Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 17.3

Nirṇayasindhu 17.3

Language
Sanskrit

17.3

atra navamyāṃ bodhanāsārmathye ṣaṣṭhyāṃ
bodhanamiti smārtāḥ || phalabhūmāthinaḥ samuccaya ityanye | navamyāṃ mantraḥ kālikāpurāṇe
"iṣe māsyasite pakṣe navamyāmārdrabhe divā | śrīvṛkṣe bodhayāmi tvāṃ yāvatpūjāṃ karomyaham || " atra strīvrate viśeṣaḥ paribhāṣāyāṃ jñeyaḥ
tatrāśaucanirṇayaḥ
athāśauce viśeṣo nirṇayāmṛte viśvarūpanibandhe- "āśvine śuklapakṣe tu prārabdhe navarātrake | śāvāśauce samutpanne kriyā kāryā kathaṃ budhaiḥ | sūtake vartamāne ca tatrotpanne sadā
budhaiḥ | devīpūjā prakartavyā paśuyajñavidhānataḥ | sūtake pūjanaṃ proktaṃ dānaṃ caiva viśeṣataḥ
devīmuddiśya kartavyaṃ tatra doṣo na vidyate”

17.3.p1

iti kālādarśa viṣṇurahasye'pi“pūrvasaṅkalpitaṃ yacca vrataṃ suniyatavrataiḥ | tatkartavyaṃ naraiḥ śuddhaṃ dānārcanavivarjitam” iti
gauḍanibandhe | tithitattve'pyuktam | āśvinakṛṣṇanavamyādiśuklapratipadādi, ṣaṣṭhyādi,
saptamyādi, caikaṃ karma | ataśca madhye aśaucapātepi na doṣaḥ || ‘saṅkalpo vratasatrayoḥ’
iti viṣṇūkteriti || ārabdhaṃ svayameva kāryam | anārabdhaṃ tvanyena kārayediti divodāsaḥ || rajasvalā tvanyena kārayediti sūtakādivādiśeṣavacanābhāvāt || strīṇāṃ ca
navarātre tāmbūlādicarvaṇaṃ bhavati || taduktaṃ vratahemādrau gāruḍe-“gandhālaṅkāratāmbūlapuṣpamālāvilepanam | upavāse na duṣyanti dantadhāvanamañjanam” iti || etatsabhākaॉpavāsaviṣayam || anyaścātra viśeṣaḥ paribhāṣāyāmuktaḥ
upāṅgalalitāvratanirṇayaḥ
āśvinaśuklapañcamyāmupāṅgalalitāvrataṃ mahārāṣṭreṣu prasiddham || tatra yadyapi kathāyāṃ
kālaviśeṣo noktastathāpi-‘rātrau jāgaraṇaṃ kuryādgītavāditranisvanaiḥ’ iti rātrau jāgarokteḥ śaktipūjāyā rātrau prāśastyācca rātrivyāpinī grāhyeti kecit || vastutastu
vacanaṃ vinā rātripūjāyāṃ mānābhāvāt jāgarasya cāṅgatvādvayugmavākyāt | “bhuktvā jāgaraṇe nakte candrādyarghyavrate tathā | tārārātreṣu sarveṣu rātriyogo viśiṣyate” iti || kālahemādrau vacanācca pūrvaviddhā grāhyā || rātriśabdaḥ pūrvaviddhāvacana iti hemādriḥ | asya ca
bhuktvā jāgaraṇārūpatvāditi sādhu pratīmaḥ || bhuktvā jāgaraṇaṃ yatretyekaṃ padaṃ, tasmin vrate

17.3.p2

ityarthaḥ || anyathā bhuktvetyasaṅgateḥ | divodāsīyepyevam || sarasvatyāvāhananirṇayaḥ

Linked texts (1)