Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 3.p45
Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) 3.p45
- Language
- Sanskrit
3.p45
"avaṣaṭkārahomāśca parva cāgrayaṇaṃ tathā| malamāse tu kartavyaṃ kāmyā dṛṣṭīrvivarjayet"—iti| avaṣaṭkārahomā agnihotropāsana-vaiśvadevādyaḥ| parva darśapūrṇamāsau, pārvaṇasthālīpākaśca| darśādīnāṃ nityatvamakaraṇe pratyavāyādavagantavyam | tathācātharvaṇikā āmananti,— "yasyāgnihotramadarśamapūrṇamāsamanāgrayaṇamatithivarjitam | ahutamavaiśvadevamavidhinā hutam āsaptamāṃstasya lokān sa hinasti"—iti| gatyantara-yuktāni tu nityāni tatra varjyāni | taduktaṃ kāṭhakagṛhya-pariśiṣṭe,— "somayāgādikarmāṇi nityānyapi malimluce | ṣaṣṭhīścāgrayaṇādhānacāturmāsyādikānyapi || mahālayrāṣṭakā śrāddhopākarmādyapi karma yat | spaṣṭamāsaviśeṣākhyā-vihitaṃ varjayenmale"—iti | somayāgovasante vihitastasya malamāsa-vivarjane'pi śuddhamāse'nuṣṭhāna-sambhavāt gagatikatvam | ṣaṣṭīṣṭiḥ kāṭhakaśākhādau prasiddhā | nacāgrayaṇasya sagatikāgatikayorudāharaṇaṃ viruddhamiti śaṅkanīyam, tasya malamāse vikalpitatvāt | tadāha paiṭhīnasiḥ,— "saṃkrānti-rahite māsi kuryyādāgrayaṇaṃ na vā”—iti | ananyagatikāni naimittikāni grahaṇasnānādīni | teṣāṃ malamāse'pi karttavyatāmāha yamaḥ,— “candra-sūryya-grahe srānaṃ śrāddha-dāna-japādikam | kāryāṇi malamāse'pi nityanaimittikaṃ tathā”—iti | sagatikāni tu naimittikāni jāteṣyādīni | “vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapet putre jāte”—iti vihitāyā dṛṣṭerāśauce'vasite yathā'nuṣṭhānaṃ, tadvanmalamāse'pyavasite'nuṣṭhātuṃ śakyatvāt sagatikatvam | yathoktarītyā kāmyamāvaśyakamananyagatike nityanaimittike api malamāse kāryāṇi netarāṇi,—iti sāmānyatovarjyāvarjyavivekaḥ sampannaḥ | tāni ca kāryākāryāṇi kālādarśakāraḥ saṃgṛhyetyamudājahāra,— “dvādaśāhasapiṇḍānta karma grahaṇa-janmanoḥ| sīmante puṃsave śrāddhaṃ dvāvetau jātakarma ca || roge śāntiralabdhe ca yoge śrāddhaṃ vratāni ca | prāyaścittaṃ nimittasya vaśātpūrvaṃ paratra vā || abdodakumbha-manvādi-mahālaya-yugādiṣu | śrāddhaṃ darśeṣvaharahaḥ śrāddhamūnādimāsikam || malimlucānyamāseṣu mṛtānāṃ śrāddhamābdikam | śrāddhantu pūrvvadṛṣṭeṣu tīrtheṣvevaṃ yugādiṣu || manvādiṣu ca yaddānaṃ dānaṃ dainaṃdinañca yat | tila-go-bhū-hiraṇyānāṃ sandhyopāsanayoḥ kriyā | parvvahomaścāgrayaṇaṃ sāgneriṣṭiśca parvvaṇoḥ || nityāgnihotrahomaśca devatā'tithi-pūjanam | srānañca srānavidhinā abhakṣyāpeya-varjanam || tarpaṇañca nimittasya nityatvādubhayatra ca | anityamanimittañca dānañca mahadādikam || anyādhānādhvarāpūrvatīrthayātrā'marekṣaṇam | devārāmātar̤āgādi-pratiṣṭhā mauñjibandhanam || āśramasvīkṛtiḥ kāmyavṛṣotsargaśca niṣkramaḥ | rājābhiṣekaḥ prathamacūr̤ākarma vratāni ca || annaprāśanamārambho gṛhāṇāñca praveśanam | snānaṃ vivāhonāmāni tathā''pannaṃ mahotsavam || vratārambhaṃ samāptiñca kāmyaṃ karma ca pāvanaḥ | prāyaścittantu sarvvasya malamāsa vivarjayet || upākarmotsarjanañca pavitradamanārpaṇam | avagehaśca hemantaḥ sarpaṇāṃ baliraṣṭakāḥ || īśānasya balirviṣṇoḥ śayanaṃ parivarttanam | durgendrasthāpanāthyāne dhvajotthānañca vajriṇaḥ || pūrveca pratiṣiddhāni paracānyacca daivikam”—iti
Linked texts (3)
- Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Smṛtiprakāśa — Vāsudeva Ratha, Sanskrit