Nirnayasindhu 61.2-8
Nirṇayasindhu 61.2-8
- Language
- Sanskrit
61.2-8
” jābāliḥ-iṣṭamuṣṇaṃ haviṣyaṃ
ca dadyādannaṃ śanaiḥ śanaiḥ || vṛddhaśātātapaḥ-apekṣitaṃ yācitavyaṃ śrāddhārthamupakalpitam
na yācate dvijo mūḍhaḥ sa bhavet pitṛghātakaḥ ||' yattu yamaḥ-‘śrāddhe dvijo naiva dadyānna
yācennaiva dāpayet’ iti tadasampāditavastuviṣayamitiḥ hemādriḥ
hārītaḥ-“ūrdhvapāṇiśca vihasan saṃkrodho vismayānvitaḥ | bhugnapṛṣṭhaśca yadbhuṃkte na tatprīṇāti
vai pitṝn !!” pracetāḥ-“na spṛśedāmahastena bhuñjānonnaṃ kadācana | na pādau na śiro vasti
na padā bhājanaṃ spṛśet !!” śaṅkhaḥ-“śrāddhapaṅktau tu bhuñjāno brāhmaṇo brāhmaṇaṃ spṛśet
tadannamatyajan bhuktvā gāyatryaṣṭaśataṃ japetḥ!!” uśanāḥ-“bhojanaṃ tu niḥśeṣaṃ kuryātprājñaḥ
kathaṃcana | anyatra dadhnaḥ kṣīrādvā kṣaudrātsaktubhya eva ca !!” brāhme-‘na cāśrupātayejjātu
na śuṣkāṃ giramīrayet | na codvīkṣeta bhuñjānān ca kurvīta matsaram ||' yamaḥ‘svādhyāyaṃ śrāvayetsamyagdharmaśāstrāṇi caiva hi ||'
pracetāḥ-“bhuñjāneṣu tu vipreṣu ṛgyajuḥsāmalakṣaṇam | japedabhimukho bhūtvā pitryaṃ
caiva viśeṣataḥ || yajūṃṣi caiva rudraṃ ca rakṣoghnīrṛca eva ca ||” rakṣoghnīḥ kṛṇuṣva rakṣohaṇamityādyāḥ || tatraiva nigamaḥ- 'bhuñjatsu japet pāvamānīrudīratāmadhvannavatīśca ||'
annavatyaḥ pituṃnustoṣamiti || pṛthvīcandrodayeḥ bharadvājaḥ-“bhuñjāneṣu vipreṣu pramādātstravate gudam | pādakṛcchraṃ tataḥ kṛtvā anyaṃ vipraṃ niyojayet ||” kṣaṇapādyādisattvā
ityarthaḥ || vipravamane tatraiva dakṣaḥ- “nimantritastu yaḥ śrāddhe bhojane mukhaniḥsṛte
tadaiva homaṃ kurvīta svāgnau vipraḥ samāhitaḥ || prāṇādipañcabhirmantrairyāvadvātriṃśasaṃkhyayā
brāhmaṇastu tataḥ kṛtvā ghṛtaprāśanamācaret
Linked texts (3)
- Dharmasindhu — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- Dharmasindhusāra — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit