Nirnayasindhu 34.3-4
Nirṇayasindhu 34.3-4
- Language
- Sanskrit
34.3-4
iti payaḥ
pibet || tithitattve skānde-“khaṇḍanaṃ nakhakeśānāṃ maithunādhvagamau tathā | āmiṣaṃ kalahaṃ
hiṃsāṃ varṣavṛddhau vivarjayet ”
tatraiva dīpikāyām-“kṛtāntakūjayorvāre yasya janmatithirbhavet | anukṣayogasaṃprāptau vighnastasya padepade || ” kṛtāntaḥ śaniḥ-‘tasya sarvauṣadhisnānaṃ gurudevāgnipūjanam ||’ vṛddhamanuḥ-“mṛte janmani saṃkrāntau śrāddhe janmadine tathā | aspṛśyasparśane caiva na snāyāduṣṇavāriṇā || ” atra janmatithigaidayikī grāhyā || “yugādyā varṣavṛddhiśca saptamī pārvatīpriyā | raverudayamīkṣante na tatra tithiyugmatā ” iti kṛtyatattvārṇave vacanāt || viśeṣo
matkṛtaśūdradharme jñeyaḥ
atha kaṭisūtram
prayogapārijāte brāhme-"pratisaṃvatsarāntarkṣaṃ vakṣye nṛṇāṃ vidhiṃ param | dattvā gobhūhiraṇyādi tathā svarṇādinirmitam || badhnīyātkaṭisūtraṃ ca vāsaḥ saṃgṛhya nūtanam | dūrvāṃkuraistathājyena caruṇā vā pinākinam | āyuṣyahomaṃ kṛtvā ca tarpayetpitṛdevatāḥ”
atha caulam
prayogapārijāte ṣaḍguruśiṣyaḥ-"jātādhikārājjanmādi tṛtīye de tu caulakam | ādye'bde
kurvate kecitpañcame'bde dvitīyake || upavītyāsahaiveti vikalpāḥ kuladharmataḥ ||” bṛhaspatiḥ-"tṛtīye'bde śiśorgarbhājjanmato vā viśeṣataḥ | pañcame saptame vāpi striyāḥ
puṃsopi vā samam”
tatraiva nāradaḥ-"janmatastu tṛtīyebde śreṣṭhamicchanti paṇḍitāḥ | pañcame saptame vāpi
janmatau madhyamaṃ bhavet || adhamaṃ garbhataḥ syāttu navamaikādaśepi vā” iti || pārijāte
bṛhaspatiḥ-"uttarāyaṇe sūrye viśeṣātsaumyagolake | śuklapakṣe śubhaṃ proktaṃ kṛṣṇapakṣe
śubhetarat || aśubhontyatribhāgaḥ syātkṛṣṇapakṣe tridhā kṛte ||": tatraiva vasiṣṭhaḥ-"dvitripañcamasaptamyāmekādaśyāṃ tathaiva ca | daśamyāṃ ca trayodaśyāṃ kāryaṃ kṣauraṃ vijānatā ||” nṛsiṃhīye-"ṣaṣṭhyaṣṭamī caturthī ca navamī ca caturdaśī | dvādaśī darśapūrṇe dve pratipaccaiva
ninditāḥ ||”
vasiṣṭhaḥ- "raveraṅgārakasyaiva sūryaputrasya caiva hi | ninditā divasāḥ kṣaure śeṣāḥ kāryakarāḥ
smṛtāḥ ||” jyotirnibandhe bṛhaspatiḥ- "pāpagrahāṇāṃ vārādau viprāṇāṃ śubhadaṃ ravau
kṣatriyāṇāṃ kṣmāsūnau viṭśūdrāṇāṃ śanau śubham || hastāśviviṣṇupauṣṇāśca śraviṣṭhādityapuṣya
bham | saumyacitre navakṣaure uttamā nava tārakāḥ || trīṇyuttarāṇi vāyavyaṃ rohiṇī vāruṇaṃ
tathā | kṣaure ṣaṇmadhyamāḥ proktāḥ śeṣā dvādaśa garhitāḥ || nidhane janmanakṣatre vaināśe
candrameḍaṣṭame | vipatkare vadhe kṣauraṃ pratyare ca vivarjayet
Linked texts (6)
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Jyotirnibandha (ed. Raṅganātha Śāstrī Vaidya) — Sanskrit
- Kālaprakāśikā — Nṛsiṃha, Sanskrit
- Bṛhajjyotiṣasāra — Bhavānī Śaṃkara, Sanskrit
- Śūdrakamalākara — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit
- Śūdradharmatattva — Kamalākarabhaṭṭa 1591, Sanskrit