Smritisaroddhara 2.p7

2.p7

māsam' iti tenaivābhidhānāt, anyathā svavacanavirodhāpattiriti | naca vācyaṃ pātāśaucaṃ sarvavarṇasādhāraṇaṃ srāvāśauce viśeṣo'stviti | śūdrasya pātāśaucātsrāvāśaucādhikyāpatteḥ | tathāhi 'garbhapāte pañcame māsi māsatulyaniśāgaṇanayā śūdrasyāpi pañcāhamāśaucaṃ prāptaṃ srāvetvaṣṭāhena śuddhirukteti śūdrasya srāvāśaucādhikyamāpatitam | ato rājanye catūrātramityāderavivakṣitārthataivocitā | yadvā guṇavadaguṇavadviṣayatvena vā nyūnādhikakālavyavasthā kalpanīyetyāhustattuccham nirṇayāmṛtakṛto manyante | tathāhi aciretūttame traya iti brāhmaṇaviṣaye māsatrayābhyantare garbhasrāve dinatrayamaśaucamuktaṃ tatprasaṅgāt 'ātmānaṃ ghātayedyastu bhṛgvagnyanaśanāmbubhiḥ | tasya trirātramāśaucamityādiviṣaye yatra brāhmaṇasya trirātrāśaucaṃ tatra kṣatriyādeścatūrātrādikamiti vākyaśeṣeṇa paribhāṣākṛtā | iyaṃ paribhāṣā garbhasrāvepi mā prasāṅkṣīditi 'srāvemātustrirātraṃ syāt' iti marīcereva vākyāntaramārambhaḥ|anyathā punaruktatvena vyarthatvāt vākyāntaramanārambhaṇīyameva syāditi | ṛṣyaśṛṅgaḥ 'yatra trirātraṃ viprāṇāmāśaucaṃ saṃpradṛśyate | tatra śūdro'labhāhaṃ ṣaṇṇava kṣatravaiśyayoḥ' | idamanāpadviṣayamaguṇaviṣayaṃ vā, marīcinā yaccatuḥ pañcāṣṭāhamuktaṃ tadguṇavadviṣayamāpadviṣayaṃ vā veditavyamiti | saptamamāsādau daśāhādikaṃ yathāvarṇaṃ saṃpūrṇamāśaucamiti paricchedaḥ | viśeṣamāha sambarttaḥ | 'jāte putre pituḥ snānaṃ sacailasya vidhīyate | mātāśuddhayeddaśāhena snānāttu sparśanaṃ pituḥ' | aṅgirāḥ | 'sūtake sūtikāvarjamaṅgasparśī na duṣyati | paiṭhīnasiḥ | 'sūtikāṃ putrajananīṃ viṃśatirātreṇa snātāṃ sarvakarmāṇi kārayeta māsena strījananīmiti' | jananāśauce prathamaṣaṣṭhadaśamadivaseṣu dānapratigrahādhikārosti | tadāha vyāsaḥ | 'sṛtikāvāsanilayā janmadā nāmadevatā | tāsāṃ yāganimittāttu śuddhirjanmani kīrttitā | prathame divase ṣaṣṭhe daśame caiva sarvadā | triṣveteṣu na kurvī ta sūtakaṃ putrajanmani' | vṛddhayājñavalkyaḥ| 'tatra sarvaṃ pratigrāhyaṃ kṛtānnaṃ tu na bhakṣayet | bhakṣayitvā tu tan mohāddvijaścāndrāyaṇaṃ caret' | mārkaṇḍeyaḥ 'rakṣaṇīyā tathā ṣaṣṭhī niśā tatra prayatnataḥ | rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ janmadānāṃ tathā baliḥ| puruṣāḥ śastrahastāśca nṛtyagītaiśca yoṣitaḥ| rātrau jāgaraṇaṃ kuryyurdaśamyāṃ caiva sūtakam