati| manuḥ| dānadharmmaṃ niṣeveta nityamaiṣṭikapaurttikaṃ | parituṣṭena bhāvena pātra māsādya bhaktitaḥ || iṣṭe yajñe yaddīyate dakṣiṇādi tadaiṣṭikaṃ | bahirvedi ca yaddānaṃ dīyate tat paurttikaṃ | yat kiñcidapi dātavyaṃ yācitenānasūyayā | utpatsyate hi tatpātraṃ yattārayati sarvvataḥ || svargāyurbhūtikāmena tathā pāpopaśāntaye | mumukṣuṇā ca dātavyaṃ brāhmaṇebhya stathānvahaṃ || viṣṇudharmmāt| na dadāti ca dānāni moghaṃ tasya dhanārjanaṃ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vyāsasmṛti — Vyāsa, Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri) — Hemādri, Sanskrit
- Dānakalpataru — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Śūdrakamalākara — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit