Prataparka 7.p27
Pratāpārka 7.p27
- Language
- Sanskrit
7.p27
bhādro'trābhānto bodhyaḥ tatraiva rohiṇī vyatīpātayogasaṃbhavāt | ataścāparapakṣe kapilā ṣaṣṭhī bhavati | atra bhādrapadamāsakṛṣṇapakṣe ṣaṣṭhī rohiṇīnakṣatrabhaumavāsaravyatīpātayogānāṃ caturṇāṃ yogenaiva prāśastyaṃ na kevalaṃ ṣaṣṭhyā donāṃ saṃyoge, kintu "caturṇāṃ tu nirdiṣṭā parameṣṭhinā' ityukta..tvāt | sūryasthaṃ hastasthitatvaṃ sati saṃbhave phalātiśayapradam | ataśceyaṃ ṣaṣṭhī pūrvadine paradine vā yatraiva yogacatuṣṭayasaṃbhavaḥ saiva grāhyā | iyameva candraṣaṣṭhītyuktaṃ bhaviṣye"tahadbhādrapade māsi ṣaṣṭhī pakṣe sitetare | candraṣaṣṭhīvrataṃ kuryātpūrvavedhaḥ praśasyate || candrodaye yadā ṣaṣṭhī pūrve'hni¹ vā pare'hani | caṃdraṣaṣṭhyasite pakṣe saivopoṣyā prayatnataḥ ||” iti | iyaṃ candrodayavyāpinī grāhyā | ubhayatra tathātve pūrve halaṣaṣṭhyapīyam | sā saptamī yutā grāhye tigranthāntaraiḥ | iyameva tatpuruṣakalpādiḥ | āśvinaśuklapaṃcamī snāpitāyā devyāḥ saptamyāṃ pūjārthaṃ ṣaṣṭhyāṃ jyeṣṭhā nakṣatrayuktāyāmasaṃbhave kevalāyāmapi bilvavṛkṣanimantraṇaṃ kāryam | taduktaṃ kālikāpurāṇe"bodhayedbilvaśākhāyāṃ ṣaṣṭhyāṃ devīphaleṣu ca |” ityādi | atra sarvatra tithinakṣatrayogāya paromukhyaḥ kalpaḥ | tadabhāve tu tithireva grāhyā | “tithiḥ śarīraṃ devasya tithau nakṣatramāśritam | tasmāttithiṃ praśaṃsanti nakṣatraṃ na tithi vinā ||” iti vidyāpatilikhitavacanāt | daivalo'pi“tithinakṣatrayoryoge dvayorevānupālanam | yogābhāve tithirgrāhyā devyāḥ pūjanakarmaṇi ||” iti | atra ca ṣaṣṭhī sāyakālavyāpinī grāhyā | "ṣaṣṭhyāṃ bilvavaro. bodhaṃ sāyaṃ sandhyā sukārayet |” iti bhaviṣyavacanāt | patrīpraveśātpūrvedyuḥ sāyaṃkāle ṣaṣṭhyabhāvena² pūrvedine'dhivāsanaṃ kāryam | sāyaṃkāle'tyantāsattve tvadhivāsanalopaḥ | “ṣaṣṭhyāṃ sāyaṃ prakurvīta bilvavṛkṣe'dhivāsanam” iti vacanāditi kalpataruḥ | sāyaṃśrutiḥ phalātiśayamātrārthā, na tu karmalopa ityācāryacūḍāmaṇiḥ, kṛtyaralanāvalyāṃ kālatattvavivecane caivamevaṃ | āmantraṇantupatrīpraveśāvyavahitapūrvedine kāryam | patrīpraveśanaṃ rātrau na kāryam
Linked texts (4)
- Puraścaryārṇava — Sanskrit
- Varṣakriyākaumudī — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit
- Smṛtisāroddhāra — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Cakranārāyaṇīyanibandha — Viśvambharatrivedin 1600, Sanskrit