Ashtadashasmriti 35
Aṣṭādaśasmṛti 35
- Language
- Sanskrit
35.1
samāptamidaṃ dattapraṇītaṃ dharmaśāstram
oṃ tatsadbrahmaṇe namaḥ
de lasmṛtiḥ
sindhutīre sukhāsīnaṃ devalaṃ munisattamam | sametya munayaḥ sarve idaṃ vacanamabruvan
35.2
bhagavanmlecchanītā hi kathaṃ śuddhimavāpnuyuḥ | brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaivānupūrvaśaḥ
35.3
kathaṃ snānaṃ kathaṃ śaucaṃ prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet | kimācārā bhaveyuste tadācakṣva savistaram
35.4
devala uvāca —
triśaṅkūṃ varjayeddeśaṃ sarvaṃ dvādaśayojanam | uttareṇa mahānadyā dakṣiṇena tu kīkaṭam
35.5
prāyaścittaṃ pravakṣyāmi vistareṇa maharṣayaḥ
35.6
mṛtasūte tu dāsīnāṃ patnīnāṃ cānulominām | svāmitulyaṃ bhavecchaucaṃ mṛte svāmini yaunikam
35.7
apeyaṃ yena saṃpītamabhakṣyaṃ cāpi bhakṣitam | mlecchairnītena vipreṇa agamyāgamanaṃ kṛtam
35.8
tasya śuddhiṃ pravakṣyāmi yāvadekaṃ tu vatsaram | cāndrāyaṇaṃ tu viprasya saparākaṃ prakīrtitam
35.6-2
parākamekaṃ kṣatrasya pādakṛcchreṇa saṃyutam | parākārdhaṃ tu vaiśyasya śūdrasya dinapañcakam
35.10
nakhalomavihīnānāṃ prāyaścittaṃ pradāpayet | caturṇāmapi varṇānāmanyathā'śuddhirasti hi
35.11
prāyaścittavihīnaṃ tu yadā teṣāṃ kalevaram | kartavyastatra saṃskāro mekhalādaṇḍavarjitaḥ
35.12
mlecchairnītena śūdrairvā hārite daṇḍamekhale | saṃskārapramukhaṃ tasya sarvaṃ kāryaṃ yathāvidhi
35.13
saṃskārānte ca viprāṇāṃ dānaṃ dhetuśca dakṣiṇā | dātavyaṃ śuddhimicchadbhiraśvagobhūmikāñcanam
35.14
tadā'sau tu kuṭumbānāṃ paṅktiṃ prāpnoti nānyathā | svabhāryāṃ ca yathānyāyaṃ gacchanneva viśudhyati
35.15
atha saṃvatsarādūrdhvaṃ mlecchairnīto yadā bhavet | prāyaścitte tu saṃcīrṇe gaṅgāsnānena śudhyati
35.16
sindhusauvīrasaurāṣṭraṃ tathā pratyantavāsinaḥ | kaliṅgakauṅkaṇānvaṅgāngatvā saṃskāramarhati
35.17
balāddāsīkṛtā ye ca mlecchācāṇḍāladasyubhiḥ | aśubhaṃ kāritāḥ karma gavādiprāṇihiṃsanam
35.18
ucchiṣṭamārjanaṃ caiva tathā tasyaiva bhojanam | kharoṣṭraviḍvarāhāṇāmamiṣasya ca bhakṣaṇam
35.16-2
tatstrīṇāṃ ca tathā saṅgaṃ tābhiśca saha bhojanam | māsopite dvijātau tu prājāpatyaṃ viśodhanam
35.20
cāndrāyaṇaṃ tvāhitāgneḥ parākastvatha vā bhavet | cāndrāyaṇaṃ parākaṃ ca caretsaṃvatsaroṣitaḥ
35.21
saṃvatsaroṣitaḥ śūdro māsārdhaṃ yāvakaṃ pivet | māsamātroṣitaḥ śūdraḥ kṛcchrapādena śudhyati
35.22
ūrdhvaṃ saṃvatsarātkalpyaṃ prāyaścittaṃ dvijottamaiḥ | saṃvatsaraiścaturbhiśca tadbhāvamadhigacchati
35.23
hāso na vidyate yasya prāyaścittaṃ durātmanaḥ | guhyakacchaśirobhrūṇāṃ kartavyaṃ keśavāpanam
35.24
prāyaścittaṃ samārabhya prāyaścittaṃ tu kārayet | snānaṃ trikālaṃ kurvīta dhautavāsā jitendriyaḥ
35.25
kuśahastaḥ satyavaktā devalena hyudāhṛtam | vatsaraṃ vatsarā ardhaṃ vā māsaṃ māsārdhameva vā
35.26
balānamlecchaistu yo nītastasya śuddhistu kīdṛśī | saṃvatsaroṣite śūdre śuddhiścāndrāyaṇena tu
35.27
parākaṃ vatsarādvai ca parākārdhaṃ trimāsike | māsike pādakṛcchraśca nakharomavivarjitaḥ
35.28
pādoṃ kṣatriyasyoktamardhaṃ vaiśyasya dāpayet | prāyaścittaṃ dvijasyoktaṃ pādaṃ śūdrasya dāpayet
35.26-2
prāyaścittāvasāne tu dogdhrī gaurdakṣiṇā matā | tathā'sau tu kuṭumbānte hyupaviṣṭo na duṣyati
35.30
aśītiryasya varṣāṇi bālo vā'pyūnaṣoḍaśaḥ | prāyaścittārdhamarhanti striyo rogiṇa eva ca
35.31
ūnaikādaśavarṣasya pañcavarṣātparasya ca | prāyaścittaṃ caredbhātā pitā vā'nyo'pi vardhitaḥ
35.32
svayaṃ vrataṃ caretsarvamanyathā naiva śudhyati | tilahomaṃ prakurvīta japaṃ kuryādatandritaḥ
35.33
saṃlāpasparśaniśvāsasahayānāsanāśanāt | yājanādhyāpanādyaunātpāpaṃ saṃkramate nṛṇām
35.34
yājanaṃ yonisaṃbandhaṃ svādhyāyaṃ sahabhojanam | kṛtvā sadyaḥ patatyeva patitena na saṃśayaḥ
35.35
saṃvatsareṇa patati patitena sahā''caran | yājanāsanayajñādi kuryānnaḥ sārvakāmikam
35.36
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prāyaścittamidaṃ śubham | strīṇāṃ mlecchaiśca nītānāṃ balātsaṃveśane kacit
35.38
brāhmaṇī kṣatriyā vaiśyā śūdrā nītā yadā'ntyajaiḥ | brāhmaṇyaḥ kīdṛśaṃ nyāyyaṃ prāyaścittaṃ vidhīyate
brāhmaṇī bhojayenmlecchamabhakṣyaṃ bhakṣayedyadi | parākeṇa tataḥ śuddhiḥ pādenottaracottarān
35.36-2
na kṛtaṃ maithunaṃ tābhirabhakṣyaṃ naiva bhakṣitam | śuddhistadā trirātreṇa mlecchānnenaiva bhakṣite
35.40
rajasvalā yadā spṛṣṭā mlecchenānyaiva vā punaḥ | trirātramuṣitā snātvā pañcagavyena śudhyati
35.42
spṛṣṭvā rajasvalā'nyonyaṃ brāhmaṇī kṣatriyā tathā | trirātreṇa viśuddhiḥ syāddevalasya vaco yathā
spṛṣṭvā rajasvalā'nyonyaṃ brāhmaṇī śūdrajā tathā | pañcarātraṃ nirāhārā pañcagavyena śudhyati
35.43
brāhmaṇyanaśanaṃ kuryātkṣatriyā snānamācaret | sacailaṃ vaiśyajātīnāṃ naktaṃ śūdre vinirdiśet
35.44
mlecchācaṃ mlecchasaṃsṛṣṭau mlecchena saha saṃsthitiḥ | vatsaraṃ vatsarādūrdhvaṃ trirātreṇa viśuṣyati
35.45
mlecchairhatānāṃ caurairvā kāntāreṣu pravāsinām | bhuktvā madyamabhakṣyaṃ vā kṣudhārtena bhayena vā
35.46
punaḥ prāpya svakaṃdeśaṃ cāturvarṇyasya niṣkṛtiḥ | kṛcchramekaṃ caredviprastadardha kṣatriyaścaret | pādonaṃ ca
caredvaiśyaḥ śūdraḥ pādena śudhyati
35.47
gṛhītā strī balādeva mlecchairgarvīkṛtā yadi | gurvī na
śuddhimāpnoti trirātreṇottarā śuciḥ
35.48
yoṣāma garbhaṃ vidhatte yā mlecchātkāmādakāmataḥ | brāhmaṇī
kṣatriyā vaiśyā śūdrā varṇottarā ca yā
35.46-2
abhakṣyabhakṣaṇaṃ kuryāttasyāḥ śuddhiḥ kathaṃ bhavet
kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ śuddhighṛtairyoniścapācanam
35.50
asavarṇena yo garbhaḥ strīṇāṃ yonau niṣicyate
aśuddhā sā bhavennārī yāvacchalyaṃ na muñcati
35.51
viniḥsṛte tataḥ śalye rajaso vā'pi
darśane | tadā sā śudhyate nārī vimalaṃ kāñcanaṃ yathā
35.52
sa garbho dīyate'nyasmai
svayaṃ grāhyo na karhicit | svajātau varjayedyasmātsaṃkaraḥ syāttato'nyathā
35.53
gṛhīte yo
balānamlecchaiḥ pañca ṣaṭ saptavā samāḥ daśādi viṃśati yāvattasya śuddhividhīyate
35.54
prājāpatyadvayaṃ tasya śuddhireśā vidhīyate | ataḥ paraṃ nāsti śuddhiḥ kṛcchūmeva sahoṣite
35.55
mlecchaiḥ sahoṣito yastu pañcaprabhṛti viṃśatiḥ | varṣāṇi śuddhireṣoktā tasya cāndrāyaṇadvayam
35.57
kakṣāguhyaśiraḥśmaśrubhrūlomaparikṛntanam | prāvṛtya pāṇipādānāṃ nakhaloma tataḥ śuciḥ |56!!
yo dātuṃ na vijānīti prāyaścitta dvijottamaḥ | śuddhiṃ dadāti cānyasmai tadaśuddheḥ sa bhājanam
35.58
saṃbhāyāṃ sparśane caiva mlecchena saha saṃviśeta | kuryātsnānaṃ sacailaṃ tu dinamekamabhojanam
35.56
mātā mlecchatvamāgacchedvipataro vā kathaṃcana | asūttakaṃ ca naṣṭasya devalasya vaco yathā
35.60
mātaraṃ ca parityajya pitaraṃ ca tathā sutaḥ | tataḥ pitāmahaṃ caiva śeṣapiṇḍaṃ tu nirvapet
35.61
strīṇāṃ caiva tu śūdrāṇāṃ patitānāṃ tathaiva ca | pañcagavyaṃ na dātavyaṃ dātavyaṃ mantravarjitam
35.62
varuṇo devatā sūtre gomaye havyavāhanaḥ | somaḥ kṣīre dadhina vāyughṛte ravirudāhṛtaḥ
35.63
gomūtraṃ tāmravarṇāyāḥ śvetāyāścaiva gomayam | payaḥ kāñcanavarṇāyā nīlāyāścāpi gordadhi
35.64
ghṛtaṃ vai kṛṣṇavarṇāyā vibhaktitavarṇagocarā | udakaṃ sarvavarṇaṃ syātkasya varṇo na gṛhyane
35.65
ṣaemātrikaṃ tu gomūtraṃ gomayaṃ ca kuśodakama | trimātrikaṃ ghṛtaṃ kṣīraṃ dadhi syādaśamātrikam
35.66
vrate tu sarvavarṇānāṃ pañcagavyaṃ tu saṃkhyayā | prāyaścittaṃ yathoktaṃ tu dātavyaṃ brahmavādibhiḥ
35.67
anyathā dāpayedyastu prāyaścittī bhaveddvijaḥ
35.68
kapilāyāścagordugdhvā dhāroṣṇaṃ yaḥ payaḥ piveta
eṣa vyāsakṛtaḥ kṛcchūḥ śpākamapi śodhayet
35.70
tilahomaṃ prakurvīta japaṃ kuryādatandritaḥ | viṣṇo
rarāṭamantreṇa prāyaścittīviśudhyati |.66|| bahunā'tra kimuktena tilahomo vidhīyate | tilāndattvā
tilānbhuktavā kurvītāghanivāraṇama
35.71
saṃpādayanti yadviprāḥ snānaṃ tīrthaphalaṃ tapaḥ | saṃpādī
kramate pāpaṃ tasya saṃpadyate phalam
35.72
prāyaścittaṃ samākhyātaṃ yathoktaṃ devalena tu | itareṣāmṛṣīṇāṃ ca nānyathā vākyamarhatha
35.73
suvarṇadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ gavāhnikam | viprebhyaḥ saṃprayaccheta prāyaścittī viśudhyati
35.74
pañcāhānmahavāsena saṃbhāṣaṇasahāśanaiḥ | saṃprāśya pañcagavyaṃ tu
dānaṃ dattvā viśudhyati
35.75
ekadvitricatuḥsaṃkhyānvatsarānsaṃvasedyadi | mlecchavāsaṃ dvijaśreṣṭhaḥ
kramato dravyayogataḥ
35.76
ekahena tu gomūtraṃ vyahenaiva tu gomayam | tryahātkṣīreṇa saṃyuktaṃ caturthe
dadhimiśritam
35.78
pañcame ghṛtasaṃpūrṇaṃ pañcagavyaṃ pradāpayet | pañcasaptadaśāhāni pañcadaśācca viṃśatiḥ
77.| saṃvāsaṃ ca pravakṣyāmi dehaśuddhiṃ dvijanmanām | pañcāhaṃ pañcagavyaṃ syātpādakṛcchraṃ daśāhike
35.76-2
parākaṃ pañcadaśabhirviṃśe'tikṛcchrameva ca | udaraṃ praviśedyasya pañcagavyaṃ vidhānataḥ
35.80
yatkiṃcidduṣkṛtaṃ tasya sarvaṃ naśyati dehinaḥ | pañca saptāṣṭa daśa vā dvādaśāho'pi viṃśatiḥ
mlecchairnītasya viprasya pañcagavyāṃ viśodhanam
35.81
pañcagavyaṃ ca gokṣīraṃ dadhi mūtraṃ ghṛtaṃ payaḥ
prāśyāpare'hanyupavasetkṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
35.82
pṛthaksāṃtapanaṃ dravyaiḥ ṣaḍahaḥ sopavāsakaḥ
saptāhena kṛcchro'yaṃ mahāsāṃtapanaḥ smṛtaḥ
35.83
parṇodumbararājīvabilvapatrakuśodakaiḥ | pratyekaṃ
pratyahaṃ pītaiḥpūrṇa kṛcchra udāhṛtaḥ
35.84
taptakṣīraghṛtāmbūnāmekaikaṃ pratyahaṃ pivet | ekarātropavāsaśca taptakṛcchrastu pāvanaḥ
35.85
ekabhaktena naktena tathaivāyācitena tu | upavāsena caikena pādakṛcchra
udāhṛtaḥ
35.86
kṛcchrātikṛcchraḥ payasā divasānekaviṃśatim | dvādaśāhopavāsena parākaḥ parikīrtitaḥ
35.87
piṇyākaśaktitakrāmbusaktūnāṃ prativāsaram | ekarātropavāsaśca kṛcchraḥ saumyaḥ prakīrtitaḥ
35.88
eṣāṃ trirātramabhyāsādekaikasya yathākramam | tulāpuruṣaṃ ityeṣa jñeyaḥ pañcadaśāhikaḥ
35.60-2
tithi vṛddhayā caretpiṇḍānśukla śikhaṇḍasaṃmitān | ekaikaṃ hāsayetpiṇḍānkṛcchracāndrāyaṇaṃ caret
yathākathaṃcitpiṇḍānāṃ catvāriṃśacchatadvayam | iti devala kṛtaṃ dharmaśāstraṃ prakīrtitam
Linked texts (10)
- Devalasmṛti (another edition) — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Abdhinauyānamīmāṃsā — Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Daśanirṇaya — Veṅkaṭanātha Vaidikasārvabhauma, Sanskrit
- Prāyaścittamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Abhdhinauyānamīmāṃsā — Kāśīśeṣa Veṅkaṭācala Śāstrin, Sanskrit
- Smṛtiviveka — Śūlapāṇi, Sanskrit
- Nṛsiṃhaprasāda — Dalapatirāja 1511, Sanskrit