Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 29.4

Nirṇayasindhu 29.4

Language
Sanskrit

29.4

iti
dvitīyādyṛtuṣu niyamāḥ
dvitīyādyṛtuṣu tanniyamānāha madanapārijāte dakṣaḥ-“ añjanābhyañjane snānaṃ pravāsaṃ dantadhāvanam | na kuryātsārttavā nārī grahāṇāmīkṣaṇaṃ tathā || atrirāpi-“varjayenmadhu māṃsaṃ
ca pātre kharve ca bhojanam | gandhaṃ mālyaṃ divāsvāpaṃ tāmbūlaṃ cāsyaśodhanam || dagdhe
śarāve bhuñjīta peyaṃ cāñjalinā pivet ||” madanaratne hārītaḥ-' rajaḥ prāptā cedadhaḥ
śayīta bhūmau kārṣṇāyase pāṇau mṛnmaye vāśrīyāt' iti || viṣṇudharme-“āhāraṃ gorasānāṃ ca puṣpālaṃkāradhāraṇam | añjanaṃ kaṃkataṃ dantāḥ pīṭhaśayyādhirohaṇam || agnisaṃsparśanaṃ caiva varjayecca dinatrayam ||”
ṛtoḥ pūrvastrīgamananiṣedhaḥ
tathā prathamarttoḥ pūrvaṃ strīgamanaṃ na kāryam-“ prāgrajodarśanātpatnīṃ neyādgatvā patatyadhaḥ
vyarthīkāreṇa śukrasya brahmahatyāmavāpnuyāt ||” iti tatraivāśvalāyanokteḥ
tatra ṛtvanṛtvorapi gamanam
tatra ṛtau gamanamāha yājñavalkyaḥ-‘ ṣoḍaśartuniśāḥ strīṇāṃ tāsu yugmāsu saṃviśet '
iti || anṛtāvapyāha gautamaḥ-‘ṛtāvupeyātsarvatra vā pratiṣiddhavarjam ' iti || manuḥ“ṛtuḥ svābhāvikaḥ strīṇāṃ rātrayaḥ ṣoḍaśa smṛtāḥ | tāsāmādyāścatasrastu ninditekādaśī tu yā || trayodaśī ca śeṣāḥ syuḥ praśastā daśa rātrayaḥ ||” madanaratne devalaḥ“tasmāttrirātraṃ cāṇḍālīṃ puṣpitāṃ parivarjayet ||”
tatra tithyādinirṇayaḥ
tatra tithyādīnāha śrīdharaḥ-“ ṣaṣṭhyaṣṭamīṃ paṃcadaśīṃ caturthī caturdaśīmapyubhayatra hitvā
śeṣāḥ śubhāḥ syustithayo niṣeke vārāḥ śaśāṅkārkasitendujānām ||” ubhayatra pakṣadvaye
āryo guruḥ || sitaḥ śukraḥ || indujo budhaḥ || “viṣṇupajeśaravimitrasamīrapauṣṇamūlottarāvarugabhāni niṣekakārye | pūjyāni puṣyavasuśītakarāśvicitrādityāśca madhyamaphalāviphalāḥ syuranye” || viṣṇuvādidaivatyanakṣatrāṇyupakrāntāni ratnamālāyām-“ bheśā
dasrayamānidhātṛśaśinaḥ śarboditirvākpatiḥ kadrūjāḥ pitaro bhagoryamaravitvāṣṭrāhvayā
mārutaḥ | śakrāgnī tvatha mitra indranirṛtī toyaṃ ca viśve vidhirgovindo vasavombupājacaraṇāhirbudhnyapūṣāmidhāḥ ||” uttarāśabdenottarātrayam || atra mūlasya pūjyatvamuktam
yājñavalkyena tu-‘ evaṃ gacchanstriyaṃ kṣāmāṃ maghāṃ mūlaṃ ca varjayet ’ ityuktam || tena
pūrvatra mūlaṃ cintyam || atra-‘ samāsu putrā viṣamāsu kanyā ’ iti jñeyaṃ ‘yugmāsu putrā
jāyante striyo'yugmāsu rātriṣu’ iti hemādrau śaṅkhokteḥ || tatrāpyuttarottarāḥ praśastāḥ
tadāhāpastambaḥ-‘tatrāpyuttarā praśastā’ iti || tatraiva vyāsaḥ-“rātrau caturthyāṃ putraḥ
syādalpāyurdhanavarjitaḥ | pañcamyāṃ putriṇī nārī ṣaṣṭhyāṃ putrastu madhyamaḥ || saptamyāṃ
saprajā yoṣidaṣṭamyāmeśvaraḥ pumān | navamyāṃ subhagā nārī daśamyāṃ pravaraḥ sutaḥ| ekādaśyāmadharmā strī dvādaśyāṃ puruṣottamaḥ | trayodaśyāṃ sutā pāpā varṇasaṅkarakāriṇī || dharmajñaśca kṛtajñaśca ātmavedī dṛḍhavrataḥ | prajāpatiścaturdaśyāṃ pañcadaśyāṃ pativratā || āśrayaḥ
sarvabhūtānāṃ ṣoḍaśyāṃ jāyate pumān”

Linked texts (7)