Prataparka 13.p82

13.p82

“ādau karkaṭake devi ! mahānadyo rajasvalāḥ | tridinaṃ vā caturthe'hni śuddhā syurjāhnavī yathā ||” atra ca jāhnavī yatheti śuddhatvamātra dṛṣṭānto'yaṃ na tu tasyāṃ doṣaśaṃkā'pi “gaṃgā ca yamunā caiva plakṣajātā sarasvatī | rajasā nābhi bhūyante ye cānye nadasaṃjñitāḥ ||” iti devalavacanāt | mahānadyaśca brāhmye — “godāvarī bhīmarathī tuṃgabhadrā ca veṇikā | tāpī payoṣṇī vindhyasya dakṣiṇe tu prakīrtitāḥ || bhāgīrathī narmadā ca yamunā ca sarasvatī | viśokā ca vitastā ca vindhyasyottarataḥ sthitāḥ || dvādaśaitā mahānadyo devarṣikṣetrasambhavā |” iti veṇikā kṛṣṇā | yattu— “prathamaṃ karkaṭe devi ! tryahaṃ gaṅgā rajasvalā” iti vacanaṃ, tadgodāvaroparam | antargatarajoviṣayamityanye— “gaṃgāghamarddhacaḥ puṇyā yamunā ca sarasvatī | antargatarajodoṣāḥ sarvāvasthāsu cāmalāḥ ||” iti nigamokteḥ | tīravāsināṃ tu rajodoṣo nāsti | na tu tattīravāsināmiti nigamokteḥ | gāṅgajalayroge rajo duṣṭamapi jalaṃ grāhyamityuktaṃ mātsye “gaṃgāmbhasā samāyogādduṣṭamapyambupāvanam” iti nadānāha devalaḥ— “śoṇaṃsiṃdhurhiraṇyākhya kokilohitaghargharāḥ | śatadruśca nadāḥ sapta pāvanāḥ parikīrttitāḥ ||” iti | yastu “siṃhakarkaṭayormadhye sarvā nadyo rajasvalāḥ | na snānādīni karmāṇi tāsu kurvīta mānavaḥ ||” iti | siṃhāvadhi rajodoṣaḥ | yacca— "yāvannodeti bhagavān dakṣiṇāśāvibhūṣaṇam | tāvadrajovahā nadyaḥ karatoyāḥ prakīrtitāḥ ||"