Ashtadashasmriti 27: ( atha tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ |)
Aṣṭādaśasmṛti 27
- Language
- Sanskrit
( atha tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ |)
27.1
asamakṣaṃ tu daṃpatyorhotavyaṃ nartvigādinā | dvayorapyasamakṣaṃ hi bhavedadbhutamanarthakam
27.2
vihāyāgniṃ sabhāryaścetsīmāmullaṅghya gacchati | homakālātyaye tasya punarādhānamiṣyate
27.3
araṇyo ścyanāśāgnidāheṣvagni samāhitaḥ | pālayedupaśānte'sminpunarādhānamiṣyate
27.4
jyeṣṭhā cedbahubhāryasya aticāreṇa gacchati | punarādhānamatraika icchanti na tu gautamaḥ
27.5
dāhayitvā'gnibhirbhāryā sadṛśīṃ pūrvasaṃsthitām | pātraiścāgnimādadhyātkṛta dāro'vilambitaḥ
27.6
evaṃvṛttāṃ savarṇāṃ strīṃ dvijātiḥ pūrvasāriṇīm | dāhayitvo'gnihotreṇa yajñapātraiśca dharmavit
27.7
dvitīyāṃ caiva yaḥ patnīṃ dahedvaitānikāgnibhiḥ | jīvantyāṃ prathamāyāṃ tu brahmaghnena samaṃ hi tat
27.8
mṛtāyāṃ tu dvitīyāyāṃ yo'gnihotraṃ samutsṛjet | brahmojjhaṃ taṃ vijānīyādyasya kāmātsamutsṛjet
27.6-2
mṛtāyāmapi bhāryāyāṃ vaidikāgniṃ na hi tyajet | upādhinā'pi tatkarma yāvajjīvaṃ samāpayet
27.10
rāmo'pi kṛtvā sauvarṇī sītāṃ patnīṃ yaśasvinīm | īje yajñairbahuvidhaiḥ saha bhrātṛbhirarcitaiḥ
27.11
yo dahedagnihotreṇa svena bhāryā kathaṃcana | sa strī saṃpadyate tena bhāryā cāsya pumānbhavet
27.12
bhāryā maraṇamāpannā deśāntaragatā'pi vā | adhikārī bhavetputro mahāpātakini dvije
27.13
mānyā cenmriyate pūrvaṃ bhāryā pativimānitā | trīṇi janmāni sā puṃstvaṃ puruṣaḥ strītvamarhati
27.14
pūrvaiva yoniḥ pūrvāvṛtpunarādhānakarmaṇi | viśeṣo'trāgnyupasthānamājyāhutyaṣṭakaṃ tathā
27.15
kṛtvā vyāhṛtihomanta upatiṣṭheta pāvakam | aghyāyaḥ kevalāgneyaḥ kaste jārirmahānamaḥ
27.16
agnimīḍe'gna āyāhi agna āyāhi vītaye | tisro'gnirjotiriḥsargina dūtamagne mṛḍeti ca
27.17
ityaṣṭa vā''hutīhutvā yathāvidhyanupūrvaśaḥ | pūrṇāhutyādikaṃ karma anyatpūrvavadācareta
27.18
arayoranyamapyaṅgaṃ yāvattiṣṭhati pūrvayoḥ | na tāvatpunarādhānamanyāraṇyorvidhīyate
27.19
vinaṣṭaṃ suksuvaṃ nyubjaṃ pratyaksthālamudarciṣi | pratyagagraṃ ca muśale praharejjātavedasi
27.20
svayaṃ homāsamarthasya samīpamupasarpaṇam | tatrāpyasaktasya sataḥ śayanāccopaveśanam
27.21
hutāyāṃ sāyamāhutyāṃ durbalaścedgṛhī bhavet | prātarhomastadaiva syājjīveccecchvaḥ punarna vā
27.22
durbalaṃ snāpayitvā tu śuddhacailābhisaṃvṛtam | dakṣiṇāśirasaṃ bhūmau barhiṣmatyāṃ niveśayet
27.23
ghṛtenābhyuktamāsādya suvastramupavītinam | candanokṣitasarvāṅgaṃ sumanobhirvibhūṣayet
27.24
hiraṇyaśakalānyasya kṣiptvā chidreṣu saptasu | mukhyeṣvathāpidhāyainaṃ nirhareyuḥ sutādayaḥ
27.25
āmapātre'nnamādāya pretamagnipuraḥsaram | eko'nagacchannasyārdhamardhapathetsṛjedbhuvi
27.26
ūrdhvamodahanaṃ prāpta āsīno dakṣiṇamukhaḥ | savyaṃ jānvācya śanakaiḥ satilaṃ piṇḍadānavat
27.27
atha putrādinā''plutya kuryādārutrayaṃ mahat | bhūpradeśe śucau deśe paścādityādilakṣaṇe
27.28
tatrottānaṃ nipātyainaṃ dakṣiṇāśirasaṃ mukhe | ājyapūrṇāṃ sucaṃ dadyāddakṣiṇāgrāṃ nasi suvam
27.29
pādayoradharāṃ prācīmaraṇīmurasotarām | pārśvayoḥ śūrpacamase savyadakṣiṇayoḥ kramāt
27.30
muśalena saha nyubjamantarūruṃlūkhalam | tatrotrīlīkamatraiva anaśrunayano vibhīḥ
27.31
apasavyena kurvītadbhāgyutaḥ pitṛdiṅmukhaḥ | athāgni savyajānvakto dadyāddakṣiṇaśaḥ śanaiḥ
27.32
asmāttvamadhijāto'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ | asau svargāya lokāya svāheti yajurīrayan
27.33
evaṃ gṛhapatirdagdhaḥ sarvaṃ tarati duṣkṛtam | yaścainaṃ dāhayetso'pi prajāṃ prāpnotyaninditām
27.34
yathā sāyudhadhṛkpāntho hyaraṇyānyapi nirbhayaḥ | atikramyā''tmano'bhīṣṭaṃ sthānamiṣṭāṃśca vindati
evameṣo'gnimānyajñapātrāyudhavibhūṣitaḥ | lokānanyānatikramya paraṃ brahmaiva vindati
27.36
athānapekṣyatetpāpaḥ sarve eva śavaspṛśaḥ | snātvā sacailamācamya dadyu rasyodakaṃ sthale
27.37
gotranāmānuvākyaṃ te tarpayāmītyanantaram | dakṣiṇāgrānkuśānkṛtvā satilaṃ piṇḍadānavat
27.38
evaṃ kṛtodakānsamyaksarvāñśāḍvalasaṃsthitān | āplutya punarācāntānvadeyuste'nuyāyinaḥ
27.36-2
mā śokaṃ kurutāniṣṭye sarvasminprāṇadharmiṇi | dharmaṃ kuruta yatnena yo vaḥ saha gamiṣyati
27.40
mānuṣye kadalīstambhaniḥsāre sāramārgaṇam | karoti yaḥ sa saṃmūḍho jalabudbudasaṃnibhe
27.41
gantrī vasumati nāśamudadhirdeaivatāni ca | kenaprakhyaḥ kathaṃ nāśaṃ martyaloko na yāsyati
27.42
pañcadhā saṃbhṛtaḥ kāyo yadi pañcatvamāgataḥ | karmabhiścaśarīrotthaistatra kā paridevanā
27.43
sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ | saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam
27.45
śleṣma śru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato'vaśaḥ | ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ
evamuktvā vrajeyuste gṛhollāṃgghapuraḥsarāḥ | snānāgniḥ sparśanaṃ jyāśaiḥ śuddheyuritare kṛtaiḥ
27.46
evamevā''hitāgnestu pātranyāsādikaṃ bhavet | kṛṣṇājinādikañcātra viśeṣo'bhyuṃnoditaḥ
27.47
videśamaraṇe'sthīni āhṛtyābhyajya sarpiṣā | dāhayeddūrṣṇayā''cchādya pātranyāsādi pūrvavat
27.48
asthanāmalābhe parṇāni śaklānyukyā''vṛtā | bharjayedasthisaṃkhyāni tataḥ prabhṛti sūtakam
27.46-2
mahāpātakasaṃyukto daivātsyādagnimānyadi | putrādiḥ pālayedagnīnyukta ādoṣasaṃcayam
27.50
prāyaścittaṃ tataḥ kuryātkurvanvā mriyate yadi | gṛhaṃ nirvāpayecchrautamadhyasyetsaparicchadam
27.51
sādayedubhayaṃ vā'psu aṅgayo'gnirabhavadyataḥ | pātrāṇi dadyādviprāya dahedapsuveva vā kṣipet
27.52
anayaivā''vṛtā nārī dagdhavyā yā vyagrasthitā | agnipradānamantro'syā na yujya iti sthitiḥ
27.53
agninaiva dahedbhāryā svatantrāṃ patitāṃ na cet | taduttareṇa pātrāṇi dāhayetpṛthagantike
27.54
aparedyu stutīye vā asthanāṃ saṃcayanaṃ bhavet | yastatra vidhinā diṣṭa ṛṣibhiḥ so'dhunocyate
27.55
snānāntaṃ pūrvavatkṛtvā gavyena payasā tataḥ | saṃca yāsthīni sarvāṇi prācīnāvītyabhāṣyan
27.56
śamīpalāśaśākhābhyāmuddhṛtyoddhṛtya bhasmataḥ | ājyenābhyajya gavyena secayedgandhavāriṇā
27.57
mṛtpātrasaṃpuṭe kṛtvā sūtreṇa pariveṣṭya ca | śrabhraṃ khātvā śucau bhūmau nikhaneddakṣiṇāmukhaḥ
27.58
pūrayitvaḥ'vaṭaṃ paṅkapiṇḍaṃ śennālasaṃpuṭam | dattvopari samaṃ śeṣaṃ kuryātpūrvāhṇa karmaṇā
27.56-2
evamevāgṛhītāgneḥ pretasya vidhiriṣyate | strīṇāmivāgnidānaṃ syādathāto'nukta ucyate
27.60
sūtake karmaṇāṃ tyāgaḥ saṃdhyādīnāṃ vidhīyate | homaḥ śraute tu kartavyaḥ śuṣkānnenāpi vā phalaiḥ
27.61
akṛtaṃ hāvayetsmārte tadabhāve kṛtākṛtam | kṛtaṃ vā hāvayeddhamanā rambhavidhānataḥ
27.62
kṛtamodanasaktvrādi taṇḍulādi kṛtākṛtam | vrīhyādi vā kṛtaṃ proktamiti havyaṃ tridhā budhaiḥ
27.63
sūtake ca pravāse vā śaktau vā śrāddhabhojane | evamādinimitteṣu hāvayedveti yojayet
27.64
na tyajetsūtake karma brahmacārī svakaṃ kacit | na dīkṣieyātparaṃ yajñe na kṛcchādi tapaścaran
27.65
pitaryapi mṛte naiṣāṃ doṣo bhavati kahiṃcit | āśaucaṃ karmaṇo'nte syāttryahaṃ vā brahmacāriṇaḥ
27.66
śrāddhamagnimataḥ kāryaṃ dāhadekādaśe'hani | pratyābdikaṃ prakurvīta pramītāhani sarvadā
27.67
dvādaśa pratimāsyāni ādyaṃ ṣāṇmāsike tathā | sapiṇḍīkaraṇaṃ caiva etadvai śrāddhaṣoḍaśam
27.68
ekāhena tu ṣaṣmāsā yadā syurapi vā tribhiḥ| nyūnāḥ saṃvatsarāścai va syātāṃ ṣāṇmāsike tathā
27.66-2
yāni pañcadaśā''dyāni aputrasyetarāṇyapi | ekasminnahi deyūni jāyante'sya yathoditāḥ
27.70
na yoṣāyaḥ patirdadyādaputrāyā api kvacit | na putrasya pitā naiva nānujasya tathā'grajaḥ
27.71
ekādaśe'hni nirvartya arvāgdarśādyathāvidhi | prakurvītāgnimānputro mātāpitroḥ sapiṇḍatām
27.72
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ na dadyātpratimāsikam | ekoddiṣṭavidhānena dadyādityāha gautamaḥ
27.74
karṣa samanvitaṃ muktvā tathā''dyaṃ śrāddhaṣoḍaśam | pratyābdikaṃ tu śeṣeṣu piṇḍāḥ syuḥ ṣaḍiti sthitiḥ
arthe'kṣayyodake caiva piṇḍadāne'vanejane | tantrasya tu nivṛttiḥ syātsvadhāvācana eva ca
27.75
brahmadaṇḍādiyuktānāṃ yeṣāṃ nāstyagnisatkriyā | śrāddhādisatkriyābhājo na bhavantīha te kvacit
27.76
mantrāṅgāye'gna ityetatpañcakaṃ lāghavārthibhiḥ | paṭhyate tatprayoge syānmantreṇa mantratriṃśatim
27.77
agneḥ sthāne vāyucandrasūryā bahuvadūhya ca | samastya pañcamīsūtre catuścaturiti śruteḥ
27.78
prathame pañcake pāpī lakṣmīriti padaṃ bhavet | ape pañcasu mantreṣu iti yajñavido viduḥ
27.79
dvitīye tu patighnī syādaputreti tṛtīyake | caturthe tvapasicyeti idama| hutiviṃśakam
27.80
dhṛtihome na prayuñjyādyo nāmasu tathā'ṣṭasu | caturthīmadhya incetadronāma na hi hūyate
27.81
laṃtāpapraplavo vṛdhnaḥ śṛṅgeti parikīrtyate | pativratā vratavatī brahmabandhustathā śrutaḥ
27.82
śilāḍu nīlamityuktaṃ granthastavaka ucyate | kapuṣpikāmitaḥ keśānmūrdhni paścātkapucchalam
27.83
śvāvicchalākā śalalī tathā vīrataraḥ śaraḥ | tilataṇḍulasaṃparkakṛśaraḥ so'bhidhīyate
27.84
nāmadheye munivasupiśācā bahuvatsadā | yakṣāśca pitaro devā yaṣṭavyāstithidevatāḥ
27.85
āgneyādye'tha sārpādye viśākhādye tathaiva ca | āṣāḍhādye dhaniṣṭhādye aśvinyādye tathaiva ca
27.86
dvaṃdvānyetāni vahvanyṛkṣāṇāṃ juhuyātsadā | dvaṃdvadvayaṃ vivacchedyamavaśiṣṭānyathaikavat
27.87
devatāsvapi hūyante bahuvatsarpiṣi trayaḥ | devāśca vasavaścāpi dvivaddevāśvinau sadā
27.88
brahmacārī samādiṣṭo guruṇā vratakarmaṇi | bāḍhamomiti ca brūyāttattathaivānupālayet
27.89
saśikhaṃ vapanaṃ kāryamāsnānabrahmacāriṇām | āśarīravimokṣāya brahmacaryaṃ na cedbhavet
27.90
vapanaṃ nāsya kartavyamarvāggodānikavratāt | vratino vatsaraṃ yāvatṣaṇmāsāniti gotamaḥ
27.91
na gātrotsādanaṃ kuryādanāpadi kadācana | jalakrīḍāmalaṃkāraṃ vratī daṇḍa ivā''plavet
27.62-2
devatānāṃ viparyāsa juhotiṣu kathaṃ bhavet | sarvaprāyaścittaṃ hutvā krameṇa juhuyātpunaḥ
27.93
saṃskārā atipadye ransvakālācca kathaṃcana | hutvaiva deva kartavyā ye tūpanayanādadhaḥ
27.94
aniṣṭvā navayajñena navānnaṃ yo'tti kāmataḥ | vaiśvānaraścarustasya prāyaścittaṃ vidhīyate
27.95
caruḥ samaśanīyo yastathā goyajñakarmaṇi ṛṣabhotsarjane caiva āśvayajñe tathaiva ca
27.96
śrāvaṇyāṃ ca pradope yaḥ kṛṣyārambhe tathaiva ca | kathameteṣu nirvāpāḥ kathaṃ caiva juhotayaḥ
27.67-2
devatāsaṃkhyayā gṛhya nirvāpāṃstu pṛthakpṛthak | tūṣṇīṃ dvairevagṛhṇīyāddhomaścāpi pṛthakpṛthak
27.98
yāvatā homanirvṛttirbhavedyā yatra kīrtito | śeṣaṃ caiva bhavetkiṃcittāvantaṃ nirvapeccarum
27.99
carusamaśanīya tu pitṛyajñe carau yathā | hotavyaṃ mekṣaṇenānya upastīrṇābhidhāritaḥ
27.100
kālaḥ kātyāyanenokto vidhiścaiva samāsataḥ vṛṣotsarge yato nātra gobhilena tu bhāṣitaḥ
27.101
pāribhāṣika eva syātkālo govārttāyajñayoḥ | anyasyānupadeśācca svastvārohaṇasya ca
27.102
athavā mārgapālye'hni kālo goyajñakarmaṇaḥ | nīrājane'hni vā'śvānāmiti tantrāntare vidhiḥ
27.103
śaradvasantayoḥ kecidanvayajñaṃ pracakṣate | dhānyapākavaśādanye śyāmāko vaninaḥ smṛtaḥ
27.104
āśvayujyāṃ tathā kuryyāṃ vāstukarmaṇi yājñikāḥ| yajñārthaṃstvavettāro homamevaṃ pracakṣate
27.105
dve pañca krameṇaitā havirāhutayaḥ smṛtāḥ | śeṣā ājyena hotavyā iti kātyāyano'bravīt
27.106
payo yadājyasaṃyuktaṃ tatpṛṣātaka ucyate | dadhyaitadupasādya kartavyaḥ pāyasaścaruḥ
27.107
vrīhayaḥ śālayo mudgā godhūmāḥsarṣapāstilāḥ | yavāścauṣadhayaḥ sapta vipadaṃ ghnanti dhāritāḥ
27.108
saṃskārāḥ puruṣasyaite smaryyante gautamādibhiḥ | ato'ṣṭakādayaḥ kāryyāḥ sarve kālakramāditaḥ
27.109
sakṛdapyaṣṭakādīni kuryātkarmāṇi yo dvijaḥ | sa paṅktipāvako bhūtvā lokānnaiti ghṛtaścutaḥ
27.110
ekāhamapi karmastho yo'praśuśruṣukaḥ śuciḥ | nayatpatravadevāṃsya śaśāhaṃ divi jāyate
27.111
yastvādhāyāgnimāśārya devādīnnaiśviriṣṭavān | nirākarttā'marādīnāṃ sa vijñeyo nirākṛtiḥ
27.112
yacchāddhaṃ karmaṇāmādau yāgānte dakṣiṇā bhavet | āmāvāsyaṃ dvitīyaṃ yadanvāhāryaṃ taducyate
27.113
ekasādhyeṣtrabarhiḥṣu na syātparisamūhanam | nodagāsādanaṃ caiva kṣiprahomādi tematā
27.114
abhāve vrīhiyavayordadhnā vā payasā'pi vā | tadabhāve yavāgvā vā juhuyādudakena vā
27.115
raudraṃ tu rākṣasaṃ pitryamāsuraṃ cā''bhicārikam | uktvā mantraṃ spṛśedrāṃpa ālabhyā''tmānameva ca
27.116
yajanīye'hni somaśceddāruṇyāṃ diśi dṛśyate | tatra vyāhṛtibhirhutvā daṇḍaṃ dadyāddvijātaye
27.117
lavaṇaṃ madhumāṃsaṃ ca kṣārāṅkṣo yena hūyate | upavāse na bhuñjīta nottarātrau kathaṃcana
27.118
svakāle sāyamāhuteraprāptau hotṛhanyayoḥ | prākprātarāhuteḥ kālaḥ prāyaścitte hute sati
27.119
prāksāyamāhuteḥ prātarhomakālāmatikramaḥ | prākpūrṇamāsādaśasya prāgdarśāditarasya tu
27.120
vaiśvadeve vyatikrānte ahorātramabhojanam | prāyaścittamagho hutvā punaḥ saṃtanyuyāddhutam
27.121
homadvayātyaye darśapaurṇamāsātyaye tathā | punarevāgnimādadhyāditi bhārgavaśāsanam
27.122
anūco mānavo jñeya eṇaḥ kṛṣṇamṛgaḥ smṛtaḥ | rururgauramṛgaḥ proktastantranaṃśāṇa ucyate
27.123
keśāntiko brāhmaṇasya daṇḍaḥ kāryaḥ pramāṇataḥ| lalāṭasaṃmito rājñaḥ syāttu nāsāntiko viśaḥ
27.124
ṛjavaste tu sarve syuravraṇāḥ saumyadarśanāḥ | anudvegakarāṃnṛṇāṃ sattvaco'nagnidūṣitāḥ
27.125
gaurvaśiṣṭhatamā viprairvedeṣvapi nigadyate | na tato'nyaddharaṃ yasmāttasmādgaurvara ucyate
27.126
yeṣāṃ vratānāmanteṣu dakṣiṇā na vidhīyate | varastatra bhaveddānamapi vā''hlādayedgurum
27.127
asthānośvāsavicchedaghoṣaṇā'dhyāpanādikam | prāmāṇikaśrutau yasmādyātayāmatvakāri tat
27.128
pratyabdaṃ yadupāka karma sotsargaṃ vidhivaddvijaiḥ | kriyate chandasāṃ tena punarāpyāyanaṃ bhavet
27.129
ayātayāmaiśchandobhiryatkarma kriyate dvijaiḥ | krīḍamānairapi sadā tatteṣāṃ siddhikārakam
27.130
gāyatrīṃ ca sagāyatrāṃ bārhaspatyamiti trikam śiṣyebhyo'nūcya vidhivadupakuryāttataḥ śrutim
27.131
chandasāmekaviṃśānāṃ saṃhitānāṃ yathākramam | na cchandaskāmabhirevā''miśrādhābhirhoma iṣyate
27.132
parvabhiścaiva gāneṣu byūḍhā śvevottarādibhiḥ | aṅgeṣu carcāmantreṣu iti ṣaṣṭiṃ juhoti yaḥ
27.133
akṣatāstu yavāḥ proktā bhraṣṭā dhānā bhavanti te | bhraṣṭāstu brīhayo lājā ghaṭāḥ ṣaṇṇiḍaka ucyate
27.134
nādhīyīta rahasyāni sottarāṇi vicakṣaṇaḥ | na copaniṣadaścaiva ṣaṇmāsāndakṣiṇāyanāt
27.135
upākṛtyodagayane tato'dhīyīta dharmavit | utsargaścaika enaiṣāṃ naiṣṭayaṃ proṣṭhapade'pi vā
27.137
ajātavyañjanā'lomnī na tayā saha saṃviśet | ayugūḥ kākavandhyāyā jāto tāṃ na vivāhayet
saṃsaktapadavinyāsaḥ saṃpadaḥ prakramaḥ smṛtaḥ | smārtakarmaṇi sarvatra śraute tvadhvaryunoditaḥ
27.138
yasyāṃ diśi baliṃ dadyāttāmevābhimukho diśam | śravaṇākarmaṇi bhavenyañcatkarṇa na sarvadā
27.136
baliśeṣasya havanamabhipraṇayanaṃ tathā | pratyahaṃ na bhaveyātāmulmukaṃ tu bhavetsadā
27.140
vṛṣāntakaprekṣaṇayornavasya haviṣastathā | śiṣṭasya prāśanaṃ mantrastatra sarve'dhikāriṇaḥ
27.141
brāhmaṇānāmasaṃnidhye svayameva prabhātakam | ācatteddhaviṣaḥ śeṣaṃ navayajñe'pi bhakṣayet
27.142
saphalā badarīśākhā phalavatyabhidhīyate | dhanā viśrukatāśaṅkā smṛtā jātaśilā smṛtāḥ
27.143
naṣṭo vinaṣṭo maṇikaḥ śilānāśe tathaiva ca | na daivā''hṛtya saṃskāryo na kṣipredāgrahāyaṇīṣu
27.144
śravaṇākarma luptaṃ cetkathaṃcitsūtakādino | āgrahāyaṇikaṃ kuryādvalivarjamaśeṣataḥ
27.145
ūrdhvaṃ svastaraśāyī syānmāsamardhamathāpi vā | saptarātraṃ trirātraṃ ca ekā vā sadya eva vā
27.147
nordhvaṃ mantraprayogaḥ syānnāṅgyaṃgāraṃ niyamyate | nā''hatāstaraṇaṃ caiva na pārśvaṃ cāpi dakṣiṇam
dṛḍhaścedāgrahāyaṇyāmāvṛtānnapi karmaṇaḥ | kumbhau mantravadāsiñcetpratikumbhamṛcaṃ paṭhet
27.146
alpānāṃ yo vighātaḥ syātsa bādho bahubhiḥ smṛtaḥ | prāṇasaṃmita ityādi vāsiṣṭhaṃ bādhitaṃ yathā
virodho yatra vākyānāṃ prāmāṇyaṃ tatra bhūyasām | tulyapramāṇakatve tu nyāya evaṃ prakīrtitaḥ
27.150
traiyambakaṃ karatalamapūpā maṇḍakāḥ smṛtāḥ | pālāśā golakāścaiva lohacūrṇaṃ tu cīvaram
27.151
spṛśaṃstvanāmikāgreṇa kvacidālokayannapi | anumantraṇīyaṃ sarvatra sadaivamanumantrayet
27.152
kṣālanaṃ darbhakūrcena sarvatra srotasāṃ paśoḥ | tūṣṇīmicchākrameṇa syādpārśve pārśvadāruṇī
27.153
sapta taunmūrdhanyāni tathā stanacatuṣṭayam | nābhiśroṇīrapānaṃ ca goḥ srotāṃsi caturdaśa
27.154
kṣuro māṃsāvadānārthaṃ kṛtsnāṃ sviṣṭapradāvṛttau | vapāmādāya juhuyāttatra mantraṃ samāpayet
27.155
hṛjjihvākroḍasakthīni yaccadūvṛko gudastanāḥ | śroṇikkandha sadā pārśve paśvaṅgāni pracakṣate
27.156
ekādaśānāmaṅgānāmavadanāni saṃkhyayā | pārśvasva vṛksatkauśca dvitvādrāhuścaturdaśa
27.157
caritārthā śrutiḥ kāryā tasmādapyanukalpataḥ | ato hyarcena homaḥ syācchāgapakṣe carātrapi
27.158
avadānāni yāvanti kriyeranprastare paśoḥ | tāvataḥ pāyasānpiṇḍānpaśvabhāve'pi kārayet
27.156-2
odanavyañjanārthaṃ tu paśvabhāve'pi pāyasam | sadravaṃ śrapayettadvadanvaṣṭakye'pi karmaṇi
27.160
prādhānyaṃ piṇḍadānasya kecidāhurmanīṣiṇaḥ | gayādau piṇḍamātraṃ tu dīyamānanidarśanāt
27.161
bhojanasya pradhānatvaṃ vadantyanye maharṣayaḥ | brāhmaṇānāṃ parīkṣāyāṃ mahāyajñe pradarśanāt
27.162
āmaśrāddhavidhānasya vinā piṇḍaiḥ kriyāvidhiḥ | tadālabhyāpyanabhyaḥyavidhīnaśravaṇādapi
27.163
vidvanmatamupādāya samāpyetaddhṛdi sthitam | prādhānyamubhayoryasmāttasmādeṣa samuccayaḥ
27.164
prācīnāvītinā kāryaṃ pitryeṣu prokṣaṇaṃ paśāḥ | dakṣiṇoddhāsanāntaṃ ca carornirvapaṇādikam
27.165
sannapaśvavadānānāṃ pradhānārtho na hītaraḥ | pradhānahavanaṃ caiva śeṣaṃ prakṛtivadbhavet
27.166
dvīpamunnatamākhyātaṃ śādāścaiveṣṭakāḥ smṛtāḥ | killinaṃ yajulaṃ proktaṃ dūrakhātodako maruḥ
27.167
dvāragavākṣaḥ saṃdambhaiḥ kardamaścityantakoṇathā | vedyaiśvānaṣṭaṃ vāstu ghoraṃ vidvanmanākrāntamāgraiśca
27.168
vaśaṃgamāviti vrīhīñśeṣañceti yavāṃstathā | asāvityatra nāmoktyā juhuyāccitrahomavat
27.166-2
sākṣataṃ sumanoyuktamudakaṃ dadhisaṃyutam | arghyaṃ dadhimadhubhyāṃ ca madhuparko'bhidhīyate
27.170
kāṃsyenaivārhaṇīyasya ninayedarghyamañjalau | kāṃsyāpidhānaṃ kāṃsyasthaṃ madhuparkaṃ samarpayet
Linked texts (25)
- Karmapradīpa — Kātyāyana (Vājasaneyi sūtrakāra), Sanskrit
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Śūdrakamalākara — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit
- Śuddhikaumudī (Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya) — Govindānanda Kavikaṅkaṇācārya 1510, Sanskrit
- Sudhīcandrikā — Sanskrit
- Nityācārapradīpa — Narasiṃha Vājapeyin, Sanskrit
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri) — Hemādri, Sanskrit
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Saṃskāramālā — Sanskrit
- Saṃskāraratnamālā (Gopīnātha Dīkṣita Oka) — Gopīnātha Dīkṣita Oka 1700, Sanskrit
- Agnihotracandrikā — Vāmana Śāstrin Kiṃjavaḍekara, Sanskrit
- Ācārasāra (Gadādhara) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit
- Sadācārasamuccaya — Harerāma Śarman, Sanskrit
- Vaidyanāthīya — Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Ṛṣibudha) — Ṛṣibudha, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Khaṇḍabhaṭṭa) — Khaṇḍabhaṭṭa, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Siddheśvara) — Siddheśvara 1630, Sanskrit
- Śūdrācāraśiromaṇi — Kṛṣṇaśeṣa 1520, Sanskrit