Smrititattva 1.p1.118
Smṛtitattva 1.p1.118
- Language
- Sanskrit
1.p1.118
vāmasya upakaniṣṭhayā anāmikayā āsanādyajamānāstṛtaṃ
kuśapatraṃ gṛhītvā dakṣiṇāparaṃ dakṣiṇa paścimamaṣṭamadeśam ubhayadigaṣṭamabhāgaṃ nairṛtakoṇamiti yāvat nirastaḥ parāvasu
rityanena kṣipatīti | apa upaspṛśya dakṣiṇapāṇinā jalaṃ
spṛṣṭvā'thānantaram āsane brahmā brahmatvena upakalpita upaviśati | āvasoḥ sadane sīdāmīti mantreṇeti eva meva
bhaṭṭanārāyaṇa prabhṛti vyākhyānāt | etena teṣāṃ purastāddityādi āvasoḥ sadane sīdetyantaṃ yājamānikaṃ karma yajamānakarttṛkaṃ sīdāmauti prativacanaṃ brahma karttṛkamiti bhavadeva bhaṭṭakalpanameva sodeti sūtrādyanupāttatvāt | bhāṣeta yajñasaṃsiddhim
iti hotrānyathā kriyamāṇe karmaṇi tatsiddhyarthametadevaṃ kuruetat kuruaitat kurvityādi bhāṣeta tatrāpyayajñauyām asaṃskṛtāṃ
yadi giraṃ vadettadā vaiṣṇavaumṛcak idaṃ viṣṇuriti yajurviṣṇorarātamasītyādi namo viṣṇave ityādi prakāra tritayānyatamaprakāraṃ prāyaścittamiti
atra ṛgādi lakṣaṇamāha jaiminiḥ | “teṣāmṛk yatrārthavaśena pādavyavasthitiḥ” iti | teṣāṃ mantrāṇāṃ madhye yatrārthavaśena ekānvayitvenānuṣṭubhādi pādasthitiḥ sā ṛk | yajurāha sa eva | “śeṣe vā yajuḥ śabda” iti śeṣe ṛk sāma
bhinne mantrajāte tataśca yanmantrajātaṃ praśliṣya paṭhitaṃ gānādi
vicchedarahitaṃ tadyajuriti | sāmāpyāha sa eva “gīteṣu
sāmākhyā” iti gīyamāneṣu mantreṣu sāmasaṃjñetyarthaḥ | yadyu veti
aśaktau uttarāsaṅgam uttaroyaṃ darbhavaṭuḥkuśabrāhmaṇaḥ