Pramāṇa · Search · About · API

Ashtadashasmriti 27: ( atha tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ |)

Aṣṭādaśasmṛti 27

Language
Sanskrit

( atha tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ |)

27.1

asamakṣaṃ tu daṃpatyorhotavyaṃ nartvigādinā | dvayorapyasamakṣaṃ hi bhavedadbhutamanarthakam

27.2

vihāyāgniṃ sabhāryaścetsīmāmullaṅghya gacchati | homakālātyaye tasya punarādhānamiṣyate

27.3

araṇyo ścyanāśāgnidāheṣvagni samāhitaḥ | pālayedupaśānte'sminpunarādhānamiṣyate

27.4

jyeṣṭhā cedbahubhāryasya aticāreṇa gacchati | punarādhānamatraika icchanti na tu gautamaḥ

27.5

dāhayitvā'gnibhirbhāryā sadṛśīṃ pūrvasaṃsthitām | pātraiścāgnimādadhyātkṛta dāro'vilambitaḥ

27.6

evaṃvṛttāṃ savarṇāṃ strīṃ dvijātiḥ pūrvasāriṇīm | dāhayitvo'gnihotreṇa yajñapātraiśca dharmavit

27.7

dvitīyāṃ caiva yaḥ patnīṃ dahedvaitānikāgnibhiḥ | jīvantyāṃ prathamāyāṃ tu brahmaghnena samaṃ hi tat

27.8

mṛtāyāṃ tu dvitīyāyāṃ yo'gnihotraṃ samutsṛjet | brahmojjhaṃ taṃ vijānīyādyasya kāmātsamutsṛjet

27.6-2

mṛtāyāmapi bhāryāyāṃ vaidikāgniṃ na hi tyajet | upādhinā'pi tatkarma yāvajjīvaṃ samāpayet

27.10

rāmo'pi kṛtvā sauvarṇī sītāṃ patnīṃ yaśasvinīm | īje yajñairbahuvidhaiḥ saha bhrātṛbhirarcitaiḥ

27.11

yo dahedagnihotreṇa svena bhāryā kathaṃcana | sa strī saṃpadyate tena bhāryā cāsya pumānbhavet

27.12

bhāryā maraṇamāpannā deśāntaragatā'pi vā | adhikārī bhavetputro mahāpātakini dvije

27.13

mānyā cenmriyate pūrvaṃ bhāryā pativimānitā | trīṇi janmāni sā puṃstvaṃ puruṣaḥ strītvamarhati

27.14

pūrvaiva yoniḥ pūrvāvṛtpunarādhānakarmaṇi | viśeṣo'trāgnyupasthānamājyāhutyaṣṭakaṃ tathā

27.15

kṛtvā vyāhṛtihomanta upatiṣṭheta pāvakam | aghyāyaḥ kevalāgneyaḥ kaste jārirmahānamaḥ

27.16

agnimīḍe'gna āyāhi agna āyāhi vītaye | tisro'gnirjotiriḥsargina dūtamagne mṛḍeti ca

27.17

ityaṣṭa vā''hutīhutvā yathāvidhyanupūrvaśaḥ | pūrṇāhutyādikaṃ karma anyatpūrvavadācareta

27.18

arayoranyamapyaṅgaṃ yāvattiṣṭhati pūrvayoḥ | na tāvatpunarādhānamanyāraṇyorvidhīyate

27.19

vinaṣṭaṃ suksuvaṃ nyubjaṃ pratyaksthālamudarciṣi | pratyagagraṃ ca muśale praharejjātavedasi

27.20

svayaṃ homāsamarthasya samīpamupasarpaṇam | tatrāpyasaktasya sataḥ śayanāccopaveśanam

27.21

hutāyāṃ sāyamāhutyāṃ durbalaścedgṛhī bhavet | prātarhomastadaiva syājjīveccecchvaḥ punarna vā

27.22

durbalaṃ snāpayitvā tu śuddhacailābhisaṃvṛtam | dakṣiṇāśirasaṃ bhūmau barhiṣmatyāṃ niveśayet

27.23

ghṛtenābhyuktamāsādya suvastramupavītinam | candanokṣitasarvāṅgaṃ sumanobhirvibhūṣayet

27.24

hiraṇyaśakalānyasya kṣiptvā chidreṣu saptasu | mukhyeṣvathāpidhāyainaṃ nirhareyuḥ sutādayaḥ

27.25

āmapātre'nnamādāya pretamagnipuraḥsaram | eko'nagacchannasyārdhamardhapathetsṛjedbhuvi

27.26

ūrdhvamodahanaṃ prāpta āsīno dakṣiṇamukhaḥ | savyaṃ jānvācya śanakaiḥ satilaṃ piṇḍadānavat

27.27

atha putrādinā''plutya kuryādārutrayaṃ mahat | bhūpradeśe śucau deśe paścādityādilakṣaṇe

27.28

tatrottānaṃ nipātyainaṃ dakṣiṇāśirasaṃ mukhe | ājyapūrṇāṃ sucaṃ dadyāddakṣiṇāgrāṃ nasi suvam

27.29

pādayoradharāṃ prācīmaraṇīmurasotarām | pārśvayoḥ śūrpacamase savyadakṣiṇayoḥ kramāt

27.30

muśalena saha nyubjamantarūruṃlūkhalam | tatrotrīlīkamatraiva anaśrunayano vibhīḥ

27.31

apasavyena kurvītadbhāgyutaḥ pitṛdiṅmukhaḥ | athāgni savyajānvakto dadyāddakṣiṇaśaḥ śanaiḥ

27.32

asmāttvamadhijāto'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ | asau svargāya lokāya svāheti yajurīrayan

27.33

evaṃ gṛhapatirdagdhaḥ sarvaṃ tarati duṣkṛtam | yaścainaṃ dāhayetso'pi prajāṃ prāpnotyaninditām

27.34

yathā sāyudhadhṛkpāntho hyaraṇyānyapi nirbhayaḥ | atikramyā''tmano'bhīṣṭaṃ sthānamiṣṭāṃśca vindati
evameṣo'gnimānyajñapātrāyudhavibhūṣitaḥ | lokānanyānatikramya paraṃ brahmaiva vindati

27.36

athānapekṣyatetpāpaḥ sarve eva śavaspṛśaḥ | snātvā sacailamācamya dadyu rasyodakaṃ sthale

27.37

gotranāmānuvākyaṃ te tarpayāmītyanantaram | dakṣiṇāgrānkuśānkṛtvā satilaṃ piṇḍadānavat

27.38

evaṃ kṛtodakānsamyaksarvāñśāḍvalasaṃsthitān | āplutya punarācāntānvadeyuste'nuyāyinaḥ

27.36-2

mā śokaṃ kurutāniṣṭye sarvasminprāṇadharmiṇi | dharmaṃ kuruta yatnena yo vaḥ saha gamiṣyati

27.40

mānuṣye kadalīstambhaniḥsāre sāramārgaṇam | karoti yaḥ sa saṃmūḍho jalabudbudasaṃnibhe

27.41

gantrī vasumati nāśamudadhirdeaivatāni ca | kenaprakhyaḥ kathaṃ nāśaṃ martyaloko na yāsyati

27.42

pañcadhā saṃbhṛtaḥ kāyo yadi pañcatvamāgataḥ | karmabhiścaśarīrotthaistatra kā paridevanā

27.43

sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ | saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam

27.45

śleṣma śru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato'vaśaḥ | ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ
evamuktvā vrajeyuste gṛhollāṃgghapuraḥsarāḥ | snānāgniḥ sparśanaṃ jyāśaiḥ śuddheyuritare kṛtaiḥ

27.46

evamevā''hitāgnestu pātranyāsādikaṃ bhavet | kṛṣṇājinādikañcātra viśeṣo'bhyuṃnoditaḥ

27.47

videśamaraṇe'sthīni āhṛtyābhyajya sarpiṣā | dāhayeddūrṣṇayā''cchādya pātranyāsādi pūrvavat

27.48

asthanāmalābhe parṇāni śaklānyukyā''vṛtā | bharjayedasthisaṃkhyāni tataḥ prabhṛti sūtakam

27.46-2

mahāpātakasaṃyukto daivātsyādagnimānyadi | putrādiḥ pālayedagnīnyukta ādoṣasaṃcayam

27.50

prāyaścittaṃ tataḥ kuryātkurvanvā mriyate yadi | gṛhaṃ nirvāpayecchrautamadhyasyetsaparicchadam

27.51

sādayedubhayaṃ vā'psu aṅgayo'gnirabhavadyataḥ | pātrāṇi dadyādviprāya dahedapsuveva vā kṣipet

27.52

anayaivā''vṛtā nārī dagdhavyā yā vyagrasthitā | agnipradānamantro'syā na yujya iti sthitiḥ

27.53

agninaiva dahedbhāryā svatantrāṃ patitāṃ na cet | taduttareṇa pātrāṇi dāhayetpṛthagantike

27.54

aparedyu stutīye vā asthanāṃ saṃcayanaṃ bhavet | yastatra vidhinā diṣṭa ṛṣibhiḥ so'dhunocyate

27.55

snānāntaṃ pūrvavatkṛtvā gavyena payasā tataḥ | saṃca yāsthīni sarvāṇi prācīnāvītyabhāṣyan

27.56

śamīpalāśaśākhābhyāmuddhṛtyoddhṛtya bhasmataḥ | ājyenābhyajya gavyena secayedgandhavāriṇā

27.57

mṛtpātrasaṃpuṭe kṛtvā sūtreṇa pariveṣṭya ca | śrabhraṃ khātvā śucau bhūmau nikhaneddakṣiṇāmukhaḥ

27.58

pūrayitvaḥ'vaṭaṃ paṅkapiṇḍaṃ śennālasaṃpuṭam | dattvopari samaṃ śeṣaṃ kuryātpūrvāhṇa karmaṇā

27.56-2

evamevāgṛhītāgneḥ pretasya vidhiriṣyate | strīṇāmivāgnidānaṃ syādathāto'nukta ucyate

27.60

sūtake karmaṇāṃ tyāgaḥ saṃdhyādīnāṃ vidhīyate | homaḥ śraute tu kartavyaḥ śuṣkānnenāpi vā phalaiḥ

27.61

akṛtaṃ hāvayetsmārte tadabhāve kṛtākṛtam | kṛtaṃ vā hāvayeddhamanā rambhavidhānataḥ

27.62

kṛtamodanasaktvrādi taṇḍulādi kṛtākṛtam | vrīhyādi vā kṛtaṃ proktamiti havyaṃ tridhā budhaiḥ

27.63

sūtake ca pravāse vā śaktau vā śrāddhabhojane | evamādinimitteṣu hāvayedveti yojayet

27.64

na tyajetsūtake karma brahmacārī svakaṃ kacit | na dīkṣieyātparaṃ yajñe na kṛcchādi tapaścaran

27.65

pitaryapi mṛte naiṣāṃ doṣo bhavati kahiṃcit | āśaucaṃ karmaṇo'nte syāttryahaṃ vā brahmacāriṇaḥ

27.66

śrāddhamagnimataḥ kāryaṃ dāhadekādaśe'hani | pratyābdikaṃ prakurvīta pramītāhani sarvadā

27.67

dvādaśa pratimāsyāni ādyaṃ ṣāṇmāsike tathā | sapiṇḍīkaraṇaṃ caiva etadvai śrāddhaṣoḍaśam

27.68

ekāhena tu ṣaṣmāsā yadā syurapi vā tribhiḥ| nyūnāḥ saṃvatsarāścai va syātāṃ ṣāṇmāsike tathā

27.66-2

yāni pañcadaśā''dyāni aputrasyetarāṇyapi | ekasminnahi deyūni jāyante'sya yathoditāḥ

27.70

na yoṣāyaḥ patirdadyādaputrāyā api kvacit | na putrasya pitā naiva nānujasya tathā'grajaḥ

27.71

ekādaśe'hni nirvartya arvāgdarśādyathāvidhi | prakurvītāgnimānputro mātāpitroḥ sapiṇḍatām

27.72

sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ na dadyātpratimāsikam | ekoddiṣṭavidhānena dadyādityāha gautamaḥ

27.74

karṣa samanvitaṃ muktvā tathā''dyaṃ śrāddhaṣoḍaśam | pratyābdikaṃ tu śeṣeṣu piṇḍāḥ syuḥ ṣaḍiti sthitiḥ
arthe'kṣayyodake caiva piṇḍadāne'vanejane | tantrasya tu nivṛttiḥ syātsvadhāvācana eva ca

27.75

brahmadaṇḍādiyuktānāṃ yeṣāṃ nāstyagnisatkriyā | śrāddhādisatkriyābhājo na bhavantīha te kvacit

27.76

mantrāṅgāye'gna ityetatpañcakaṃ lāghavārthibhiḥ | paṭhyate tatprayoge syānmantreṇa mantratriṃśatim

27.77

agneḥ sthāne vāyucandrasūryā bahuvadūhya ca | samastya pañcamīsūtre catuścaturiti śruteḥ

27.78

prathame pañcake pāpī lakṣmīriti padaṃ bhavet | ape pañcasu mantreṣu iti yajñavido viduḥ

27.79

dvitīye tu patighnī syādaputreti tṛtīyake | caturthe tvapasicyeti idama| hutiviṃśakam

27.80

dhṛtihome na prayuñjyādyo nāmasu tathā'ṣṭasu | caturthīmadhya incetadronāma na hi hūyate

27.81

laṃtāpapraplavo vṛdhnaḥ śṛṅgeti parikīrtyate | pativratā vratavatī brahmabandhustathā śrutaḥ

27.82

śilāḍu nīlamityuktaṃ granthastavaka ucyate | kapuṣpikāmitaḥ keśānmūrdhni paścātkapucchalam

27.83

śvāvicchalākā śalalī tathā vīrataraḥ śaraḥ | tilataṇḍulasaṃparkakṛśaraḥ so'bhidhīyate

27.84

nāmadheye munivasupiśācā bahuvatsadā | yakṣāśca pitaro devā yaṣṭavyāstithidevatāḥ

27.85

āgneyādye'tha sārpādye viśākhādye tathaiva ca | āṣāḍhādye dhaniṣṭhādye aśvinyādye tathaiva ca

27.86

dvaṃdvānyetāni vahvanyṛkṣāṇāṃ juhuyātsadā | dvaṃdvadvayaṃ vivacchedyamavaśiṣṭānyathaikavat

27.87

devatāsvapi hūyante bahuvatsarpiṣi trayaḥ | devāśca vasavaścāpi dvivaddevāśvinau sadā

27.88

brahmacārī samādiṣṭo guruṇā vratakarmaṇi | bāḍhamomiti ca brūyāttattathaivānupālayet

27.89

saśikhaṃ vapanaṃ kāryamāsnānabrahmacāriṇām | āśarīravimokṣāya brahmacaryaṃ na cedbhavet

27.90

vapanaṃ nāsya kartavyamarvāggodānikavratāt | vratino vatsaraṃ yāvatṣaṇmāsāniti gotamaḥ

27.91

na gātrotsādanaṃ kuryādanāpadi kadācana | jalakrīḍāmalaṃkāraṃ vratī daṇḍa ivā''plavet

27.62-2

devatānāṃ viparyāsa juhotiṣu kathaṃ bhavet | sarvaprāyaścittaṃ hutvā krameṇa juhuyātpunaḥ

27.93

saṃskārā atipadye ransvakālācca kathaṃcana | hutvaiva deva kartavyā ye tūpanayanādadhaḥ

27.94

aniṣṭvā navayajñena navānnaṃ yo'tti kāmataḥ | vaiśvānaraścarustasya prāyaścittaṃ vidhīyate

27.95

caruḥ samaśanīyo yastathā goyajñakarmaṇi ṛṣabhotsarjane caiva āśvayajñe tathaiva ca

27.96

śrāvaṇyāṃ ca pradope yaḥ kṛṣyārambhe tathaiva ca | kathameteṣu nirvāpāḥ kathaṃ caiva juhotayaḥ

27.67-2

devatāsaṃkhyayā gṛhya nirvāpāṃstu pṛthakpṛthak | tūṣṇīṃ dvairevagṛhṇīyāddhomaścāpi pṛthakpṛthak

27.98

yāvatā homanirvṛttirbhavedyā yatra kīrtito | śeṣaṃ caiva bhavetkiṃcittāvantaṃ nirvapeccarum

27.99

carusamaśanīya tu pitṛyajñe carau yathā | hotavyaṃ mekṣaṇenānya upastīrṇābhidhāritaḥ

27.100

kālaḥ kātyāyanenokto vidhiścaiva samāsataḥ vṛṣotsarge yato nātra gobhilena tu bhāṣitaḥ

27.101

pāribhāṣika eva syātkālo govārttāyajñayoḥ | anyasyānupadeśācca svastvārohaṇasya ca

27.102

athavā mārgapālye'hni kālo goyajñakarmaṇaḥ | nīrājane'hni vā'śvānāmiti tantrāntare vidhiḥ

27.103

śaradvasantayoḥ kecidanvayajñaṃ pracakṣate | dhānyapākavaśādanye śyāmāko vaninaḥ smṛtaḥ

27.104

āśvayujyāṃ tathā kuryyāṃ vāstukarmaṇi yājñikāḥ| yajñārthaṃstvavettāro homamevaṃ pracakṣate

27.105

dve pañca krameṇaitā havirāhutayaḥ smṛtāḥ | śeṣā ājyena hotavyā iti kātyāyano'bravīt

27.106

payo yadājyasaṃyuktaṃ tatpṛṣātaka ucyate | dadhyaitadupasādya kartavyaḥ pāyasaścaruḥ

27.107

vrīhayaḥ śālayo mudgā godhūmāḥsarṣapāstilāḥ | yavāścauṣadhayaḥ sapta vipadaṃ ghnanti dhāritāḥ

27.108

saṃskārāḥ puruṣasyaite smaryyante gautamādibhiḥ | ato'ṣṭakādayaḥ kāryyāḥ sarve kālakramāditaḥ

27.109

sakṛdapyaṣṭakādīni kuryātkarmāṇi yo dvijaḥ | sa paṅktipāvako bhūtvā lokānnaiti ghṛtaścutaḥ

27.110

ekāhamapi karmastho yo'praśuśruṣukaḥ śuciḥ | nayatpatravadevāṃsya śaśāhaṃ divi jāyate

27.111

yastvādhāyāgnimāśārya devādīnnaiśviriṣṭavān | nirākarttā'marādīnāṃ sa vijñeyo nirākṛtiḥ

27.112

yacchāddhaṃ karmaṇāmādau yāgānte dakṣiṇā bhavet | āmāvāsyaṃ dvitīyaṃ yadanvāhāryaṃ taducyate

27.113

ekasādhyeṣtrabarhiḥṣu na syātparisamūhanam | nodagāsādanaṃ caiva kṣiprahomādi tematā

27.114

abhāve vrīhiyavayordadhnā vā payasā'pi vā | tadabhāve yavāgvā vā juhuyādudakena vā

27.115

raudraṃ tu rākṣasaṃ pitryamāsuraṃ cā''bhicārikam | uktvā mantraṃ spṛśedrāṃpa ālabhyā''tmānameva ca

27.116

yajanīye'hni somaśceddāruṇyāṃ diśi dṛśyate | tatra vyāhṛtibhirhutvā daṇḍaṃ dadyāddvijātaye

27.117

lavaṇaṃ madhumāṃsaṃ ca kṣārāṅkṣo yena hūyate | upavāse na bhuñjīta nottarātrau kathaṃcana

27.118

svakāle sāyamāhuteraprāptau hotṛhanyayoḥ | prākprātarāhuteḥ kālaḥ prāyaścitte hute sati

27.119

prāksāyamāhuteḥ prātarhomakālāmatikramaḥ | prākpūrṇamāsādaśasya prāgdarśāditarasya tu

27.120

vaiśvadeve vyatikrānte ahorātramabhojanam | prāyaścittamagho hutvā punaḥ saṃtanyuyāddhutam

27.121

homadvayātyaye darśapaurṇamāsātyaye tathā | punarevāgnimādadhyāditi bhārgavaśāsanam

27.122

anūco mānavo jñeya eṇaḥ kṛṣṇamṛgaḥ smṛtaḥ | rururgauramṛgaḥ proktastantranaṃśāṇa ucyate

27.123

keśāntiko brāhmaṇasya daṇḍaḥ kāryaḥ pramāṇataḥ| lalāṭasaṃmito rājñaḥ syāttu nāsāntiko viśaḥ

27.124

ṛjavaste tu sarve syuravraṇāḥ saumyadarśanāḥ | anudvegakarāṃnṛṇāṃ sattvaco'nagnidūṣitāḥ

27.125

gaurvaśiṣṭhatamā viprairvedeṣvapi nigadyate | na tato'nyaddharaṃ yasmāttasmādgaurvara ucyate

27.126

yeṣāṃ vratānāmanteṣu dakṣiṇā na vidhīyate | varastatra bhaveddānamapi vā''hlādayedgurum

27.127

asthānośvāsavicchedaghoṣaṇā'dhyāpanādikam | prāmāṇikaśrutau yasmādyātayāmatvakāri tat

27.128

pratyabdaṃ yadupāka karma sotsargaṃ vidhivaddvijaiḥ | kriyate chandasāṃ tena punarāpyāyanaṃ bhavet

27.129

ayātayāmaiśchandobhiryatkarma kriyate dvijaiḥ | krīḍamānairapi sadā tatteṣāṃ siddhikārakam

27.130

gāyatrīṃ ca sagāyatrāṃ bārhaspatyamiti trikam śiṣyebhyo'nūcya vidhivadupakuryāttataḥ śrutim

27.131

chandasāmekaviṃśānāṃ saṃhitānāṃ yathākramam | na cchandaskāmabhirevā''miśrādhābhirhoma iṣyate

27.132

parvabhiścaiva gāneṣu byūḍhā śvevottarādibhiḥ | aṅgeṣu carcāmantreṣu iti ṣaṣṭiṃ juhoti yaḥ

27.133

akṣatāstu yavāḥ proktā bhraṣṭā dhānā bhavanti te | bhraṣṭāstu brīhayo lājā ghaṭāḥ ṣaṇṇiḍaka ucyate

27.134

nādhīyīta rahasyāni sottarāṇi vicakṣaṇaḥ | na copaniṣadaścaiva ṣaṇmāsāndakṣiṇāyanāt

27.135

upākṛtyodagayane tato'dhīyīta dharmavit | utsargaścaika enaiṣāṃ naiṣṭayaṃ proṣṭhapade'pi vā

27.137

ajātavyañjanā'lomnī na tayā saha saṃviśet | ayugūḥ kākavandhyāyā jāto tāṃ na vivāhayet
saṃsaktapadavinyāsaḥ saṃpadaḥ prakramaḥ smṛtaḥ | smārtakarmaṇi sarvatra śraute tvadhvaryunoditaḥ

27.138

yasyāṃ diśi baliṃ dadyāttāmevābhimukho diśam | śravaṇākarmaṇi bhavenyañcatkarṇa na sarvadā

27.136

baliśeṣasya havanamabhipraṇayanaṃ tathā | pratyahaṃ na bhaveyātāmulmukaṃ tu bhavetsadā

27.140

vṛṣāntakaprekṣaṇayornavasya haviṣastathā | śiṣṭasya prāśanaṃ mantrastatra sarve'dhikāriṇaḥ

27.141

brāhmaṇānāmasaṃnidhye svayameva prabhātakam | ācatteddhaviṣaḥ śeṣaṃ navayajñe'pi bhakṣayet

27.142

saphalā badarīśākhā phalavatyabhidhīyate | dhanā viśrukatāśaṅkā smṛtā jātaśilā smṛtāḥ

27.143

naṣṭo vinaṣṭo maṇikaḥ śilānāśe tathaiva ca | na daivā''hṛtya saṃskāryo na kṣipredāgrahāyaṇīṣu

27.144

śravaṇākarma luptaṃ cetkathaṃcitsūtakādino | āgrahāyaṇikaṃ kuryādvalivarjamaśeṣataḥ

27.145

ūrdhvaṃ svastaraśāyī syānmāsamardhamathāpi vā | saptarātraṃ trirātraṃ ca ekā vā sadya eva vā

27.147

nordhvaṃ mantraprayogaḥ syānnāṅgyaṃgāraṃ niyamyate | nā''hatāstaraṇaṃ caiva na pārśvaṃ cāpi dakṣiṇam
dṛḍhaścedāgrahāyaṇyāmāvṛtānnapi karmaṇaḥ | kumbhau mantravadāsiñcetpratikumbhamṛcaṃ paṭhet

27.146

alpānāṃ yo vighātaḥ syātsa bādho bahubhiḥ smṛtaḥ | prāṇasaṃmita ityādi vāsiṣṭhaṃ bādhitaṃ yathā
virodho yatra vākyānāṃ prāmāṇyaṃ tatra bhūyasām | tulyapramāṇakatve tu nyāya evaṃ prakīrtitaḥ

27.150

traiyambakaṃ karatalamapūpā maṇḍakāḥ smṛtāḥ | pālāśā golakāścaiva lohacūrṇaṃ tu cīvaram

27.151

spṛśaṃstvanāmikāgreṇa kvacidālokayannapi | anumantraṇīyaṃ sarvatra sadaivamanumantrayet

27.152

kṣālanaṃ darbhakūrcena sarvatra srotasāṃ paśoḥ | tūṣṇīmicchākrameṇa syādpārśve pārśvadāruṇī

27.153

sapta taunmūrdhanyāni tathā stanacatuṣṭayam | nābhiśroṇīrapānaṃ ca goḥ srotāṃsi caturdaśa

27.154

kṣuro māṃsāvadānārthaṃ kṛtsnāṃ sviṣṭapradāvṛttau | vapāmādāya juhuyāttatra mantraṃ samāpayet

27.155

hṛjjihvākroḍasakthīni yaccadūvṛko gudastanāḥ | śroṇikkandha sadā pārśve paśvaṅgāni pracakṣate

27.156

ekādaśānāmaṅgānāmavadanāni saṃkhyayā | pārśvasva vṛksatkauśca dvitvādrāhuścaturdaśa

27.157

caritārthā śrutiḥ kāryā tasmādapyanukalpataḥ | ato hyarcena homaḥ syācchāgapakṣe carātrapi

27.158

avadānāni yāvanti kriyeranprastare paśoḥ | tāvataḥ pāyasānpiṇḍānpaśvabhāve'pi kārayet

27.156-2

odanavyañjanārthaṃ tu paśvabhāve'pi pāyasam | sadravaṃ śrapayettadvadanvaṣṭakye'pi karmaṇi

27.160

prādhānyaṃ piṇḍadānasya kecidāhurmanīṣiṇaḥ | gayādau piṇḍamātraṃ tu dīyamānanidarśanāt

27.161

bhojanasya pradhānatvaṃ vadantyanye maharṣayaḥ | brāhmaṇānāṃ parīkṣāyāṃ mahāyajñe pradarśanāt

27.162

āmaśrāddhavidhānasya vinā piṇḍaiḥ kriyāvidhiḥ | tadālabhyāpyanabhyaḥyavidhīnaśravaṇādapi

27.163

vidvanmatamupādāya samāpyetaddhṛdi sthitam | prādhānyamubhayoryasmāttasmādeṣa samuccayaḥ

27.164

prācīnāvītinā kāryaṃ pitryeṣu prokṣaṇaṃ paśāḥ | dakṣiṇoddhāsanāntaṃ ca carornirvapaṇādikam

27.165

sannapaśvavadānānāṃ pradhānārtho na hītaraḥ | pradhānahavanaṃ caiva śeṣaṃ prakṛtivadbhavet

27.166

dvīpamunnatamākhyātaṃ śādāścaiveṣṭakāḥ smṛtāḥ | killinaṃ yajulaṃ proktaṃ dūrakhātodako maruḥ

27.167

dvāragavākṣaḥ saṃdambhaiḥ kardamaścityantakoṇathā | vedyaiśvānaṣṭaṃ vāstu ghoraṃ vidvanmanākrāntamāgraiśca

27.168

vaśaṃgamāviti vrīhīñśeṣañceti yavāṃstathā | asāvityatra nāmoktyā juhuyāccitrahomavat

27.166-2

sākṣataṃ sumanoyuktamudakaṃ dadhisaṃyutam | arghyaṃ dadhimadhubhyāṃ ca madhuparko'bhidhīyate

27.170

kāṃsyenaivārhaṇīyasya ninayedarghyamañjalau | kāṃsyāpidhānaṃ kāṃsyasthaṃ madhuparkaṃ samarpayet

Linked texts (25)