Nirnayasindhu 46.2-3

46.2-3

" iti || tato navāṃ
mūrtiṃ liṅgaṃ vā kṛtoktavidhinā sthāpayet || mūlaṃ tvagnipurāṇe spaṣṭam || iti
jīrṇoddhāraḥ
atha tulasīgrahaṇam
devayājñikakṛte smṛtisāre-“vaidhṛtau ca vyatīpāte bhaumabhārgavabhānuṣu | parvadvaye ca saṃkrāntau
dvādaśyāṃ sūtakadvaye || tulasīṃ ye vicinvanti te chindanti hareḥ śiraḥ ||" viṣṇudharmottare-"ravivāraṃ vinā dūrvāṃ tulasīṃ dvādaśīṃ vinā || jīvitasya vināśāya pravicinvīta
dharmavit ||" tathā-“saṃkrāntāvarkapakṣānte dvādaśyāṃ niśisandhyayoḥ | yaiśchinnaṃ
tulasīpatraṃ taiśchinnaṃ harimastakam ||" pādme-“dvādaśyāṃ tulasīpatraṃ dhātrīpatraṃ
ca kāttike | lunāti sa naro gacchedannirayānatigarhitān ||" rudrayāmale-“dvādaśyāṃ
ca divāsvāpastulasyavacayastathā | viṣṇoścaiva divāsnānaṃ varjanīyaṃ sadā budhaiḥ ||"
viṣṇudharme-“na chindyāttulasīṃ vipro dvādaśyāṃ vaiṣṇavaḥ kacit | devārthe tulasīcchedo
homārthe samidhāṃ tathā || indukṣaye na duṣyeta gavārthe tṛṇasya ca ||" grahaṇamantrastu
pādme-“tulasyamṛtajanmāsi sadā tvaṃ keśavapriye | keśavārthaṃ vicinvāmi varadā bhava
śobhane" iti
atha puṣpādeḥ paryuṣitatvam
pārijāte dakṣaḥ-‘samitpuṣpakuśādīnāṃ dvitīyaḥ praharo mataḥ ||' bhārgavārcane bhaviṣye“praharaṃ tiṣṭhate jātī karavīramaharniśam | tulasyāṃ vilvapatreṣu sarveṣu jalajeṣu ca || na paryuṣitadoṣo'sti mālākāragṛhepi ca ||” bṛhannāradīye-“varjyaṃ paryuṣitaṃ puṣpaṃ varjya paryuṣitaṃ
jalam || na varjyaṃ tulasīpatraṃ na varjyaṃ jāhnavījalam ||” tatraiva pādme-“tulasī paryuṣitā
naiva vilvaṃ tu tridināvadhi | padmaṃ pañcadināttyājyaṃ śeṣaṃ paryuṣitaṃ viduḥ”
skānde-“pālāśaṃ dinamekaṃ tu paṃkajaṃ ca dinatrayam | pañcāhaṃ vilvapatraṃ ca daśāhaṃ tulasīdalam ||” padārthādarśa bopadevastvanyathāha-“vilvāpāmārgajātītulasiśamiśatāketakībhṛṅgadūrvāmandāmbhojā hi darbhā munitilatagarabrahmakahāramallyaḥ | campāśvārātikumbhīdmanamaruvakābilvatohāniśastāṃstriṃśa 30 trye 3 kā 1 ye 6 rī 6 śo 11 dadhi 4
nidhi 9 vasu 8 bhū 1 bhū 1 yamā 2 bhūya evam ||” asyārthaḥ-śatā śatāvarī | mandaḥ
mandāraḥ | ahirnāgakeśaraḥ | muniragastyaḥ | aśvārātiḥ karavīraḥ | kumbhīpāṭaleti kaidevanighaṇṭuḥ || arayaḥ ṣaṭ | īśā ekādaśa | udadhayaścatvāraḥ | nidhayo nava | vasavo'ṣṭau
bhūḥ ekaḥ | yamau dvau | vilvamārabhyā'hiparyantaṃ gaṇayitvā darbhamārabhya punastriṃśadādigaṇayedityarthaḥ || etaddinottaraṃ paryuṣitānītyarthaḥ
ṭoḍarānande skānde damanamupakramya- "tasya mālā bhagavataḥ paramaprītikāriṇī | śuṣkāparyuṣitā vāpi na duṣṭā bhavati kvacit ||" tithitattve mātsye- "vilvapatraṃ ca māghyaṃ ca
tamālāmalakīdale | kahlāraṃ tulasīṃ caiva padmaṃ ca munipuṣpakam || etatparyuṣitaṃ na syātkuśāśca kalikāstathā ||” smṛtisārāvalyām- "jalajānāṃ ca sarveṣāṃ patrāṇāmahatasya ca
kuśapuṣpasya rajatasuvarṇakṛtayorapi || na paryuṣitadoṣosti tīrthatoyasya caiva hi | mukulairnārcayeddevaṃ paṃkajairjalajairvinā