Pramāṇa · Search · About · API

Smritisaroddhara 2.p22

Smṛtisāroddhāra 2.p22

Language
Sanskrit

2.p22

viśuddhiḥ syādyāvadanyadinaṃ bhavet' | śātātapaḥ 'rātriśeṣe dvyahācchuddhiryāmaśeṣe śucistryahāt' | eṣāṃ vacanānāṃ samuditārthastu anyadinaparyantaṃ sajātīyāśaucapāte pūrvasmācchuddhiḥ | aśaucānyadinasya rātrāvavaśiṣṭāyāmaparasajātīyāśaucasannipāte dinadvayena pareṇa śuddhiḥ| aśaucāntyadivasīyarātreścaturthayāme yadyaśaucāntaramāpatati tadā rātritrayeṇapareṇaśuddhiḥ| brahmapurāṇe 'ādyaṃ bhāgadvayaṃ yāvat sūtakasya tu sūtake| dvitīye patite cādyātsūtakācchuddhiriṣyate| ata ūrddhaṃ dvitīyāttu sūtakāntācchucirbhavet | evameva vidheyaṃ syānmṛtake mṛtakāntare' | idaṃ tu purāṇavacanaṃ dharmaśāstravacanādupekṣaṇīyam | yadyapi purāṇamapi dharmaśāstraṃ tathāpi purāṇeṣu sargapratisargādivicārapravṛtteṣu prāsaṅgiko dharmavicāraḥ smṛtiṣu sākṣāditi balavattvaṃ smṛtīnām | ataeva mitākṣarākāraiḥ saṃhitā vacanānyevodāhāriṣeteti | yadvā ādyaṃ bhāgadvayamityatra sūtakamṛtakapade jananamaraṇaāśaucayoścaramadinapare | tenāyamarthaḥ sampadyate | aśaucāntyadinasya ādyaṃ bhāgadvayaṃ caturddhāvibhakte'horātre ahorūpameva, tasminnaśaucānte'hani ādyācchuddhiḥ | ataūrddhaṃ astamayānantaraṃ rātrirūpabhāgadvaye dvitīyācchuddhiḥ | tatrāpi rātrerbhāgatraye dvyahāt, turyyabhāge tryahāditi | anyathānekavacanavirodhaḥ syāditi | kiñcānannamāt triṣṇūktaṃ daśame dine tu purāṇoktaṃ pūrvvāpanodyatvam | evaṃ ca 'parataḥ parataḥ śuddhiraghava vṛddhau vidhīyate | syāccet pañcatamādahnaḥ pūrveṇāpyanuśiṣyate' | ityāderapyarthaḥ kalpanīyastathāhi-aghavṛddhau samānāśīcopanipāte pañcamātparatopi parataḥ pūrvāśaucaśeṣataḥ śuddhiḥ pūrveṇa manvādinā anuśiṣyate upādiśyate api yata iti nāsāmañjasyaleśopi | vijātīyāśaucasannipāte tvāṅgirāḥ 'sūtake mṛtakaṃ cetsyānmṛtake tvatha sūtakam | tatrādhikṛtya mṛtakaṃ śāvaṃ kuryānna sūtakam' | tathā 'aghānāṃ yaugapadye tu jñeyā śuddhiṃgarīyasā | maraṇotpattiyogena garīyomaraṇaṃ bhavet' | tathā ' śāvena śuddhyate sūtirna sūtiḥ śāvaśodhinī' | atra maraṇāśaucatvena bādhakatvamato'lpakālavyāpakenāpi śāvenādhikasamayavyāpakamapi sūtakaṃ bādhyate | uśanāḥ ' svalpāśaucasya madhye tu dīrghāśaucaṃ bhavedyadi | na pūrveṇa viśuddhiḥ syātsvakālenaiva śuddhyati' | idaṃ tu sajātīyasannipātaparam | mātāpitroraśaucasaṅkare viśeṣamāhāṅgirāḥ 'mātaryagre pramītāyāmaśuddhau mriyate pitā | pituḥ śeṣeṇa śuddhiḥ syānmātuḥ kuryāttu pakṣiṇīm' | ayamarthaḥ-māśraśaucamadhye pitraśauce sati pitraśaucena śuddhiḥ, pitraśaucamadhye mātraśauce sati mātuḥ pakṣiṇīmadhikāṃ kuryāditi | jananasya pretapiṇḍabādhakatvaṃ nāstītyāha śātātapaḥ ' antardaśāhe maraṇātpaścātsyājjananaṃ yadi | pretamuddiśya karttavyaṃ piṇḍadānaṃ svabandhubhiḥ | prārabdhe śavapiṇḍe tu madhye cejjananaṃ bhavet | tathaivāśaucapiṇḍām̐stu śeṣān dadyādyathāvidhi' | prajāpatiḥ ' śāvāśauce samutpanne putrajanma yadā bhavet | karttustātkālikī śuddhiḥ pūrvāśaucena śuddhyati' | pūrvāśaucena śāvāśaucena gatenetyarthaḥ | sūtikāmagnikaṃ ca hitveti smṛtisaṃgrahaḥ | athāśauce'pyavarjyamāhapulastyaḥ 'sandhyāmiṣṭiṃ carūṃ homaṃ yāvajjīvaṃ samācaret | na tyajetsūtake cāpi yajñaṃ nocchedayetkacit' | tathā ' vaitānaupāsanāḥ kāryāḥ kriyāstu śrutinodanāt' | vaitānāstretāgnisodhyāḥ agnihotrādayaḥ, aupāsanā āvasathyāgnisodhyāḥ sāyamprātarhomasthālīpākādayaḥ | vaiṣṇave 'sarvakālamupasthānaṃ sandhyayoḥ pārthiveṣyate | anyatra sūtakāśaucavibhramāturabhītilaḥ' | tathā 'sandhyāpañcamahāyajñānaityikaṃ

Linked texts (4)