Nirnayasindhu 8.2-3

8.2-3

atra tyajeditivarjanasaṃkalparūpaḥ paryudāso jñeyaḥ| vratopakramāt || atra kecit 'śākākhyaṃ patrapuṣpādi' ityamarakośasya śakyate'śitumaneneti śāka iti kṣīrasvāminā vyākhyānāt
vyañjanamātrasya niṣedhamācakṣate || anye tu śākaśabdasya patrādidaśavidhaśāke yogarūḍhatvāt, yogācca rūḍherbalīyastvāt sūpādīnāmapi tyāgāpatteśca tat pratyācakṣate | tena-“mūlapatrakarīrāgraphalakāṃḍādhirūḍhakāḥ | tvak puṣpaṃ kavakaṃ ceti śākaṃ daśavidhaṃ smṛtam” || iti
kṣīrasvāminoktasya śākasya niṣedha iti || adhirūḍhakaḥ aṃkuraḥ || vastutastu-“tattatkālodbhavāḥ śākā varjanīyāḥ prayatnataḥ | bahubījamabījaṃ ca vikāri ca vivarjayet” || iti
bhaviṣyavacanāttatkālotpannānāṃ daśavidhaśākānāṃ niṣedhaḥ | atra tatkālodbhavajātīyatvaṃ vivakṣitam | tenātapādiśoṣitānāṃ varṣāntarodbhavānāmapi niṣedhaḥ | atra tatkālodbhavatvamātraṃ vivakṣitaṃ na tu tanmātrakālodbhavatvaṃ gauravāt | tenānyakālodbhavānāṃ tatkālodbhāvānāṃ ca bimbādīnāṃ niṣedhaḥ | atra tatkālodbhavā iti vīpsāvaśāt svasvakālodbhāvānāṃ sarveṣāṃ niṣedha iti niṣkarṣaḥ | bahubījamityanekabījamiti kecit | itarāvayavāpekṣayā bījāvayavā yatra bahavastadityanye || abījaṃ kandādi || vastutastu | idaṃ mahānibandhe ṣvabhāvānnirmūlameva || ācārapradīpe-“vṛntākaṃ ca kaliṅgaṃ ca bilvaudumbarabhiḥsaṭāḥ | udare yasya jīryaṃte tasya dūrataro hariḥ ” || tathāparākai devalaḥ-“ brahmacaryaṃ tathā
śaucaṃ satyamāmiṣavarjanam | vrateṣvetāni catvāri variṣṭānīti niścayaḥ ” || āmiṣāṇi
coktāni rāmārcanacaṃdrikāyāṃ pādme-“ prāṇyaṅgacūrṇaṃ carmāmbu jambīraṃ bījapūrakam | ayajñaśiṣṭamāṣādi yadviṣṇoraniveditam || dagdhamannaṃ masūraṃ ca māṃsaṃ cetyaṣṭadhāmiṣam | rucyaṃ
tattaddeśalabhyaṃ supte deve vivarjayet”