Viramitrodaya 130
Vīramitrodaya 130
- Language
- Sanskrit
130
}
nakṣatradarśanāt sandhyā sāyaṃ tatparataḥ sthitam /
iti vacanāntaraikavākyatvāt /
sāyaṃ sandhyā trighaṭikā astādupari bhāsvataḥ /
iti ghaṭikātraye 'pi sandhyāśabdaḥ sa sandhyāgarjitādau bodhyaḥ /
anye tu niṣedhasya rāgaprāptabhojanaviṣayatvānnaktabhojanasya vihitatvānna niṣedhaviṣayatvam /
ata eva ravivārādiprayuktarātribhojananiṣedhe satyapi tatra naktānuṣṭhānamuktaṃ hemādriprabhṛtibhiḥ /
ataśca trighaṭikātmakasandyāyāmapi naktaṃ kāryamevetyāhuḥ /
vastutastu vidhiniṣedhayoravirodhāt tridhaṭikottarameva naktaṃ kāryaṃ mukhyakālalābhāt /
anyathā"na kesariṇodadāti"ityasyāpi vihitāśvadāne 'pravṛtteraśvānāmapi"tasya dvādaśaśataṃ"ityatra tasyeti tacchabdena parāmarṣāt dvādaśaśatāpattiḥ /
parvaravivārādau vidhiniṣedhayorvirodhāttathaiva yuktam /
yattu--
ye tvādityadine brahmannaktaṃ kurvanti mānavāḥ /
dinānte te 'pi bhuñjīranniṣedhādrātribhojane //
iti bhaviṣyapurāṇavacanaṃ tad bhānusaptamyādivihitasauranaktaviṣayam /
trimuhūrtaspṛgevāhni niśi caitāvatī tithiḥ /
tasyāṃ sauraṃ carennaktamahanyeva tu bhojanam //
itisumantunā evakāreṇa sauranakte sāmānyataḥ prāptarātribhojanasya niṣedhāt /
mādhavastu"ye tvādityadina"iti vākyādādityavārādau divaiva gauṇakāle naktamityāha /
evaṃ yatividhavādhikārikamapi naktaṃ divaiva kāryam /
naktaṃ niśāyā kurvīta gṛhastho vidhisaṃyutaḥ /
yatiśca vidhavā caiva kuryāt tat sadivākaram //
iti vacanāt /
tadevaṃ gṛhasthānāṃ pradoṣa eva mukhyo naktakālaḥ /
tatra dinadvaye mukhyakālavyāpitve tadasparśe vā parā /
gauṇakālalābhāt /
asparśa ca naikabhaktavanmukhyakāle bhojanaṃ kintu sāyāhna eva /
pradoṣe yadi na syācceddivānaktaṃ vidhīyate /
ātmano dviguṇā cchāyā mandībhavati bhāskare //
tannaktaṃ naktamityāhurna naktaṃ niśi bhojanam /
evaṃ jñātvā tato vidvān sāyāhne tu bhujikriyām //
kuryānnaktavratī naktaṃ phalaṃ bhavati niścitam /
itiskāndokteḥ /
evaṃ saurayatinakte 'pi sāyāhnasya mukhyakālatvāttadvyāpinī grāhyā /
{