Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 34.4-2

Nirṇayasindhu 34.4-2

Language
Sanskrit

34.4-2

” baudhāyanasūtram
'athopanatisya vratāni bhavanti nānyasyocchiṣṭaṃ bhuñjīta Putnam pitṛjyeṣṭhābhyāṃ na striyā
saha bhuñjīta madhumāṃsaśrāddhasūtakānnāni daśāsaṃdhinīkṣīraṃ chatrākaniryyāsau vilāpanaṃ gaṇānnaṃ
gaṇikānnamityeteṣu punaḥ saṃskāraḥ || ' pratiṣiddhadeśagamanamityeke, athāpyudāharanti"saurāṣṭrasiṃdhusauvīramavantīdākṣiṇāpatham | etāni brāhmaṇo gatvā punaḥ saṃskāramarhati"
punaḥsaṃskāranirṇayaḥ
atha punaḥsaṃskāraṃ vyākhyāsyāmo devayajanaprabhṛtyagnisukhātkṛtvā pālāśīṃ samidhamājyenā'ṅktavābhyādhāya vācayati || 'punastvādityā rudrā vasavaḥ0kāmāḥ svāheti' athāvratyaprāyaścitte juhoti yanma ātmano miṃdāmūt0 punaragniścakṣuradāditi dvābhyām | atha pakkājjahoti | 'sapta te agne samidhaḥ sapta jihvāḥ sapta0 | ghṛtena svāheti' athājyāhutīrupajuhoti-'yena devāḥ pavitreṇa iti tisṛbhiḥ anucchandasaṃ sviṣṭakṛtaprabhṛti siddhamādhenuvaradānāt' athāparamāparidhānātkṛtvā pālāśīṃ samidhamādhāyāthāvratyaprāyaścitte juhotyatha
vyāhatīrjuhoti | athāparo brāhmaṇavacanādeva sāvitryā śatakṛtvo ghṛtamabhimaṃtrya prāśya
kṛtaprāyaścitto bhavati | gurorvāpyucchiṣṭaṃ bhuñjītāthāpyudāharanti || 'vapanaṃ dakṣiṇādānaṃ
mekhalā daṇḍamajinabhaikṣyacaryāvratāni ca nivartante punaḥ saṃskārakarmaṇi' iti || āśvalāyanagṛhyepi-athopesapūrvasyetyādinā punaḥsaṃskāra uktaḥ tathā pitrādivyatirekeṇa brahmacāriṇaḥ pretakarmakaraṇe punarupanayanamityaparārkādayaḥ || tristhalīsetau-"karmanāśājalasparśātkaratoyāvilaṅghanāt | gaṇḍakībāhutaraṇāt punaḥ saṃskāramarhati ||"
gauḍāstu—'karatoyājalasparśātkarmanāśāvilaṃbanāt' iti paṭhanti || tanna || dānadharmeṣu
karatoyāsnāne prāśastyokteḥ | “karatoye sadā nīre saricchreṣṭheti viśrute | āplāvayasiṃ
pāpānāṃ pāpaṃ hara karodbhave" iti smṛtidarpaṇacandrikālikhitasnānamantrācca | parāśaraḥ" ajinaṃ mekhalā daṃḍo bhaikṣyacaryā vratāni ca | nivartante dvijātīnāṃ punaḥ saṃskārakarmaṇi||"
haradattastu-“ya ekaṃ vedamadhītyānyaṃ vedamadhyetumicchati | tasya punarupanayanaṃ tena prativedamupanayanaṃ kartavyam” ityāha | anye naitanmanyante ‘sarvebhyo vai vedebhyaḥ sāvitryanūcyate’
ityāpastambokteḥ tadvidhiḥ kārikāyāṃ-“vedāntaramadhītyaiva ṛgvedaṃ ye tvadhīyate | upanītiriyaṃ teṣāmalaṃkaraṇavarjitā || yadvā tadupanītasya prāyaścittaṃ yadā bhavet | kṛtākṛtaṃ
ca vapanaṃ medhājananameva ca || medhājanana sadbhāve vratacaryā bhavediha | anupravacanīyaśca tadbhāve dvayaṃ na hi || paridānaṃ na kāryaṃ syānnimittānantaraṃ tvidam | pūrvasyā vācayetsthāne
tatsaviturvṛṇīmahe”

34.4-2.p1

yattu hārītaḥ-‘dvividhāḥ striyaḥ brahmavādinyaḥ sadyovadhvaśca
tatra brahmavādinīnāmupanayanamagnīndhanaṃ vedādhyayanaṃ svagṛhe ca bhaikṣyacaryā iti | sadyovadhūnāmupanayanaṃ kṛtvā vivāhaḥ kāryaḥ' iti || tadyugāntaraviṣayaṃ-“purākalpeṣu nārīṇāṃ
mauñjībandhanāmiṣyate | adhyāpanaṃ ca vedānāṃ sāvitrīvācanaṃ tathā” iti yamokteḥ

Linked texts (3)