Smrititattva 1.p1.1

1.p1.1

śrīgaṇeśāya namaḥ
tithi tattvam
praṇamya saccidānandaṃ rāmaṃ kāmadamośvaram
tithyāditattvaṃ tatprītyai vakti śrīraghunandanaḥ
tatra tithikha rūpamāha hemādrikālamādhavīyayoḥ skānde
prabhātakhaṇḍam | "amā ṣoḍaśabhāgena devi proktā mahākalā
saṃsthitā paramā māyā dehināṃ dehadhāriṇī || amādipaurṇamāsyantā yā eva śaśinaḥ kalāḥ | tithayastāḥ samākhyātāḥ ṣor̤aśaiba varānane" || candramaṇḍalasya ṣoḍaśabhāgena parimitā dehadhāriṇī ādhāraśaktirūpā amānāmnī mahākalā proktā kṣayodayarahitatvānnityā sraksūcavat sarvānusyūtā tadanyāḥ pañcadaśa
kalāḥ pratipadāditithiviśeṣarūpā iti ṣoḍaśaiva kalāstithaya
iti | atra prathamakalā kriyārūpā pratipat evaṃ dvitīyādikalā kriyārūpā dvitīyādiḥ sā ca vṛddhirūpā cet śuklā
hrāsarūpā cet kṛṣṇeti | tathā ca ṣaṭtriṃśanmatam | "tatra
pakṣāvubhau māse śuklakṛṣṇau krameṇa hi | candravṛddhikaraḥ śuklaḥ
kṛṣṇaścandrakṣayātmakaḥ || pakṣatyādyāstu tithayaḥ kramāt pañcadaśa smṛtāḥ | darśāntāḥ kṛṣṇapakṣe tāḥ pūrṇimāntāśca śuklake"
pakṣatiḥ pratipat etatsarvaṃ kriyaiva kāla iti matānusārāduktaṃ tadatiriktakālavādimate tu tattatkriyopalakṣitaḥ kāla
iti | yathā viṣṇupurāṇe | "kālasvarūpaṃ rūpaṃ tadviṣṇormaitreya
varttate” | viṣṇudharmottare ca | "anādinidhanaḥ kālo rudraḥ saṅkarghaṇaḥ smṛtaḥ | kalanāt sarvabhūtānāṃ sa kālaḥ parikīrttitaḥ”
kalanāt layakaraṇāt | tathā ca viṣṇupurāṇam | “ye samarthā
jagatyasmin sṛṣṭisaṃhārakāriṇaḥ| te'pi kālena līyante kālo
hi balavattaraḥ” || na ca “aṣṭamāṃśe caturddaśyāḥ kṣīṇo bhavati