Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 57.2-3

Nirṇayasindhu 57.2-3

Language
Sanskrit

57.2-3

” tena ye taptamudrādividhayaste śūdraviṣayāḥ iti || pṛthvīcandrodaye- 'śivakeśavayoraṅkān śūlacakrādikān dvijaḥ | na dhārayeta matimān vaidika
vartmani sthitaḥ ||” ityāśvalāyanokteśca nṛtyaṃ codarādyarthaṃ niṣiddhamiti śrīdharasvāmī
anyepi niṣiddhā nibandheṣu jñeyā iti dik || atra viprāṇāṃ grāhyatvoktyaiva tadvarjyānāṃ
niṣedhe siddhe punarvarjyaparigaṇanaṃ niṣiddhavarjyanirgaṇaprāptyarthamiti vijñāneśvaraḥ
atha vipranimantraṇam
candrikāyāṃ vārāhe-“vastraśaucādi karttavyaṃ śvaḥkarttāsmīti jānatā | sthānopalepanaṃ kṛtvā
tato viprānnimantrayet || dantakāṣṭhaṃ ca visṛjedbrahmacārī śucirbhavet ||” tatraiva pracetāḥ“dakṣiṇaṃ caraṇaṃ vipraḥ savyaṃ vai kṣatriyastathā | pādāvādāya vaiśyo dvau śūdraḥ praṇatipūrvakam ||” bṛhaspatiḥ- “upavītī vrato bhūtvā devārthe tu dvijottamān | apasavyena pitrye'tha
svayaṃ śiṣyothavā sutaḥ ||” pracetāḥ- “savarṇaṃ preṣayeddāsa dvijānaṃ tu nimantraṇe ||” pṛthvīcandrodaye skānde- “rājakārye niyuktasya vandhaninagrahavartinaḥ | vyasaneṣu ca sarveṣu śrāddhaṃ
vipreṇa kārayet ||”
candrikāyāṃ yamaḥ- “abhojyaṃ brāhmaṇasyānnaṃ vṛṣalena nimantritam | tathaiva vṛṣalasyānnaṃ
brāhmaṇena nimantritam ||” tatraiva paiṭhīnasiḥ- 'sapta pañca dvau vā śrotriyānnimantrayet ||'
āśvalāyanasūtrepi - 'ekaikamekaikasya dvau dvau trīṃstrīnvā vṛddhau phalabhūyastvam ||' dvāviti
vṛddhiśrāddhe || gotamaḥ- 'navāvarān bhojayedayujo vā yathotsāham ||' yājñavalkyaḥ- “dvau
daive prāktayaḥ pitrye udagaikaikameva vā | mātāmahānāmapyevaṃ tantraṃ vā vaiśvadaivikam ||”
dīpakalikāyāṃ parāśaraḥ- “saṃpattāvarthapātrāṇāmekaikasya trayastrayaḥ | pitrāderbrāhmaṇāḥ
proktāścatvāro vaiśvadevike ||”
vṛddhayājñavalkyaḥ- “daśaikaṃ pañca vā viprān pārvaṇe viniyojayet ||” atra vaiśvadeve dvau
caturo vopaveśya pitrādīnāmekaikasya sthāne ekaṃ trīn pañca sapta nava vopaveśaye
diti niṣkṛṣṇorthaḥ || manuḥ- “dvau daive pitṛkṛtye trīnekaikamubhayatra vā bhojayetsusamṛddhopi na prasajjeta vistare || satkriyāṃ deśakālau ca śaucaṃ brāhmaṇasampadam
pañcaitānvistaro hanti tasmānneheta vistaram

Linked texts (3)