Pramāṇa · Search · About · API

Jayasimhakalpadruma 4.p121

Jayasīṃhakalpadruma 4.p121

Language
Sanskrit

4.p121

atha saptamīkṛtyāni | caitraśuklasaptamyāṃ damanakādibhiḥ sūryapūjā karttavyā | taduktaṃ nirṇayāmṛte devīpurāṇe caitramāsatithiprakrame-'bhāskarasya tu saptamyāṃ pūjāṃ damanakādibhiḥ| kṛtvā prāpnoti bhogādīnvigatārimahāśayaḥ |' iti mahātapā ityapi pāṭhaḥ | asyāmeva bhaviṣyatpurāṇoktamanodanasaptamīvrataṃ hemādrau-śuklapakṣe tu caitrasyetyādi | asyāṃ śrīsūryyaṃ saṃpūjya dadhnā pāyasena vā dvijānsaṃtarpya tadeva svayamaśnīyāditi | ityanodanasaptamī | asyāmeva bhaviṣyatpurāṇoktaṃ nāmasaptamīvratam | taduktaṃ hemādrau- 'caitrātprabhṛti karttavyā sarvadā nāmasaptamī |' ityādi | atra caitramāsādārabhya dhātā, aryamā, mitraḥ, varuṇaḥ, indraḥ, vivasvān, parjanyaḥ, pūṣā, aṃśuḥ, bhagaḥ, tvaṣṭā, jiṣṇuḥ, etairnāmabhiḥ pratimāsamekaikaina nāmnā ityevaṃ krameṇa dvādaśādityāḥ pūjanīyāḥ iti nāmasaptamīvratam | asyāmevārabhyaṃ viṣṇudharmottaroktaṃ sūryyavratam | mārkaṇḍeya uvāca - 'caitrasya śuklapakṣe tu samyakpaṣṭhyāmupoṣitaḥ | saptamyāmarcanaṃ kuryyāddevadevasya gopateḥ | bahiḥ snānaṃ naraḥ kṛtvā gomayenopalepitam | lepayetsthaṇḍilaṃ samyaktato gauramṛdā nṛpa | tatrāṣṭapatraṃ kamalaṃ varṇa kaistu samālikhet | karṇikāyāṃ nyasettatra devadevaṃ vibhāvasum | pūrvapatre nyaseddevau dvau rājannṛtucārakau | āgneye ca nyasetpatre gandharvau ṛtukārakau | dakṣiṇe ca nyasetpatre tathaivāpsarasāṃ dvayam | rākṣasau dvau mahārāja patre nairṛtike nyaset | kādraveyau mahānāgau paścime ṛtukārakau | vāyavye yātudhānau dvau tathaiva nṛpasattama | uttare ca tathā patre vinyaseccakraṣidvayam | aiśāne vinyasetpatre grahamekaṃ dvijottama | teṣāṃ saṃpūjanaṃ kāryaṃ gandhamālyānulepanaiḥ | dhūpadīpaiḥ sanaivedyaiḥ pṛthakpṛthagarindama | evaṃ saṃpūjanaṃ kṛtvā sarveṣāṃ tadanantaram | ghṛtena homaṃ kurvīta sūryasyāṣṭaśatena tu | anyeṣāṃ ca tathā dadyādaṣṭāvaṣṭau narottama | nāmnā tathaiva sarveṣāmekaikaṃ bhojayedvijam | śaktyā ca dakṣiṇā deyā teṣāmeva yadūttama | evaṃ saṃvatsaraṃ kṛtvā vratametannarottama | paurāṇikāya viprāya vratasyānte payasvinīm | vidhivacca tato dadyātsasuvarṇaṃ yadūttama | sarvakāmapradaṃ hyetadvratamuktaṃ svayaṃbhuvā | vratenānena cīrṇena sūryalokamavāpnuyāt | atha dvādaśavarṣāṇi karotyetanmahāvratam | bhittvā'rkramaṇḍalaṃ rājanviṣṇoḥ sāyujyatāṃ vrajet | etadvrataṃ pāpavināśakāri dhanyaṃ yaśasyaṃ ripunāśakāri | loke hyamuṣmiṃśca pare ca rājansvargapradaṃ mokṣakaraṃ tathaiva |' iti caitraśuklasaptamyāṃ sūryavratam | asyāmeva saptamyāṃ vaiśākhaśuklasaptamyāṃ vā kamalasaptamīvratam | taduktaṃ pādme-vasantāmalasaptamyāṃ snātaḥ sangaurasarṣapaiḥ | tilapātre tu sauvarṇaṃ nidhāya kamalaṃ śubham | vastrayugmāvṛtaṃ kṛtvā gandhapuṣpairathārcayet | namaste padmahastāya namaste viśvadhāriṇe | divākara namastubhyaṃ prabhākara namo'stute |' iti saṃprāthryāstasamaye sodakumbhaṃ sūrye viprāya dattvā kapilāṃ ca dattvopavāsaṃ kuryāt | tataḥ prātardvijānsaṃbhojya svayaṃ bhuñjīta | evaṃ saṃvatsaraṃ kṛtvā'nte svarṇakamalānvitaṃ sūryaṃ śayanādi ca dadyātsarvasaukhyānvito bhavatīti kamalasaptamīvratam | vaiśākhaśuklasaptamyāṃ nimbasaptamīvrataṃ kuryāt | taduktaṃ bhaviṣyottare- 'tṛtīyāṃ saptamīṃ vīra śṛṇuṣva gadato mama | nimbapatraiḥ smṛtā pūjā pāpaghnī śokanāśinī |' 'oṃkhakholkāya namaḥ' anena sūryapūjanaṃ kuryāt nimbapatrabhakṣaṇaṃ ca kuryāt | taduktaṃ hemādrau- 'vaiśākhaśuklapakṣasya jitakrodho jitendriyaḥ | nimbapatraṃ tato'śnīyātsaptamyāṃ mantrato nṛpa | nimbapallava bhadraṃ te subhadraṃ te'stu vai sadā | mamāpi kuru bhadraṃ vai prāśanādrogahā bhava|' iti mantraḥ | 'itthaṃ prāśya svapedbhūtau devasya purato nṛpa |' aṣṭamyāṃ bhānuṃ pūjayitvā brāhmaṇānsaṃbhojya svayaṃ bhuñjīteti nimbasaptamīvratam | asyāmeva saptamyāṃ gaṅgotpattistatpūjā coktā brāhme-'vaiśākhe śuklasaptamyāṃ janhunā jāhnavī purā | krodhātpītā punastyaktā karṇarandhrāttu dakṣiṇāt | tāṃ tatra pūjayeddevīṃ gaṅgāṃ gaganamekhalām |'iti | gaṅgāpūjanaprakārastu daśaharāprakaraṇe draṣṭavyaḥ| atra pūrvāhnavyāpinī grāhyā | dinadvayena sāmyena pūrvāhnagāminyāṃ pūrvā sāmānyanirṇayāditi mayūkhe | nirṇayasindhau tu śiṣṭācārāānmadhyāhnavyāpinī grāhyā | dinadvaye tadvyāptā-

Linked texts (4)