Nirnayasindhu 22.3
Nirṇayasindhu 22.3
- Language
- Sanskrit
22.3
iti brāhmanāmnā likhitaṃ vacanaṃ yacca
rudrayāmale iti vadanti- "aṣṭamyā saha kāryā syānnavamī pāraṇādine | yo mohāddaśamīvedho navamyāṃ caṇḍikāṃ yajet || pāraṇaṃ ca prakuryādvai tasya puṇyaṃ nirarthakam | navamyāṃ
pāritā devī kulavṛddhiṃ prayacchati || daśamyāṃ pāritā devī kulanāśaṃ karoti vai| tasmāttu
pāraṇaṃ kuryānnavamyāṃ vibudhādhipa"
22.3.p1
ityādīni || tāni yadi samūlāni tadā
lohābhisārika nandādivratacatuṣṭayaviṣayāṇi | tasyā'ṣṭamīparyantamevokterityuktaṃ prāk
anyathā mahāṣṭamyāṃ paraviddhāyāṃ tā ( pā ) raṇāvidhāne pūrvanibandhairvirodho durvāraḥ syāt
yāni tu kaiścillikhitāni navamyāṃ pāraṇāvidhāyakāni vacanāni tāni hemādryādiviruddhatvānnirmūlāni || samūlatvepi yadā dinadvaye navamī, tadā dvitīyadina upoṣya tithyante
pāraṇā na kiṃ tu navamīmadhye kāryetyevaṃ neyāni śivarātripāraṇāvat || atra kecitpāraṇāhe sūtakādiprāptau tadatikramya pāraṇāṃ kuryādityāhuḥ || tanmandam || "kāmyopavāse
prakrānte tvantarā mṛtasūtake | tatra kāmyavrataṃ kuryāddānārcanavivarjitam” iti mādhavīye
kaurmokteḥ || "vratayajñavivāheṣu śrāddhe home'rcane jape | prārabdhe sūtakaṃ na syādanārabdhe tu
sūtakam”
iti viṣṇuvacanāccāśaucamadhyepi tatkarttavyatāvagateḥ || pāraṇāntatvādvratasya || prārambhastu
tenaivoktaḥ “prārambho varaṇaṃ yajñe saṅkalpo vratasatrayoḥ | nāṃdīmukhaṃ vivāhādau śrāddhe pākaparikriyā” iti || rudrayāmalepi-“sūtake pāraṇaṃ kuryānnavamyāṃ homapūrvakam | tadante bhojayedviprān dānaṃ dadyācca śaktitaḥ” iti || tadante sūtakānte evaṃ strībhirapi rajodarśanamadhye karttavyameva pāraṇam|‘saṃpravṛttepi rajasi na tyājyaṃ dvādaśīvratam’iti mādhavīye ṛṣyaśṛṅgavacanāt
dvādaśīvratamityupalakṣaṇam || “prārabdhadīrghatapasāṃ nārīṇāṃ yadrajo bhavet | na tatrāpi vratasya
syāduparodhaḥ kadācana” iti | tatraiva satyavratavacanāt || kiṃ ca | ekādaśyādau pañcaṣāśaucapāte māsānte pāraṇāpattiḥ || māsopavāsānte pañcaṣāśaucapāte jīvanāsambhavaśca || yattu“niyamasthā yadā nārī prapaśyedantarā rajaḥ | upoṣyaiva tu tā rātrīḥ snātvā śeṣaṃ caredvratam”
ityāṅgirovacanam | yacca hārītavacanam-“niyamasthā vratasthā strī rajaḥ paśyetkathañcana
trirātraṃ tu kṣipedūrdhvaṃ vrataśeṣaṃ samāpayet ||” tadvidhavopavāsaviṣayam || tāsāṃ tatra bhojananiṣedhāditi kaiṃcit || vayaṃ tu prāguktasatyavratavacane dīrghatapasāmiti viśeṣaṇopādānād
dvādaśīvyatiriktasakalaikāhopavāsaviṣayo'yaṃ niṣedhaḥ| trirātranavarātrādidīrghavrateṣu tu rajomadhye pāraṇā iti brūmaḥ || āśaucamadhye sarvāpi pāraṇā bhavati prāguktakaurmavacanāditi
siddham atha copavāsapāraṇāānirṇayaḥ sarvavrateṣu boddhavya ityalaṃ bhūyasā
daśamyāṃ devīvisarjananirṇayaḥ
daśamyāṃ devīṃ visarjayet || taduktaṃ durgābhaktitaraṃgiṇyāṃ devīpurāṇe--“tataḥ prātaḥ pūjayitvā daśamyāṃ vidhipūrvakam | saṃpreṣaṇaṃ tu kartavyaṃ gītavāditraniḥsvanai || rūpaṃ dehi
yaśo dehi bhagaṃ bhavati dehi me | putrāndehi dhanaṃ dehi sarvakāmāṃśca dehi me || mahighni mahāmāye cāmuṇḍe muṇḍamālini | āyurārogyamaiśvaryaṃ dehi devi namostu te
22.3.p2
iti saṃprārthya devīṃ tu tataścotthāpayedbudhaḥ | uttiṣṭha devi caṇḍeśi śubhāṃ pūjāṃ pragṛhya ca || kuruṣva mama kalyāṇamaṣṭābhiḥ śaktibhiḥ saha | gacchagaccha paraṃ sthānaṃ svasthānaṃ
Linked texts (1)
- Navarātrapradīpa — Nandapaṇḍita 1543, Sanskrit