Gudharthadipika 2.p798

2.p798

rājadaivakena pramādena vā patitānyekoddiṣṭāni sāgnikartṛkañcādhikṛtyahārītaḥ- "śrāddhavighne samutpanne kṣayāhe vidite tathā | ekādaśyāṃ prakurvīta kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ" || pracetāḥ-avijñāte mṛtāhe'māvāsyāyāṃ śravaṇadivase vā | aparijñānaṃ maraṇatithipakṣamāsānāṃ vaideśyāt | śravaṇasya tattithau kṣayāhaśrāddhaṃ māsikasapiṇḍane ca | śrāddhavighne • taduttaravyavahitāyāṃ kṛṣṇaikādaśyām | tatrāsambhavetvavyavahitottaraśuklaikādaśyām | pramādepyevam | vaideśye mṛtāhājñānottarapakṣajñāne tatpakṣaikādaśyām māsajñāne tanmāsikaikādaśyām, kṛṣṇāyām | tadabhāve amāvāsyāyām tadasambhave śuklāyām tanmāsaikādaśyām | mṛtāhavismaraṇe maraṇaśravaṇatithau tattithervismaraṇe tu - vārṣikamāsikasapiṇḍanaṣāṇmāsika caturtha pañcama dinādiśrāddhāni kṛṣṇaikādaśyamāvāsyāśuklaikādiṣu | taduttaradinamāsaekādyane śravaṇottarapañcamadivaseṣu kāryāṇīti pratibhāti | śastrahataśrāddhamaparapakṣīyapitrādipārvaṇañca vyasanāśauca pramādādi patitaṃ kārttikāmāvāsyāyām karttavyamiti prāgevoktam | tasyāmaśaucañcettadā tadante | ajñānādau tvekādaśyādau pūrvavadbodhyam | hārītaḥ- "pretasaṃskārakarmāṇi yāni śrāddhāni ṣoḍaśa | yathā tathāpi kāryāṇi nānyathā mucyate hi saḥ" || yathākālaṃ sambhavesati mukhyakāla eva asambhava evaṃ hyanukalpaḥ phaladāyo sa pretaḥ iha viśiṣyābhidhānamaniṣṭasūcanāya | jāvālaḥ - sapiṇḍīkaraṇaṅkuryāt pūrṇe darśe'gnimān svataḥ | parato daśarātrasya pūrṇe'bde ca tathā'paraḥ || pūrṇe-samāpte daśarātre | śūdrāṇāṃ dvādaśehnīti dvādaśabhirdine māsikācaraṇe sapiṇḍanamabhihitam viṣṇunā"nāsapiṇḍyāgnimān vipraḥ pitṛyajñaṃ samācaret" | pitriti piṇḍetyādiḥ | ekena putreṇārambhe kṛte tatsāmarthyādipareṇāvaśiṣṭaśrāddhaṃ samāpyam | adhikāri kṛta ṣoḍaśītvasya tantratvāt | ārambhakārhaḥ saṅkalpaḥ bhaṅgo na doṣaḥ | śucinā samarthena mayā kāryamityeva hi saṅkalpaḥ | samāpanakarttuśca na samudāya saṅkalpa ekadeśasya kṛtatvān | śarma padañca preta śrāddhe na de̱śam | "sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ śarmavarmādibhāṣaṇa" miti vacanāt | naca pretapadavahirbhāvastadarthaḥ lakṣaṇāpatteḥ | naca pretantu nāmagotrābhyāmutsṛjedupatiṣṭhatāmiti vihito nāmollekha iti śarmapadaṃ dhruvam | śarveti brāhmaṇasyoktamiti vidhānāditivācyam nāmaghaṭakamuttarapratīkamiti hi na nāmaśabdārtho'pi tu nāmottaravācyamiti