Pramāṇa · Search · About · API

Prataparka 1.p555

Pratāpārka 1.p555

Language
Sanskrit

1.p555

tattvaṃ caikamātrasaṃkrāntirahitatvaṃ tatkṣayamāsādhikamāsasādhāraṇaṃ sa dvividhaḥ adhikamāsaḥ kṣayamāsaśca | ādyamāha bhṛguḥ "eka rāśisithate sūrye yadādarśadvayaṃ bhavet | havyakavyakriyāhantā tadā jñeyo'dhimāsakaḥ |" iti | ayaṃ ca trayodaśomāsaścāndra eva, na tu sauraḥ1 syānnāsti saurastrayodarśa iti | ayaṃ ca triṃśanmāsādūrdhvaṃ ṣa‌ḍtriṃśanmāsamadhye bhavati | tathā ca jyotissāgare-"triṃśatṣaḍviṃśamāsasya bāhyābhyantarayordvayoḥ | adhimāso'vakalpet bādarāyaṇakīrtitaḥ ||" iti | yattu māse triṃśattame bhavediti vacanaṃ tat triṃśattame'tīte iti vyākhyeyaṃ, yadapi "dvātriṃśadbhirgatairmāsairdinaiḥ ṣoḍaśabhistathā | ghaṭikānāṃ catuṣkeṇa patatyadhikamāsakaḥ ||" iti vāsiṣṭhaṃ vacanam | tatsaṃbhavārthaṃ, na tu niyamārtham | tatha|tve ṣoḍaśādinā'dhika dvātriṃśanmāsānantaraṃ kṛṣṇapakṣaniyamena śuklāditvabhaṅgāpatteḥ | ayaṃ karmaphalanāśakatvānmalimluca2ityucyate | uktaṃñca jyotiḥśāstre-“raviṇā laṅghito māsaścāṃdraḥ khyāto malimluca iti | malimlucatvaṃ ca tasya karmaphalacoraiḥ rākṣasādibhirākrāntatvāt | taduktaṃ śātātapena-

Linked texts (1)