Pramāṇa · Search · About · API

Jayasimhakalpadruma 4.p72

Jayasīṃhakalpadruma 4.p72

Language
Sanskrit

4.p72.1

māghaśuklacaturthī varadākhyā kundacaturthīti hemādrau nirṇayāmṛte coktam | tatra sā pradoṣavyāpinī grāhyā | atra kundapuṣpaiḥ śivamabhyarcya naro naktabhojī śriyamāpnoti | taduktaṃ kūrmapurāṇe--'kumbhe śuklacaturthyāṃ tu kundapuṣpaiḥ sadāśivam | saṃpūjya yo hi naktāśī sa prāpnoti śriyaṃ naraḥ |' iti | asyāmeva caturthyāṃ brahmapurāṇoktaṃ gaurīcaturthīvratam | 'umācaturthyā māghe tu śuklāyāṃ yoginīgaṇaiḥ | prāgbhakṣayitvā sṛṣṭā ca bhūyaḥ svāṅgātsvakairgaṇaiḥ | sasṛjuḥ sahitā yasmāttasmātproktā satītyumā | tasmātsā tatra saṃpūjyā naraiḥ strībhirviśeṣataḥ| kundapuṣpaiḥ prayatnena samyagbhaktyā samāhitaiḥ | kuṅkumālaktakābhyāṃ ca raktasūtraiḥ sakaṅkaṇaiḥ | ardhyaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpairbalibhireva ca | guḍārdrakābhyāṃ payasā lavaṇenātha pālakaiḥ | pūjyāḥ striyaścāvidhavāstathā viprāśca śobhanāḥ | saubhāgyavṛddhaye paścādbhoktavyaṃ bandhubhiḥ saha |' iti | pālakaiḥ kuṇḍakaiḥ mṛdbhāṇḍaviśeṣairityarthaḥ| avidhavā ityanena sadhavāḥ kumāryaśca saṃgṛhītāḥ | iti gaurīcaturthīvratam | devīpurāṇe tviyaṃ kuṇḍacaturthītyuktam | 'māghamāse tu saṃprāpte caturthī kuṇḍasaṃjñitā | upoṣya sā suraśreṣṭha tato rājyaṃ bhaviṣyati | sarvopahārasaṃyuktaṃ sarvopaskaramāharet | puṣpapatraphalaṃ nālaṃ kandamūlāni yāni ca | vanyāni caiva dhānyāni tadanyāni viśeṣataḥ | tvaksāracārabījāni navāni pallavāni ca | ballvaṃ durlabhaṃ śākaṃ lavaṇaṃ guḍaśarkarā | khaṇḍajorakakustumbudhānyāni vividhāni ca | dātavyāni suraśreṣṭha kanyakānāṃ tu bhaktitaḥ | śūrpapātraṃ tathā bhāṇḍaṃ mṛṇmayāni viśeṣataḥ |

4.p72.2

uddiśya dāpayeddevī prīyatāṃ me sadā iti | anena vidhinā śakra saubhāgyaṃ putrasaṃtatiḥ | vardhate nātra saṃdeho nānyathā mama bhāṣitam |' iti devīpurāṇoktaṃ kuṇḍacaturthīvratam | māghaśuklacaturthyāṃ ḍhuṇḍhipūjoktā kāśīkhaṇḍe | iyameva tilacaturthītyucyate | māghaśuklacaturthyāṃ tu naktavrataparāyaṇāḥ | ye tvāṃ ḍhuṇḍhe'rcayiṣyanti te'rcyāḥ syurasuradruhām | vidhāya vārṣikīṃ yātrāṃ caturthī prāpya tāpasīm | śuklāṃ śuklatilairbaddhvā prāśīyāllaḍḍukānvratī | tāṃ yātrāṃ nātra yaḥ kuryānnaivedyaṃ tilalaḍḍukaiḥ | upasargasahasraistu sa hantavyo mamājñayā | homaṃ tilājyadravyeṇa yaḥ kariṣyati bhaktitaḥ | tasyāṃ caturthyāṃ mantrajñastasya mantraḥ prasetsyati |' iti | 'māghamāse caturthyāṃ tu tasminkāle upoṣitaḥ| arcayitvā tu yo devi jāgaraṃ tatra kārayet |' iti tristhalīsetau laiṅge'pi | tithitattve bhaviṣyottare māghaśukramadhikṛtya 'caturthī varadānāma tasyāṃ gaurī supūjitā | saubhāgyaṃ maṅgalaṃ kuryātpañcamyāṃ śrīrapi śriyam |' māghaśuklacaturthyāṃ bhaviṣyatpurāṇoktaṃ śānticaturthīvratam | sumanturuvāca | 'māghe māsi tathā śuklā yā caturthī mahāmate | sā sarvaśāntidā nityaṃ śāntiṃ kuryātsadeva hi | snānaṃ dānaṃ baliḥ karma sarvamasyāṃ kṛtaṃ vibho | bhavetsahasraguṇitaṃ prasādāddantinaḥ sadā | kṛtopavāsaṃ yastasyāṃ pūjayedvighnanāyakam | tasya homādikaṃ karma bhavetsāhasrakaṃ nṛpa | lavaṇaṃ guḍapūpāṃśca ghṛtāktāṃstāṃśca bhārata | dattvā bhaktyaiva vighneśe phalaṃ sāhasrakaṃ labhet | viśeṣatastathā rājanpūjayetsvaguruṃ nṛpa |

4.p72.3

guḍalavaṇaghṛtairvīra sadā'syāṃ kurunandana |' iti bhaviṣyatpurāṇoktaṃ śānticaturthīvratam | bhaumavārayuktacaturthyāṃ viśeṣa ukto laiṅge-'aṅgārakacaturthyāṃ ye snātvottaravahāmbhasi | abhyarcyāṅgārakeśānīṃ namasyanti narottamāḥ | na teṣāṃ grahapīḍā ca kadācitkvāpi jāyate |' iti | atha matsyapurāṇoktamaṅgārakacaturthīvratam | śuka uvāca | 'caturthyaṅgārakadine yadā bhavati dānava | mṛdā snānaṃ tadā kuryātpadmarāgavibhūṣaṇaiḥ | agnimūrddhādivo mantraṃ japaṃstiṣṭhedudaṅmukhaḥ | śūdrastūṣṇīṃ smaranmaunamāste bhogavivarjitaḥ | athāstamitaādityegomayenopalipya ca | prāṅgaṇaṃ puṣpamālābhirakṣatābhiḥsamaṃtataḥ | abhyarcyabhilikhetpadmaṃ kuṅkumenāṣṭapatrakam | kuṅkumasyāpyabhāve tu raktacandanamiṣyate | catvāraḥ karakāḥ kāryā bhakṣyabhojyasamanvitāḥ | taṇḍulai raktaśālīyaiḥ padmarāgaiśca saṃyutāḥ | catuṣkoṇeṣutānkṛtvā phalānivividhāni ca | gandhamālyādikaṃ sarvaṃ tathaiva vinivedayet | suvarṇaśṛṅgīṃ kapilāmathārcya raupyaiḥ khuraiḥ kāṃsyaduhāṃ savatsrām | dhuraṃdharaṃ raktamatīva saumyaṃ dhānyānisatāmbarasaṃyutāni | 'dhuraṃdharaṃvṛṣabham | 'sapta dhānyāni yavagodhūmadhānyatilakaṅguśyāmākacīnakāni | 'aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva sauvarṇamatyāyatabāhudaṇḍam | caturbhujaṃ hemamaye niviṣṭaṃ pātre guḍasyopari sarpiṣā yutam | sāmasvarajñāya jitendriyāya pātrāya śīlānvayasaṃyutāya | dātavyametatsakalaṃ dvijāya kuṭumbine naiva ca dambhayukte | bhūmiputra mahātejaḥ svedodbhava pinākinaḥ | rūpārthī tvāṃ prapanno'haṃ gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te | mantreṇānena dattvā'rghyaṃ raktacandanavāriṇā |

4.p72.4

tato'rcayedvipravaraṃ raktamālyāmbarādibhiḥ | dadyānmantreṇa tenaiva bhaumaṃ gomithunānvitam |' bhaumaṃ pūrvoktāṃ suvarṇamayīṃ bhaumapratimāṃ mithunaṃ pūrvoktameva pūrvoktaguṇasaṃpannāya brāhmaṇāya dadyādityarthaḥ | 'śayyāṃ ca śaktito dadyātsarvopaskarasaṃyutām | dadyādiṣṭatamaṃ loke yaccāsya dayitaṃ gṛhe | tattadgaṇapaterdeyaṃ tadevākṣatamicchatā |' anyatrāpi | ' aṅgārakadine prāpte caturthī vā caturdaśī | ṣaṣṭhivarṣa-

Linked texts (6)