Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 49.6

Nirṇayasindhu 49.6

Language
Sanskrit

49.6

” kamaṇḍaluḥ-‘sodakaṃ ca kamaṇḍalum’ ityuktaḥ, mṛnmayo vā
dattā ūḍhāḥ|“ ūḍhāyāḥ punarudvāhaṃ jyeṣṭhāṃśaṃ govadhastathā| kalau pañca na kurvīta bhrātṛjāyāṃ
kamaṇḍalum ” iti hemādrau vacanāt || ūḍhāyāḥ-‘parapuruṣasaṃyogānmṛte deyeti kecana '
ityādibhirvivāhyatoktā
hemādrau brāhme-“gotrānmātuḥ sapiṇḍācca vivāhoṃ govadhastathā | narāśvamedhau madyaṃ ca kalau
varjya dvijātibhiḥ || ” gotrādgotrajāyāḥ pitṛṣvasuḥ mātṛsapiṇḍāt mātulāntatkanyayāvivāhaḥ kalau na kāryaḥ || tena yāni tadvidhāyakāni, tāni yugāntaraviṣayāṇi || tathā
vyāsaḥ-“tṛtīyāṃ mātṛtaḥ kanyāṃ tṛtīyāṃ pitṛtastathā || śulkena codvahiṣyanti viprāḥ
pāpavimohitāḥ ” || iti kalau tannindāmāha || mātṛtastṛtīyāṃ mātulakanyāmityarthaḥ
uktaṃ caitat prāk || ' madyaṃ strībhyaśca surāmācāmam ' ityādinā vihitamapi varjyam
hemādrau ādityapurāṇe-“vidhavāyā prajotpattau devarasya niyojanam | bālāyāḥ kṣatayonyāstu vareṇānyena saṃskṛtiḥ || kanyānāmasavarṇānāṃ vivāhaśca dvijanmabhiḥ | ātatāyidvijāgryāṇāṃ dharmayuddhena hiṃsanam || dvijasyānyau tu nauyātuḥ śodhitasyāpi saṃgrahaḥ | satradīkṣā ca sarveṣāṃ kamaṇḍaluvidhāraṇam || mahāprasthānagamanaṃ gosaṃjñaptiśca gosave | sautrāmaṇyāmapi surāgrahaṇasya ca saṃgrahaḥ || agnihotrahavanyāśca leho līḍhāparigrahaḥ | vṛttasvādhyāyasāpekṣyamadyasaṅkocanaṃ tathā || prāyaścittavidhānaṃ ca viprāṇāṃ maraṇāntikam | saṃsargadoṣaḥ steyānyamahāpātakāniṣkṛtiḥ

49.6.p1

saṃsargadoṣaḥ- 'tatsaṃsargī ca pañcamaḥ |'

49.6.p2

ityuktaḥ || steyaṃ ca tadanyāni mahāpātakāni brahmahatyāsurāpānagurutalpāni trīṇi | teṣāṃ kāmakṛtānāṃ maraṇāṃntikaṃ prāyaścittaṃ viprāṇāṃ kalau netyarthaḥ

Linked texts (7)