Nrisimhaprasada p197.3

p197.3

prāṅmukhenaiva devebhyo juhotīti śrutiḥ smṛtiḥ || apasavyena vā kāryo dakṣiṇābhimukhena vā | nirūpya haviranyasmai anyasmai nahi hūyate” ityādi vākyaṃ tu paramatopanyāsaparam , anyathā vākyāntaravirodhāt ityalamanena | tasmādanagniḥ pāṇāvagnikaraṇaṃ kuryāt | tadāha kātyāyanaḥ"pitrye yaḥ paṅktimūrdhanyaḥ tasya pāṇāvanagnikaḥ | hutvā mantravadanyeṣāṃ tūṣṇīṃ pātreṣu nikṣipet” iti | nanu vāhulyena viprapāṇāvityaviśeṣaśravaṇe'pi “daivaviprakare'nagniḥ kṛtvā'gnaukaraṇaṃ dvija” ityādikārikāyāṃ viśeṣadarśanāt kāgnaukaraṇaṃ, satyam | vikalpo jñātavyo vyavasthāyai, daivikalrāhmaṇakarapakṣe'pi pitryabrāhmaṇapātreṣveva śeṣa nikṣepaḥ | “hutvā śeṣakareṇaiva śeṣaṃ pitrye nivedayet | na hi smṛtāḥ śeṣabhājo viśve devāḥ purāṇagairiti vāyupurāṇavākyāt | tato daivapitryakarayorvikalpaḥ atrāpi agnaukaraṇavidhānāt | athavā'gnyabhāva iti smārtāgnyabhāvābhiprāyeṇaivābhihitam | kiṃ tarhi akṛtadāraparigrahābhiprāyeṇa | “agnyabhāve tu viprasya haste dattvā tu dakṣiṇe | agnyabhāvaḥ smṛtaḥ stāvardyāvadbhāryāṃ na vindatī”ti jātūkarṇyavacanāt | tasmādanupanītasya upanītasyāpi vā akṛtadāraparigrahasya yadā śrāddhakartṛtvaṃ tadā daivabrāhmaṇakare'gnaukaraṇaṃ, kṛtadāraparigrahasya śrāddhakartṛtve pitryabrāhmaṇakare iti vyavasthā jyāyasī || anupanītānagnikayorapi śrāddhe'dhikāraḥ | “śrāddhamarhati yadyekaḥ pitaryuparate sutaḥ | vināpi śraddhayā śrāddhaṃ tathā kuryādanagnikaḥ || pitryajñāhutiṃ pāṇau pradadyād brāhmaṇasya saḥ | arhatyanupanīto'pi vinā'pyagniṃ vinā''padam” iti |