Jayasimhakalpadruma 10.p38.2
Jayasīṃhakalpadruma 10.p38.2
- Language
- Sanskrit
10.p38.2
yattu-‘trimuhūrtaḥ pradoṣaḥ syādravāvastaṃ gate sati |' iti skandapurāṇavacanaṃ tadgauṇapradoṣakālaparam | viśvādarśoktavākyopāttaghaṭikātrayātmakamukhyakālādhikakālabodhakatvāt| ata eva mādhavācāryā api naktaprakaraṇe rātribhojane ghaṭikātrayamuttamaḥ kālaḥ | ghaṭīṣaṭkaṃ madhyamaḥ kālaḥ | etadevābhipretya vacanaṃ smaryate pradoṣo'stamayādūrdhvamiti trimuhūrtaḥ pradoṣaḥ syāditi ca | niśīthaparyanto jaghanyaḥ kālaḥ naktaṃ prakurvīta rātrāviti sāmānyenābhidhānāt iti | śivapūjānaktabhojanātmakaṃ pradoṣavratam | atra pradoṣavyāpinī trayodaśī grāhyā | tathā ca skandapurāṇe-‘ekavatsaraparyantaṃ pratipakṣe trayodaśīm | pradoṣe śivamabhyarcya naktaṃ bhokṣyāmi śaṃkara |' iti | pūjārambhakālo'pi tatraiva-‘tatastu lohite bhānau snātvā saniyamo vratī | pūjāsthānaṃ tato gatvā pradoṣe śivamarcayet |' brahmottarakhaṇḍe tu ghaṭikātrayamastamayātpūrvvaḥ kālaḥ uktaḥ | ‘pakṣadvayatrayodaśyāṃ nirāhāro bhaveddivā | ghaṭikātrayādastamayātpūrvvaṃ snānaṃ samācaret |' iti | mukhyamupakramaḥ | pūjākālastu sūryāstāddinakṣatrodyāntaḥ | ‘pradoṣo rajanīmukham ' iti koṣabalāt | kaiścittu trimuhūrttātmaka eva mukhyaḥ pradoṣakālaḥ svīkṛtaḥ | teṣāṃ mate mādhavokta uttamamadhyamavibhāgo'nupapannaḥ, dvayorapi mukhyakālatvasvīkārāt | tatrānyataradine vyāghyaitatsparśaṃ vā saiva grāhyā | dinadvaye sāmyena pradoṣavyāptau tadekadeśasparśe vā uttarā | ‘prātaḥsaṃkalpayedvidvānupavāsavratādikam |' iti saṃkalpakālamārabhya sattvāt | dinadvaye pradoṣavyāptyabhāve tu pūjopakramakālavyāpinī grāhyā |
Linked texts (2)
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit