Pramāṇa · Search · About · API

Smriticandrika 3.p13

Smṛticandrikā 3.p13

Language
Sanskrit

3.p13

na nirvapati yaśśrāddhaṃ pramītapitṛko dvijaḥ | indukṣaye māsi māsi prāyaścittīyate tu saḥ || iti vyāghreṇākaraṇe prāyaścittavidhānācca | tathā 'yathā kathañcinnityāni kuryādindukṣayādiṣu' iti hārītena nityatvābhidhānāt | ato yatkaiściduktaṃ—'amāvāsyāśrāddhamāparapakṣikaśrāddhena vikalpyate' iti, tadapāstam | aparapakṣe punarāpastambokto viśeṣaḥ | 'māsimāsi kāryamaparapakṣasyāparāhṇaḥ śreyāṃstathā'parapakṣasya jaghanyānyahāni' iti | jaghanyāni daśamyādīni | ata eva manuḥ— kṛṣṇapakṣe daśamyādau varjayitvā caturdaśīm | śrāddhe praśastāstithayo yathaitā na tathetarāḥ || iti | daśamyāditithiṣu caturdaśīṃ varjayitvetyarthaḥ | caturdaśī tu śastrahatānāmeva | yathā''ha yājñavalkyaḥ— pratipatprabhṛti hyetā varjayitvā caturdaśīm | śastreṇa tu hatā ye vai tebhyastatra pradīyate || iti | śastragrahaṇaṃ viṣāderapi pradarśanārtham | ata eva marīciḥ— viṣaśastraśvāpadāhitairyagbrāhmaṇaghātinām | caturdaśyāṃ kriyā kāryā anyeṣāṃ tu vigarhitā || pracetā api— vṛkṣārohaṇalohādyaiḥ vidyujjalaviṣādibhiḥ | nakhidaṃṣṭrivipannānāṃ teṣāṃ śastā caturdaśī || iti | atra viśeṣamāha gargaḥ— caturdaśyāṃ tu yacchrāddhaṃ sapiṇḍīkaraṇātparam | ekoddiṣṭavidhānena tatkāryaṃ śastraghātine || iti | śastraghātine yadā''parapakṣikaśrāddhaṃ caturdaśyāṃ kriyate tadaikoddiṣṭavidhānena nānyathetyarthaḥ | ata eva sumantuḥ— ekāpiṇḍīkṛtānāṃ tu pṛthaktvaṃ nopapadyate | sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ ṛte kṛṣṇacaturdaśīm || iti | yattu mārkaṇḍeyapurāṇe— pratipaddhanalābhāya dvitīyā dvipadapradā | parārthināṃ tṛtīyā tu caturthī śatrunāśinī || pañcamyāṃ śriyamāpnoti ṣaṣṭhyāṃ pūjyo bhavennaraḥ | gāṇādhipatyaṃ saptamyāmaṣṭamyāmṛddhimūttamām || śriyo navamyāmāpnoti daśamyāṃ pūrṇakāmatām | vedāṃstathā''pnuyātsarvānnekādaśyāṃ kriyāparaḥ || dvādaśyāṃ jayalābhaṃ ca prāpnoti pitṛpūjakaḥ | prajāmiṣṭāṃ paśūn medhyān svātantryaṃ buddhimuttamām || dīrghamāyustathaiśvaryaṃ kurvāṇastu trayodaśīm | avāpnoti na sandehaḥ śrāddhaṃ śrāddhaparo naraḥ || yuvānaḥ pitaro yasya mṛtāśśastreṇa vā hatāḥ | tena kāryaṃ caturdaśyāṃ teṣāṃ siddhimabhīpsatā || śrāddhaṃ kurvannamāvāsyāṃ yatnena puruṣaśśuciḥ | sarvānkāmānavāpnoti svargaṃ cānantamaśnute

Linked texts (3)