Viramitrodaya 126

126

}
atha tatra sāyaṅkālāvacchinnajīvananiścayavato 'dhikārastadā prakṛte 'pi grasyamānādikālāvacchinnoparāgadarśanavataḥ snānādāvadhikāra iti tulyaḥ /
kiñca sphayasya bhaktāśleṣanimittejyāyāṃ pūrvakartavyāvāhana iva jyotiḥśāstrādinā prayatnānapaneyapratibandhakarāhityarūpayogyatāyā aniścayāttadviśiṣṭa darśananiścayābhāvāduparāgapūrvakālakartavyamahādānāṅgabhūtādhivāsanādau trirātropavāsādau ca niṣkampaṃ na ko 'pi pravartteta /
kiñca darśanasya nimittatve uparāge snāyādityādau uparāgādipade darśanalakṣaṇāprasaṅgaḥ /
uparāgasya nimittatve darśane 'pi sā tulyaiveticet, satyam /
rāhudarśane snāyāditi saptamīyuktavākyeṣu"yasya ca bhāvena bhāvalakṣaṇam" (2 / 3 / 37) iti bhāvalakṣaṇavihitasaptamyā "goṣu duhyamānāsu gata' ityatra dohanasya gamanakālalakṣakatvavat dṛśeḥ kālalakṣaṇārthatvāvaśyambhāvāttatkāle ca snānādeḥ kartumaśakyatvāt"sakṛtpravṛttāyā"itinyāyena yogyatālakṣaṇāyā api tatraiva ucitatvāt /
yasya gorbhāvena dohanakriyārūpadhātvarthena bhāvasya gamanasya lakṣaṇamupalakṣaṇaṃ gamanaparicchedakālādipratipādanaṃ tatra saptamī syāditi sūtrārthaḥ /
ata eva saptamyantadṛśiyukteṣu na darśanavidhiḥ prasiddhasya lakṣaṇatvādaprasiddhasya tadayogāt abhiśabdādivadbhāvalakṣaṇavihitasaptamyā vidhiśaktipratibandhāt /
evaṃ ca ktvānteṣvapyuparāgadarśanapadayuktavākyakḷptanyāyena yogyatāviśiṣṭoparāgalakṣaṇā sulabhā ekamūlakalpanālāghavāt /
kiñca na ktvānteṣu darśanavidhiḥ ktvo 'vidhāyakatvātsnātyādeḥ parasya tu vidheḥ snānādividhāyakatvādviśiṣṭavidhau ca lakṣaṇā patterārthikānekadarśanatduttarakālatvasamānakarttṛkatvavidhyantarakalpanāpatteśca /
uparāgalakṣaṇāyāṃ tu lakṣaṇaiva kevalā /
nimittabalādevottarakālatvādilābhāt /
tataścāyamarthaḥ, anuvādasyātyantānarthakyaparihārāya--
sūryagraho yadā rātrau divā candragrahastathā /
tatra snānaṃ na kurvīta dadyāddānaṃ na ca kvacit //
itideśāntarīyoparāgasya paryudāsāt samāne deśe cākṣuṣatvayogyamuparāgaṃ śāstrato jñātvā tattatkāle snānādi kuryāditi /
janmarāśyādau grahaṇe doṣastatra ca śāntikāni śāntiprakāśe draṣṭavyāni /
atra mantradīkṣāgrahaṇe
māsarkṣādi na śodhyam /
sattīrthe 'rkavidhugrāse tantudāmanaparvaṇoḥ /
mantradīkṣāṃ prakurvāṇo māsarkṣādīnna śodhayet //
candrasūryagrahe tīrthe siddhakṣetre śivālaye /
mantramātraprakathanamupadeśaḥ sa ucyate //
{