Nirnayakautuka 2.p21

2.p21

athāṣāḍhaḥ āṣār̤haśukladvitīyāyāṃ puṣyayuktāyāṃ kevalāyāṃ vā rathotsavaḥ | āṣār̤haśuklaṣaṣṭhī skandākhyā pūrvaviddhā | āṣār̤haśukladvādaśyāmanurādhāyogarahitāyāṃ pāraṇaṃ kuryāt | asambhave prathamapādamutsṛjet | yadā tu svalpadvādaśyāṃ varjyanakṣatrayogastadā niṣedhamanādṛtya dvādaśyāmeva pāraṇaṃ kāryamiti kaustubhe | kecittvidaṃ nirmūlamevāhuḥ | āṣār̤haśukladvādaśyāmekādaśyāṃ vā viṣṇoḥ śayanotsavaḥ kāryaḥ | tatra viśeṣa :—“niśi svāpo divotthānaṃ sandhyāyāṃ parivarttanam |” etāśca dvādaśyo rātrisandhyādineṣvanurādhāśravaṇarevatīnāmādimadhyāntabhāgayuktāḥ krameṇa 1prasvāpaparivarttanaprabodhotsaveṣu praśastāḥ | yadā tu rātryādi bhāgeṣu tattannakṣatrapādayaugo nāsti tadā dvādaśīnakṣatramātrayogo'pi rātryādigato grāhyaḥ | yadā tu dvādaśīṣu tāni nakṣatrāṇvekadeśenāpi na santyeva kintu ekādaśīṣu trayodaśīṣu vā tadā tatrāpi tattadṛkṣabhāga eva niśādivelā'nādareṇa prasvāpādi kāryam | evañca dvādaśyāṃ niśādyādare'nyatithau ca nakṣatrapādayogādare niyate sati yadā dvādaśīṣu niśāderanyatra tattadṛkṣabhāgayogo'nyatithau ca tattaditaranakṣatrasyaiva yogastadā dvādaśīṣu sāyaṃ sandhyāprasvāpādi | yadā tu svalpadvādaśyastadāpi rātrādāveva śayanādi kāryam | atrānurādhārevatyoścaturdhāvibhaktayorādyantapādau grāhyau | śravaṇasya tu tredhāvibhaktasya madhyabhāgaḥ | idaṃ ca śayanādi nityamapi malamāse niṣiddham | 2cāturmāsya vratārambho'pyāṣār̤haśuklaikādaśīdvādaśīpaurṇamāsīṣu karkaṭasaṃkrāntidine vā vikalpena kāryaḥ | sa ca nityaḥ | ayaṃ śukrāstādāvapi kāryaḥ | prathamvārambhastu na bhavati | ekādaśyāmāśauce paurṇamāsyāṃ karkasaṃkrāntau vā vratārambhaḥ kāryaḥ | tritayatrāpyāśauce tu prathamatojnnārambha eva | dvitīyādyārambhastu bhavatyeva | ayaṃ ca śivabhaktādibhirapi kāryaḥ | cāturmāsyavratāsambhave kārttike yat kiñcid vratamavaśyaṃ kāryam