Smritiratnakara (Vitthalanatha) 2.p114.2
Smṛtiratnākara (Viṭṭhalanātha) 2.p114.2
- Language
- Sanskrit
2.p114.2
sā cedvikrayamāpannā dahatyāsaptamaṃ kulam || dānābhyañjanahomebhyo yadanyatkurute tilaiḥ | kṛmirbhavati viṣṭhāyāṃ karmaṇānena pāpakṛt || atra manuḥ-kāmamutpādya kṛṣyāṃ tu svayameva kṛṣīvalaḥ | vikrīṇīta tilān śuddhān dharmārthamacirasthitān || etadvinimayābhiprāyamiti, vyākhyātam | krītāḥ pratigṛhītāśca na vikreyāstilāḥ smṛtāḥ | iti niṣedhasmaraṇāt | tacca pratigṛhītatīlaviṣayamiti kecit | nāradaḥ-āpatsvapi hi kaṣṭāsu brāhmaṇasya na vārdhuṣam | bhrūṇahatyāṃ ca vṛddhiṃ ca tulayā samatolayat || atiṣṭhad bhrūṇahā kovyāṃ vārdhuṣiḥ samakampata | ato brāhmaṇasya kaṣṭāpatsvapi vārdhuṣikatvaṃ dūrato nirāsyam | āpadyapi na vārdhuṣyaṃ brāhmaṇasya vidhīyate | iti smṛteḥ | brāhmaṇavyatiriktaviṣaye paiṭhīnasiḥ-kāmaṃ tu pāpīyase dadyānna jyāyasīṃ vṛddhimupādadīta | tāmāha manuḥ-vasiṣṭhavihitāṃ vṛddhimutsṛjedvṛddhivardhanīm | aśītibhāgaṃ gṛhṇīyānmāsādvārdhuṣiko sadā || jīvedetena rājanyaḥ sarve vāpyanayaṃ gatāḥ | na tveva jyāyasīṃ vṛddhimabhimanyeta karhicit || anayaḥ āpat || yājñavalkyaḥ-aśītibhāgo vṛddhiḥ syānmāsi māsi sabandhake | varṇakramācca tadvitricatuḥpañcakamanyathā || anyathā abandhake | manuḥ-vṛddhau ca mātāpitarau sādhvī bhāryā sutaḥ śiśuḥ | apyakāryaśataṃ kṛtvā bhartavyā manurabravīt || yājñavalkyaḥ-rājāntevāsiyājyebhyaḥ sīdanniccheddhanaṃ kṣudhā| dambhihetukapāṣaṇḍabakavṛttīṃśca varjayet|| eṣāṃ lakṣaṇaṃ saṃjñāprakaraṇa evoktam | manuṣyāsau ca-dvijātibhyo dhanaṃ lipseta prakṛṣṭebhyo viśeṣataḥ | āpi vā jātimātrebhyo na tu śūdrātkathaṃcana ||
Linked texts (6)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vasiṣṭhadharmasūtra (ed. G. Bühler) — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Smṛtiratnākara — Veṅkaṭanātha, Sanskrit