Nirnayasindhu 40.2-3
Nirṇayasindhu 40.2-3
- Language
- Sanskrit
40.2-3
”
jyotirnibandhe kātyāyanaḥ-“kule ṛtutrayādarvāṅ muṇḍanānna tu maṇḍanam | praveśānnirgamo neṣṭo na kuryānmaṅgalatrayam || kurvanti munayaḥ kecidanyasminvatsare laghu || laghu
vā guru vā kārya prāptaṃ naimittikaṃ tu yat || putrodvāhaḥ praveśākhyaḥ kanyodvāhastu nirgamaḥ
muṇḍanaṃ caulamityuktaṃ vratodvāhau tu maṅgalam || caulaṃ muṇḍanamevoktaṃ varjayenmaḍanātaparam
mauñjī cobhayataḥ kāryā yato mauñjī na muṇḍanam || abhinnavatsarepi syāttadahastatra bhedayet | abhede tu vināśaḥ syānna kuryādekamaṇḍape
saṃkaṭe tu kapardikārikāsu varāhamihiraśca-“udvāhya putrīṃ na pitā vidadhyātputryantarasyodvahanaṃ kadācit | yāvaccaturthaṃ dinamatra pūrva samāpya cānyodvahanaṃ vidadhyāt ||” kaśyapaḥ“mauñjībandhastathodvāhaḥ ṣaṇmāsābhyantarepi vā | putryudvāhaṃ na kurvīta vibhaktānāṃ na
doṣakṛt ||”
jyotirnibandhe-“vivāhamārabhya caturthimadhye śrāddhaṃ dinaṃ darśadinaṃ yadi syāt | vaidhavyamāpnoti tadāśu kanyā jīvetpatiścedanapatyatā syāt || tathā-“vivāhamadhye yadi cetkṣayāhastatra svamukhyāḥ pitaro na yānti | vṛtte vivāhe paratastu kuryācchrāddhaṃ svadhābhirnanu dūṣayanti ||” ‘svadhābhiḥ’ iti śruteśca
māsikaviṣaye kālahemādrau śāṭhyāyane-“pretaśrāddhāni sarvāṇi sapiṇḍīkaraṇaṃ tathā
apakṛṣyāpi kurvīta kartunāndīmukhaṃ dvijaḥ ||” vṛddhiṃ vināpakarṣe doṣamāha tatraivośanāḥ“vṛddhiśrāddhavihīnastu pretaśrāddhāni yaścaret | sa śrāddhī narake ghore pitṛbhiḥ saha majjati”
iti || medhātithiḥ-“pretakarmāṇyanirvartya carennābhyudayakriyām | ācaturthe tataḥ puṃsi
pañcame śubhadaṃ bhavet ||” smṛtyantare-“sapiṇḍīkaraṇādarvāgapakṛṣya kṛtānyapi | punarapyapakṛṣyante vṛddhadyuttaraniṣedhanāt ||”
smṛtisārātavalyām-“bhrātṛyuge svasṛyuge bhrātṛsvasṛyuge tathā | ekasminmaṇḍape caiva na
kuryānmaṇḍanadvayam ||” sodaraviṣayametat || yamaḥ-“ekodaraprasūtānāmekasmin vāsare
punaḥ | vivāhaṃ naiva kurvīta maṇḍanopari muṇḍanam ||” gārgyaḥ-“bhrātṛyuge svasṛyuge bhrātṛsvasṛyuge tathā | na kuryānmaṅgalaṃ kiṃcidekasminmaṇḍapehani || ekasminvāsare prāpte kuryādyamalajātayoḥ | kṣauraṃ caiva vivāhaṃ ca mauñjībandhanameva ca
Linked texts (3)
- Vārāhītantra — Sanskrit
- Jyotirnibandha (ed. Raṅganātha Śāstrī Vaidya) — Sanskrit
- Daśanirṇaya — Veṅkaṭanātha Vaidikasārvabhauma, Sanskrit