Nirnayasindhu 72.1.p1.3
Nirṇayasindhu 72.1.p1.3
- Language
- Sanskrit
72.1.p1.3
mādhavastu-“yastaiḥ saha sapiṇḍo'pi prakuryācchayanāśanam | bāndhavo vā paro vāpi sa
daśāhena śudhyati” iti bṛhaspatismṛteḥ śayanāsanādirūpaṃ saṃsargamāha || parāśaraḥ-“yadi
patnyāṃ prasūtāyāṃ dvijaḥ saṃparkamṛcchati | sūtakaṃ tu bhavettasya yadi vipraḥ ṣaḍaṅgavit ||”
pitṛvatsāpatnamātuḥ prāksnānādaspṛśyatvam | sūtikāsparśe tu yāvadāśaucam ‘anyāśca
mātarastaddvahaṃ na vrajanti ca’ iti brāhmokteriti śuddhitattvādayaḥ || tanna || tadgehaṃ gatvā
sūtikāṃ yadi na spṛśati, tadā spṛśyāḥ anyathā neti | tasyārthaḥ || karmānadhikāramāha
paiṭhīnasiḥ-“sūtikāṃ putravatīṃ viṃśatirātreṇa karmāṇi kārayenmāsena strījananīm’ || idamāśaucottaram || anyathā śūdrāyāḥ sapiṇḍānāmāśauce tadabhāvaḥ syādvidhyanuvādavirodhaśca
etacca somayāgādiśrautabhinnaparam|| ‘prajātāyāśca daśarātrādūrdhvaṃsnānāt’itikātyāyanokteḥ
vyāsaḥ-“prathame divase ṣaṣṭhe daśame caiva sarvadā | triṣveteṣu na kurvīta sūtakaṃ putrajanmani ||” putraśabdopatyamātraparaḥ || brāhme-“devāśca pitaraścaiva putre jāte dvijanmanām
āyānti tasmāttadahaḥ puṇyaṃ ṣaṣṭhaṃ ca sarvadā |” janane viśeṣaḥ prāguktaḥ || atra prayogapārijātaḥ-puṃprasave daśāhaḥ | rūpatye tu tryahaḥ | “puṃjanmani sapiṇḍānāṃ daśāhācchuddhiriṣyate | tryahādekodakānāṃ ca ekāhaṃ sūtakaṃ kvacit | strījanmani sapiṇḍānāṃ
sodakānāṃ tryahācchuciḥ | strīṣu tripuruṣaṃ jñeyaṃ saṃpiṇḍatvaṃ dvijottamāḥ” ityagnismṛterityāha
medhātithirapi-‘aprattānāṃ tu strīṇāṃ tripuruṣī vijñāyate’ iti vāsiṣṭhamuktvā ‘āśauce
Linked texts (3)
- Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Śūdrakamalākara — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit
- Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit